Hiểm họa không ngờ từ "nhà thông minh"

Được thiết kế để làm cho cuộc sống trong nhà dễ dàng hơn.

Công nghệ nhà thông minh "Smart home technology" đóng vai trò như một trợ lý trong ngôi nhà, có thể kích hoạt bằng giọng nói hoặc webcam, đang ngày càng trở nên phổ biến trong cuộc sống.

Công nghệ này được sử dụng để kiểm tra vật nuôi, trẻ em và nhà cửa thông qua hệ thống camera an ninh, dùng để giải trí và có thể kiểm soát ổ khóa và đèn điện trong nhà.

Tuy nhiên nghiên cứu mới của Đại học Monash và Đại học RMIT cùng Intel cho thấy những công nghệ này là những tiện ích tuyệt vời ở nhiều gia đình, chủ yếu được nam giới chịu trách nhiệm thiết kế và lắp đặt.

Phó giáo sư Yolande Stengers đến từ Khoa Công nghệ Thông tin Đại học Monash cho rằng điều này có thể có gây ra một số vấn đề ngầm.

"Mối quan tâm chính được nêu ra trong nghiên cứu của chúng tôi là, nam giới thực sự quan tâm đến các sản phẩm và thiết bị nhà thông minh hơn phụ nữ. Họ là những người mua những sản phẩm này về nhà. Điều này phản ánh đến bản chất giới tính của lĩnh vực này.

Có nhiều nam giới thiết kế ra những sản phẩm này và các sản phẩm họ đang thiết kế được đàn ông quan tâm nhiều hơn. Điều này gây ra mối quan ngại của chúng tôi khi chúng được sử dụng ở các gia đình."

Nghiên cứu này đã xem xét việc áp dụng công nghệ nhà thông minh ở 31 gia đình trên khắp nước Úc.

Giáo sư Stengers nói rằng các cuộc phỏng vấn được thực hiện với người chịu trách nhiệm lắp đặt công nghệ và người chăm sóc các thiết bị kỹ thuật số trong nhà.

Ánh sáng tự động mang lại sự tiện nghi thoải mái nhất cho các gia đình, bên cạnh công nghệ kích hoạt bằng giọng nói, thường dùng để điều khiển các thiết bị giải trí.

Nam giới thường thích việc lắp đặt, chơi với các thiết bị, việc này càng củng cố mối quan hệ truyền thống giữa công nghệ và giới mày râu.

Giáo sư Stengers nói rằng điều này gây lo ngại về an ninh cho một số người, đặc biệt là phụ nữ.

"Mối quan tâm khác mà chúng tôi nêu ra trong nghiên cứu này là các công nghệ nhà thông minh có thể trở thành mối đe dọa an ninh cho phụ nữ, khi chúng có thể được sử dụng trong một số tình huống cực đoan như tình trạng bạo hành gia đình,  khóa nhà không cho phụ nữ trở về hoặc theo dõi họ thông qua camera từ điện thoại thông minh."

Mặc dù không ai trong số những người được phỏng vấn trong nghiên cứu có đã từng trực tiếp bị các thiết bị thông minh trong nhà kiểm soát hoặc đe dọa cuộc sống của họ, nhưng một số người đã bày tỏ mối lo ngại về quyền riêng tư và khả năng công nghệ có thể làm trầm trọng thêm các tình huống bạo hành gia đình. 

Tiến sĩ Jenny Kennedy là một nhà nghiên cứu tại Đại học RMIT ở Melbourne và là một trong đồng tác giả của bản nghiên cứu.

"Tôi nghĩ rằng rất nhiều lần mọi người lo lắng về việc ai đó ở ngoài, xâm nhập vào các hệ thống thông minh này, thế nhưng thực tế là hầu hết các mối đe dọa việc sử dụng các thiết bị này đến từ những người trong nhà. Ngày càng có nhiều trường hợp công nghệ điện thoại thông minh được sử dụng trong các vụ bạo hành gia đình."

Tiến sĩ Hadeel Al-Alosi là Giảng viên của khoa Luật tại Đại học Western Sydney.

Cô nói rằng điều quan trọng cần nhớ khi nói đến việc lạm dụng công nghệ như vậy, không chỉ đàn ông là thủ phạm, phụ nữ cũng có thể sử dụng công nghệ này để lạm dụng và quấy rối người khác.

 Mặc dù vậy, cô nói rằng những ảnh hưởng có thể ghê gớm hơn nhiều hơn đối với phụ nữ, đặc biệt trong các trường hợp sử dụng ảnh khiêu dâm để trả thù hoặc đe dọa, mà Tiến sĩ Al-Alosi nói hiện đang bị coi là tội ác.

Cô nói rằng cô muốn thấy những hình phạt khắc nghiệt hơn đối với những người sử dụng các hình thức công nghệ để tấn công và đe dọa người khác.

"Cảnh sát trên khắp nước Úc cũng bày tỏ quan ngại về việc sử dụng công nghệ như vậy ngày càng thường xuyên. Chúng tôi chắc chắn đã thực hiện các bước tích cực về mặt giới thiệu các dự luật để giải quyết việc dùng ảnh khiêu dâm trả thù và chắc chắn có những bước đi tiến bộ. Nhưng công nghệ rất nhiều hình thức khác nhau, đòi hỏi chúng ta phải có cách tiếp cận khác nhau".