Ngoại trưởng Mỹ John Kerry hiện ở Nga để thảo luận về một đề nghị gây nhiều tranh cãi của Mỹ, nhằm phối hợp các cuộc hành quân tại Syria, mà Hoa kỳ mong muốn có một trung tâm chỉ huy hỗn hợp và điều hợp các cuộc không kích vào IS hay mặt trận El Nusra, vốn là một đồng minh của El Qada tại Syria.
Ông Kerry bày tỏ thái độ lạc quan khi các nước có thể cộng tác, trong cuộc họp với Tổng thống Nga Vladimir Putin trước khi hội đàm với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov.
Một thỏa thuận giữa Nga và Mỹ về việc hợp tác quân sự và chia xẻ tin tức tình báo, sẽ đánh dấu một chuyển biến quan trọng trong cuộc nội chiến 5 năm qua tại Syria.
Là một đồng minh then chốt của Tổng thống Syria Bashar al Assad, Nga đã ưu tiên nhắm mục tiêu vào mặt trận El Nusra và các nhóm phiến quân được Hoa kỳ hậu thuẩn, chiến đấu chống lại chính phủ Syria.
Nga tranh luận rằng, Mỹ hiện hỗ trợ hữu hiệu cho mặt trận El Nusra, bởi vì phiến quân do Hoa kỳ hậu thuẩn, thường phối hợp các hoạt động với mặt trận nói trên.
Kế hoạch hiện được thảo luận, sẽ tạo nên một trung tâm chỉ huy hỗn hợp tại Jordan, nơi họ sẽ chia xẻ các tin tức tình báo về El Nusra và IS.
Các cuộc không kích được phối hợp chống lại các nhóm phiến quân, lúc đó sẽ được các phi cơ của Nga hay Mỹ thực hiện.
Như một phần trong kế hoạch, Hoa kỳ muốn Nga buộc Tổng thống Assad, không được xử dụng không lực của nước nầy.
Tuyên bố cùng với Tổng thống Nga, ông Vladimir Putin tại Moscow, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry bày tỏ lạc quan về việc, hai nước có thể cộng tác với nhau.
"Thưa Tổng thống, Tổng thống Barack Obama và tôi tin rằng Nga và Mỹ hiện ở trong tư thế có thể đóng góp những khác biệt lớn lao trong các diễn biến, không chỉ tại Syria thế nhưng rõ ràng là tại Ukrain và ngay cả các khu vực khác trong sự hợp tác".
"Vì vậy chúng tôi nóng lòng để hành động và đã thực hiện rất nhiều công việc căn bản, thế nhưng chúng tôi tới những nơi mà chúng tôi cần đến và hy vọng chúng tôi có thể đến đó được".
Tổng thống Putin cũng ghi nhận nỗ lực chung, để giải quyết cuộc xung đột.
"Cuộc đàm thoại sau cùng của tôi với Tổng thống Obama, trong đó ông thuyết phục tôi rằng, thực sự chúng ta phấn đấu một cách thành thật, không chỉ trong tiến trình hợp tác mà còn để đạt được các kết quả tích cực".
"Tôi hy vọng quí vị có thể tường trình lại với Tổng thống rằng, chúng ta cũng đạt được những tiến bộ trong các cuộc thảo luận và giải quyết các vấn đề mà chúng ta hội họp tại đây".
"Tôi nghĩ kẻ sát nhân lớn nhất trong các vùng bị vây khỗn, là việc thiếu các dịch vụ y tế và thất bại khủng khiếp nhất về mặt đạo đức và luật pháp quốc tế, là các cơ sở nhân đạo bị cố tình nhắm đến tại Syria, hơn những nơi khác trên thế giới". Chủ tịch của Lực lượng Chiến thuật Nhân đạo của Liên hiệp quốc, ông Jan Egeland.
Tuyên bố trước các cuộc họp tại Moscow, phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc John Earnest chỉ trích vai trò của Nga trong vùng.
"Chúng ta luôn nói rằng việc can dự quân sự của Nga tại Syria là sớm nhất và từ lúc bắt đầu đã là chuyện họ phải quyết định liệu họ có xử dụng quân sự để dựng dậy chế độ Assad hay ho xử dụng quân sự để truy lùng bọn khủng bố và với trường hợp của chúng ta, thì quí vị không thể làm cả hai được".
"Trong vài trường hợp, tôi cố gắng công bằng với họ, thì Nga đã tìm cách làm cả hai việc và tìm cách đạt được cả hai mục tiêu, căn bản là hai việc trái ngược nhau, bởi vì ủng hộ chế độ Assad sẽ làm tình hình hỗn loạn còn tệ hại hơn ở Syria và các tổ chức quá khích lợi dụng tình trạng đó để phát triển".
Ông Earnest cũng chỉ trích chiến thuật quân sự của Nga, phần lớn làm ngơ việc nhắm vào phiến quân IS hay ISIS.
"Vì vậy đây là chiến thuật bao gồm sự đối nghịch rõ ràng mà Nga đã theo đuổi trong hơn một năm qua, và chúng ta chứng kiến vào lúc đó, tình hình an ninh tại Syria còn tồi tệ hơn nữa".
"Chúng ta đã đạt các tiến bộ khi chống lại ISIL lúc bấy giờ, thay vì có sự hiện diện và hành động của Nga, thế nhưng chỉ vì họ hành động khác biệt". Phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc John Earnest.
Vài người trong Tòa Bạch Ốc và Ngũ giác Đài mạnh mẽ chống lại một thỏa hiệp với Nga, vì cho là quá hòa giải với Nga và Tổng thống Assad.
Tại Geneva, đặc sứ Liên hiệp quốc về vấn đề Syria, ông Staffan de Mistura cho biết, ông hy vọng cuộc họp Nga-Mỹ có thể dẫn đến các cuộc hoà đàm tại Syria.
"Chúng tôi sẳn sàng và muốn làm chuyện đó, thế nhưng để cho được hữu hiệu, chúng tôi cần sự giúp đỡ của hai nước đồng chủ tịch là Nga và Mỹ, bởi vì điều đó sẽ mang lại cơ hội lớn lao cho các cuộc hội đàm nầy, không chỉ là một chuyến đi đến Geneva mà tôi nhất định sẽ tránh khỏi, với sự đồng thuận của tất cả mọi người, tôi nghĩ vậy".
Cùng tuyên bố tại cùng buổi họp báo, chủ tịch của Lực lượng Chiến thuật Nhân đạo của Liên hiệp quốc, ông Jan Egeland nói rằng các cuộc giao tranh hiện diễn tiến, làm cản trở việc tiếp tế cho các khu vực bị vây khỗn.
"Cho đến nay, có đến 62 phần trăm người nghèo sống trong các vùng bị vây khỗn mà chúng tôi đã đến được, một lần hay vài lần trong những tháng qua, kể từ khi chúng tôi bắt đầu hồi tháng 2".
"Chuyện đó ngoài sự hy vọng của chúng tôi, thế nhưng tốt đẹp hơn nhiều lần so với cả năm 2015 gộp lại".
Ông chỉ trích việc chính phủ Assad, đã tịch thu các tiếp liệu y tế, trên các đoàn xe cứu trợ.
"Tôi nghĩ kẻ sát nhân lớn nhất trong các vùng bị vây khỗn, là việc thiếu các dịch vụ y tế và thất bại khủng khiếp nhất về mặt đạo đức và luật pháp quốc tế, là các cơ sở nhân đạo bị cố tình nhắm đến tại Syria, hơn những nơi khác trên thế giới". Ông Jan Egeland nói.
Được biết cuộc chiến tại Syria, đã khiến hơn 400 ngàn người thiệt mạng.
