Một nhóm người Thổ dân Úc từ đảo Vanuatu tự đặt cho mình sứ mệnh truy tìm lại gốc gác bà con dòng họ của mình tai Úc. Nhóm người Thổ dân Úc từ Vanuatu tin rằng gia đình người thân của họ có liên hệ với một thương vụ có tên là blackbirding 'thương vụ này đưa công nhân từ Vanuatu tới làm việc trên các cánh đồng mía ở Úc.
Trưởng Richard David Fandanumata, thành viên Hội Ðồng Lãnh đạo Ảnh hưởng Quốc gia Vanuatu- Vanuatu's Influential Council of Chiefs đang viếng thãm Úc cùng với một sứ mệnh: truy tìm xem xem ông cố của ông từ đâu ðến.
"Tôi muốn tìm kiếm Manuma ðã từng là nõi nào? Cái tên Manuma này nếu người Thổ dân nào có biết đề Manumna hay là Makuma thì đó là nơi mà ông cố và ông nội tôi đã được đưa đến."
Ông cố của TrưởngRichard là một người Úc gốc thổ dân đã đến đảo Tongariki vào khoản nãm 1910.
Câu chuyện bắt đầu từ một cuộc mua bán có tên là gọi là "blackbirding"vào giữa những nãm 1800s, khi một nhóm nhân công lao động từ các đảo Thái Bình Dương đã bị dụ dỗ thậm chí bị bắt cóc và cũng có một số tình nguyện ði và họ được đưa đến Úc bằng thuyền để làm việc trên các cánh đồng mía đường.
Emelda Davis, là Chủ tịch của Người Vùng Ðảo Nam tại Port Jackson, giải thích cách mà những người dân các ðảo Thái Bình Dương gần giũ với những người Thổ dân như thế nào .
"Từ tính chất của vụ mua bán này thì ngýời ta có người Thổ dân bản địa, người đảo Torres Strait và ngýời đảo Biển Nam cùng làm việc chung với nhau trong cùng một tình trạng một điều kiện nô lệ."
Bà nói sự gần giũ này đôi khi cũng dẫn đến những cuộc hôn nhân và đôi khi cả những cuộc đụng độ ẩu ả.
Vào nãm 2012 cả bà và Trưởng Richard cùng có mặt trong nhóm người Ðảo Nam đi đến Bundaberg để xin lỗi về việc cha ông họ đã giết những người Thổ dân.
Bà Davis nói việc giết người này người đảo Thái Bình Dương đã thực hành theo lệnh của các ông chủ da trắng của họ.
"Ðây là việc mà họ làm theo lệnh, mục đích là để lấy đất và đuổi người Thổ dân đi. Cuộc chiến giành đất. Và cùng lúc người đảo đã đem theo cùng họ trẻ em Thổ dân mồ côi mât cha mẹ theo họ lên tàu về lại và nuôi nấng những ðứa nhỏ này.
Sau nãm 1901, khi chính sách Úc trắng được thi hành thì đã có rất nhiều công nhân đã bị đuổi về lại đảo quốc của họ.
Một số thông tin ít ỏi về thương vụ"blackbirding" cho thấy cái cách mà người Úc Thổ dân bị đưa tới Vanuatu cùng với những công nhân đảo này khi họ về nước.
Những thông tin này đuợc truyền miệng qua các câu chuyện kể trong gia đình từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Những thế hệ trong gia đình của Trưởng Richard được cho biết rằng ông cố của họ có tên là "Manuma" hay" Makuma" được cứu ở trên biển và được đưa tới đảo Tongariki, nơi ông may mắn thoát chết trong gang tâc và tránh được số phận thảm thương.
"Và vì họ nhìn thấy cái đầu tóc của ông ấy, tóc quãn nên ngýời truởng nhóm nói rằng đừng giết và họ đã không giết ông ấy mà giữ ông ấy lại. Họ đã không làm như họ thường làm là ãn thịt ông ấy, vì lúc đó chúng tôi vẫn là bộ tộc ãn thịt người, tuy nhiên ngýời trýởng nhóm nói rằng chúng ta sẽ chãm sóc cho ngýời này thế là họ chãm sóc ông ấy. Sau ðó người trưởng nhóm cũng là Trưởng tộc gã con gái cho ông ấy bởi vì tóc của ông ấy thôi, tóc của ngýời Thổ dân. Và Bà của tôi ra ðời từ cuộc hôn nhân đó, cuộc hôn nhân giữa Manuma đuợc cứu vớt và con gái Tù Trưởng."
Yanick Willie là một ngýời giảng ðạo ðến từ ðảo Tongariki.
Câu chuyện truyền tụng trong gia ðình ông kể về việc có hai ðýa trẻ ðã bị bắt ði ðem lên một chiếc thuyền có tên là Lady Norman.
"Họ mang theo hai đứa nhỏ, đó là Willie Tutukan và Rossi. Chúng tôi là con cháu của hai đứa trẻ này. Willie Tutukan kết hôn với một phụ nữ Tongariki tên là Lesiviu."
Nhiều năm trôi qua thì càng có thêm nhiều trẻ em được sinh ra hết thế hệ này đến thế hệ khác.
Mục sư Yanick Willie cho biết hiện có khoảng 400 hậu duệ của Willie Tutukan và Rossi, sống ở Tongariki và các nõi khác.Ông nói rằng các hậu duệ của thổ dân ngày nay phải ðối mặt với sự kỳ thị ở Vanuatu.
“Rất khó. Chúng tôi luôn ở trong sự bị phân biệt chủng tộc. Họ coi thýờng chúng tôi . Và ðôi khi họ gọi chúng tôi là những ngýời phiền phức ".
Không biết có bao nhiêu ngýời Thổ dân Úc ðã được đưa đến Vanuatu nhưng con cháu của họ, sống rãi rác trải rộng trên nhiều hòn đảo, và có khoảng hàng ngàn hòn đảo khác nhau như vậy.
Tuần trước, một nhóm nhỏ trong số họ đã đi tới Úc với hy vọng sẽ thực hiện những bước đầu tiên để tìm kiếm các thành viên gia đình đã mất từ lâu.
Trưởng Richard xúc ðộng nói rằng ông biết công việc tìm kiếm có thể khó khăn.
"Hôm nay thật khó khăn. Nhưng sẽ có những giọt nước mắt của niềm vui! Vì chúng tôi đang trở về nhà. Đúng vậy. (Tạm dừng) Tôi thực sự muốn tìm họ."
Ông ðang hy vọng rằng sẽ tìm ra nguồn gốc gia ðình và sẽ giúp chữa lành vết thương bị cắt rời nguồn cội và bị bỏ quên bấy lâu nay.
Mời vào phần audio để nghe toàn bộ nội dung
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
