Uyển chuyển như Thái cực quyền
Thái cực quyền là một môn võ thuật cổ truyền của Trung Quốc, với đặc trưng là các động tác trường quyền uyển chuyển, chậm rãi kết hợp với điều hoà hơi thở.
Ngày nay Thái cực quyền được biết đến như là một môn thể dục để tăng cường sức khoẻ , một phương pháp dưỡng sinh trị liệu hữu hiệu vừa giúp thư dãn tâm hồn và chống căng thẳng thần kinh; vừa có tác dụng tăng cường sức khoẻ, phòng chống bệnh tật và kéo dài tuổi thọ.
Huấn luận viên bộ môn Thái cực quyền Chunmei Yang kể lại bà đã đến với môn thể dục này từ 30 năm về trước, bởi người thầy đáng kính, người đã chuyên tâm luyện tập Thái cực quyền cho đến cuối cuộc đời.
"Ở tuổi 93, trông ông vẫn còn rất minh mẫn và hoạt bát. Vì vậy, tôi đã quyết định bái ông làm sư phụ, với mong muốn có một sức khỏe dẻo dai, không đi theo vết xe đổ của cha tôi, người đã qua đời vì có thói sinh hoạt không lành mạnh. Tôi muốn được sống khỏe mạnh đến tuổi già, giống như sư phụ tôi, Master Chen"
Một nghiên cứu của đại học Harvard năm 2010 chỉ ra rằng, con người chúng ta dành khoảng 50% thời gian để suy nghĩ những chuyện lang mang. Trong khi đó, triết lí của bộ môn Thái cực quyền, hướng chúng ta đến sự tĩnh tâm. Và đây có thể là câu trả lời cho những người có tâm hồn luôn xao động.
"Thái cực quyền dạy chúng ta tập trung vào thực tại, ngay lúc này. Và đây là một trong những yêu cầu của thiền định. Đây là một cách thư giãn tuyệt đối, và được điều tiết qua hơi thở. Trong Thái Cực quyền, hơi thở phải hòa nhịp với từng chuyển động của cơ thể."
"Vì thế, bạn phải kết hợp nhịp nhàn giữa hơi thở với các động tác uyển chuyển của cơ thể. Nếu đạt đến điều này, cơ thể và tâm trí của bạn sẽ hòa thành một và sẽ tạo nên cảm giác thư giản rất thoải mái"
Bà Yang hiện là giáo viên dạy Thái cực quyền tại Úc. Những học trò của bà người thấp nhất là 19 tuổi và cao nhất đã ngoài 100.
Theo bà, bộ môn thể dục này có nhiều lợi ích cho sức khỏe, cả thể chất lẫn tinh thần. Nó giúp người già giảm té ngã, tăng sự dẻo dai của xương khớp và tăng cường trí nhớ. Ngoài ra, nếu thực hiện đúng phương pháp, môn thể dục dưỡng sinh này còn giúp ngăn ngừa bệnh mất trí nhớ và Alzheimer.
"Thái Cực quyền có thể giúp làm giảm căng thẳng, hồi hộp và các chứng trầm cảm, bởi vì nó giúp xoa dịu tâm trí và tạo cảm giác thăng hoa. Nó cũng giúp cải thiện tính khí và tạo nên sự cân bằng trong cuộc sống. Khi tin thần chúng ta thoải mái, chúng ta sẽ cảm nhận một nguồn năng lượng chạy trong cơ thể chúng ta, nó giúp tiêu trừ bệnh tật và tăng sức mạnh cơ bắp"
Người Tây đi dạy Thiền phương Đông
Một phương pháp khác giúp duy trì một tinh thần khỏe mạnh là ngồi thiền. Ông Karma Phuntsok, một họa sĩ chuyên vẽ tranh về đức Phật, cho biết đã thực hành bộ môn dưỡng sinh này hơn 30 năm qua. Thói quen hàng ngày của ông là dậy từ lúc 5 giờ sáng và ngồi thiền, sau đó là đọc kinh phật và tụng kinh.
"Thiền định giống như tập yoga cho não bộ chúng ta vậy. Đây là một loại yoga kết hợp cả thể chất và tinh thần. Nó tác động lên tâm trí chúng ta, chơi các trò chơi trí tuệ, và làm chậm hoạt động của não bộ theo một cách thức nào đó"
Theo họa sĩ Phuntsok, phương pháp thiền định của ông dựa vào những ghi chép từ thời đức Phật, được lưu truyền từ thế kỉ 18.
"Tôi đã học được những giáo lý này từ đức Đạt Lai Lạt Ma. Trong đó, có những cách thức đặc biệt về thiền định, từng bước từng bước một để đi đến trạng thái nhất tâm. Nhưng trước hết bạn phải thấu hiểu những giáo lí này, bạn phải học và thực hành nghiêm chỉnh mới có thể đạt đến đỉnh cao của thiền định"
Nhờ chăm chỉ luyện tập, họa sĩ Phuntsok đã không còn cảm giác tức giận, hay buồn phiền, cũng như không còn cảm thấy ham muốn điều gì. Điều mà ông tâm đắc nhất, chính là bộ môn thiền có thể giúp chúng ta đối mặt với những thời khắc khó khăn trong cuộc sống, chẳng hạn như bệnh tật hay sự đau thương, chết chóc.
"Đây là cơ hội rèn tâm trí của bạn để đối phó với những thời khắc khó khăn. Nếu bạn thực hành và đạt đến thiền định, bạn sẽ dễ dàng vượt qua nỗi đau hơn. Ngược lại, nếu chúng ta không chuẩn bị tâm thế, khi chạm đến nổi đau đột ngột, chúng ta sẽ rất khó để đạt được thiền định."
"Chánh niệm giống như một kĩ năng thuộc về tinh thần. Cơ bản là quá trình chuyển từ hành động sang suy nghĩ, và giúp chúng ta có một lối tư duy tích cực hơn, và giải quyết vấn đề tốt hơn"
Brayden Zeer hiện đang quản lí một trung tâm thiền định tại Perth chia sẻ rằng trung tâm của ông vận dụng và kết hợp các nghiên cứu khoa học về thiền định, để hướng dẫn học viên ngồi thiền sao cho đem lại hiệu quả nhất cho sức khỏe.
Sau hơn 15 năm luyện tập, cộng với 5 năm tham gia nghiên cứu phương pháp thiền từ nhiều cộng đồng khác nhau, ông rút ra nhận xét:
"Mỗi tôn giáo có các triết lí về thiền định khác nhau. Tuy nhiên, tất cả đều hướng đến một điểm chung là giúp con người thay đổi tích cực, lạc quan đối phó với mọi khó khăn trong cuộc sống. Cùng với đó, thiền định là một công cụ giúp chúng ta thực hành lòng biết ơn, cũng như ý thức chấp nhận thực tế, để chúng ta có thể bắt đầu trãi nghiệm cuộc sống theo một hướng khác"
Ông Zeer mô tả chánh niệm giống như một kĩ năng thuộc về tinh thần. Cơ bản là dựa vào hình thức thay đổi, từ quá trình hành động sang suy nghĩ, và giúp chúng ta có một lối tư duy tích cực hơn, và giải quyết vấn đề tốt hơn. Ông giải thích:
"Trong não bộ chúng ta phát triển một thứ chất xám ở vỏ não trán trước. Khu vực này quyết định tính cách, giá trị sống, cùng mục tiêu của mỗi chúng ta. Thiền định thật sự được chứng minh là làm gia tăng thứ chất xám này, và giúp chúng ta tự điều chỉnh hành vi."
"Do đó, khi chúng ta bị căng thẳng hay lo lắng, nó sẽ thôi thúc chúng ta thực hiện quyết định, như điều chỉnh hơi thở hay thở sâu và chậm rãi, hoặc nhắm mặt lại và chuyển suy nghĩ đến những vấn đề khác của thế gian"
Ông Zeer đã đưa ra bài hướng dẫn khoa học về cách luyện tập hơi thở để giúp chúng ta sớm đạt đến trạng thái thiền định.
"Hãy tìm một vị trí yên tĩnh và thoải mái. Chúng ta sẽ khơi gợi những chánh niệm trong bạn. Ngồi xuống thẳng lưng và để hai tay lên đùi. Hướng tâm vào một điểm mà bạn cảm thấy thư giản và thoải mái. Trong trường hợp này, chỉ cần bạn thư giản, tập trung cao độ vào hơi thở."
"Bằng việc chú tâm vào nhịp thở, hít sâu và thở nhẹ ra bằng mũi, bạn dễ dàng quên đi mọi thứ chung quanh, những suy nghĩ vẫn vơ khác sẽ tan biến đi. Thực hiện từng bước một, bạn sẽ cảm nhận cơ thể mình đang chuyển động bên trong. Khi bạn đạt đến cảnh giới tâm thanh tịnh, bạn có thể mở mắt và tiếp tục bài tập thiền định của mình"
