Lần đầu tiên, tiến trình tuyển chọn người đứng đầu sắp tới của tổ chức Liên hiệp quốc, sẽ được thực hiện công khai.
Dị biệt nầy đánh dấu sự thay đổi rõ ràng trong lịch sử 70 năm của Liên hiệp quốc, vốn trước đây chọn lựa các ứng cử viên một cách bí mật.
Nhằm đạt được tính chất minh bạch, Liên hiệp quốc loan báo một tiến trình mới, cho việc tuyển chọn vị Tổng Thư Ký của tổ chức nầy.
Một khi các ứng viên được quốc gia họ đề cử, lá thư đề cử và sơ yếu lý lịch của ứng cử viên, được đăng tải trên trang mạng của Liên hiệp quốc.
Sau đó họ sẽ trải qua vài vòng thẩm định, bao gồm việc phỏng vấn trong nhiều giờ của các quốc gia thành viên Liên hiệp quốc và ứng viên cũng tham gia trong các cuộc tranh luận công khai.
Ứng viên mới đây nhất là cựu Thủ tướng Tân tây Lan, bà Helen Clark, vốn loan báo việc ứng cử của bà qua đường dây truyền hình.
"Tôi là Helen Clark và tôi rất vinh dự được chính phủ Tân tây Lan đề cử, vào chức vụ Tổng thư ký Liên hiệp quốc".
"Tôi ra tranh cử vì tôi tin vào vai trò lãnh đạo của mình, vốn cần thiết cho chức vụ nói trên và giúp cho Liên hiệp quốc trong việc đối phó với các thử thách nghiêm trọng. Chúc quí vị khỏe mạnh và cảm ơn về sự ủng hộ".
Việc ứng cử của bà Clark có nghĩa là, hiện các con số ứng viên cân bằng giữa nam và nữ, trong đó có cựu giám đốc Cao Ủy Tỵ Nạn Liên hiệp quốc Antonio Guterres, cựu phụ tá Tổng Thư Ký và cũng là cựu Tổng thống nước Slovenia, ông Danilo Turk và vài cựu Ngoại trưởng khác.
Theo truyền thống, chức vụ nầy được luân chuyển qua các vùng trên thế giới, với Đông Âu là khu vực duy nhất chưa hề có một Tổng Thư Ký, mà 3 ứng cử viên hiện tại cư ngụ trong vùng nầy.
Tuy nhiên một nghị quyết khuyến khích sự cân bằng về địa lý và phái tính đã được chấp thuận hồi tháng 9 năm rồi, có thể phá vỡ lợi thế cạnh tranh nầy.
Nó cũng gây nên hy vọng cho Liên hiệp quốc, chọn một phụ nữ vào chiếc ghế Tổng Thư Ký Liên hiệp quốc, với ít nhất 53 quốc gia vận động cho một phụ nữ đứng đầu tổ chức nầy.
"Tôi không phải là một ứng cử viên không có phái tính, tôi có thể nói điều đó".
"Tôi nghĩ rằng đề cập đến đường lối của thế giới ngày nay, vài chuyện liên quan đến xã hội chúng ta muốn được thăng tiến, quí vị cần phải chú ý đến vai trò của người phụ nữ".
"Nếu phụ nữ bị khủng bố, bị ngăn cản để được đi học, bị ngăn chận trong việc tìm kiếm việc làm, đó không phải là một xã hội tốt đẹp".
"Và tôi nghĩ trong hoàn cảnh hiện tại, quí vị có thể xem phụ nữ là một thước đo trắc nghiệm về việc, liệu xã hội có hoạt động tốt đẹp và đi đúng hướng hay không".
"Tôi hy vọng thế giới và các cường quốc thế giới, sẳn sàng chấp nhận vị Tổng Thư Ký từ lúc đầu, sẽ là một nhân vật có cá tính mạnh mẽ và độc lập". Chủ tịch của Đại hội đồng Liên hiệp quốc, ông Morgens Lykketof.
Chi tiết về công việc của Tổng Thư Ký Liên hiệp quốc khá mơ hồ, với Hiến chương Liên hiệp quốc cho rằng, các khả năng cho chức vụ nầy là đề tài để thảo luận.
Một cách giải thích khác trên trang mạng của Liên hiệp quốc, là vai trò cân bằng giữa các nhiệm vụ như ngoại giao, cố vấn, công chức và người đứng đầu và là một biểu tượng cho lý tưởng Liên hiệp quốc và sau cùng là phát ngôn nhân về quyền lợi của mọi người trên thế giới, đặc biệt là những người nghèo và những người gặp nhiều nguy cơ như chiến tranh hay thiên tai.
Chủ tịch của Đại hội đồng Liên hiệp quốc, ông Morgens Lykketoft nói rằng ứng cử viên thành công, sẽ có các tài năng pha trộn giữa ngoại giao và lãnh đạo.
"Phẩm chất mà chúng ta cần đến, là thẩm quyền kêu gọi Đại hội đồng và Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc vào đúng thời điểm, với quyền đề nghị để mang lại hoà bình và an ninh, qua việc kềm chế hay ngăn chận các cuộc xung đột".
"Người đó qua các tiếp xúc hay liên lạc với công luận thế giới, có quyền kêu gọi các cường quốc hay các nước nhỏ, hành động đúng lúc".
"Tôi hy vọng thế giới và các cường quốc thế giới, sẳn sàng chấp nhận vị Tổng Thư Ký từ lúc đầu, sẽ là một nhân vật có cá tính mạnh mẽ và độc lập".
Mặc dù có các thay đổi, vài tiến trình vẫn còn tồn tại, với 15 giải quyết thành viên Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc, bắt đầu bàn luận về các đề nghị của Đại hội đồng vào tháng 7 sắp tới.
5 quốc gia thường trực của Hội đồng là Hoa kỳ, Anh quốc, Pháp, Nga và Trung quốc, có quyền phủ quyết sự chọn lựa nầy.
Tổng thư ký Liên hiệp quốc hiện thời là ông Ban ki Moon, sẽ mãn nhiệm vào cuối năm 2016.
