در ماه رمضان، مسلمانان بالغ و سالم بین طلوع فجر تا غروب آفتاب از خوردن و آشامیدن و منکرات پرهیز میکنند و به عبادت و نیایش بیشتر رو میآورند.
در پایان این ماه، سه روز اول ماه شوال را به عنوان عید فطر یا عید روزهگشا با پوشیدن لباسهای نو، دید و بازدید از دوستان و اقارب، دادن هدایا، تهیه غذاها و شیرینیهای مخصوص و برپایی محافل شادی جشن میگیرند.
اما عید امسال کی است؟ برخلاف کریسمس در آیین مسیحیت، تاریخ ثابتی برای این مناسبت اسلامی وجود ندارد و تشخیص روز اول عید به آن سادگی که ممکن است تصور شود، نیست.
عید بستگی به رویت ماه دارد
در دین اسلام از تقویم قمری پیروی میشود و ماههای قمری اسلامی با رویت هلال ماه نو آغاز میشوند.
عید فطر در اولین روز دهمین ماه در تقویم اسلامی (شوال) واقع میشود، اما نهادهای اسلامی در آسترالیا امسال نتوانستهاند بر سر اینکه کدام روز آغاز ماه شوال را رقم میزند، به توافق برسند.
علمای دین از نحوه تشخیص آغاز ماه جدید توسط مسلمانان تعابیر متفاوتی دارند.
برخی از علما معتقدند که وقتی ماه در تمام نقاط جهان رویت شد، روز بعد را میتوان عید اعلام کرد. اما برخی دیگر رویکرد منطقهای دارند و به این باورند که وقتی ماه در کشورهای همسایه آسترالیا، مثلاً اندونیزیا، مشاهده شد، روز بعدش عید است.
و گروهی دیگر نیز بر این باورند که مسلمانان باید قبل از عید گرفتن ماه را در محل زندگی خود رویت کنند.
اگرچه این اختلاف نظرها همیشه وجود داشتهاند و گروهها و فرقههای اسلامی اغلب در دو روز متفاوت عید گرفتهاند، اما در آسترالیا اکثر مسلمانان از توصیههای شورای ملی امامان آسترالیا (ANIC) پیروی کردهاند.
آنیک، شورای ملی امامان آسترالیا، به جای انتظار برای دیده شدن ماه نو در شب قبل از عید، از محاسبات نجومی برای پیشبینی تاریخ احتمالی رویت هلال ماه نو استفاده میکند.
اما امسال ادارهکنندگان بزرگترین مسجد آسترالیا در لاکیمبای سیدنی، روز متفاوتی را به عنوان عید انتخاب کردهاند که این موجب سرگردانی صدها هزار مسلمان آسترالیایی شده است.
روز عید در آسترالیا کی است؟
آنیک هفته گذشته با صدور اعلامیهای تأیید کرد که هلال ماه نو در آسترالیا در روز جمعه، ۲۱ اپریل، رویت خواهد شد و بنابراین، روز شنبه، ۲۲ اپریل، عید خواهد بود.
به گفته بلال رئوف، سخنگو و مشاور آنیک، شورای امامان و علما مجموعهای از معیارها را برای تعیین روز عید لحاظ میکنند که یکی از آنها قابل رویت شدن ماه در آسترالیا بر اساس محاسبات علمی است.
آقای رئوف گفت، اگرچه انتظار میرود هلال ماه در سایر نقاط جهان عصر روز پنجشنبه مشاهده شود، احتمال رویت آن در آسترالیا «صفر» خواهد بود.
اما مسجد لاکیمبا بعدازظهر دیروز (چهارشنبه، ۱۹ اپریل) در اعلامیه مشترکی با برخی دیگر از نهادهای اسلامی گفت که عید را در روز جمعه، ۲۱ اپریل، تجلیل خواهد کرد.
این نهادها به دلایل متعددی چون اظهارات شورای فتوا و تحقیقات اروپا استناد کرده که گفته است محاسبات نجومی نشان میدهند که ماه در آمریکای شمالی و بخشهایی از آمریکای جنوبی قابل رویت است.
تا آنجایی که در خاطرهها باقیست، این نخستین بار است که مسجد لاکیمبا و آنیک، دو تا از بزرگترین نهادهای اسلامی در کشور، روزهای متفاوتی را به عنوان روز عید بر میگزینند.
آقای رئوف گفت: «این بدان معناست که دو جشن بزرگ خواهیم داشت، ولی این چیزها معمولاً اتفاق میافتند و محصول یک جامعه متنوع و بسیار بزرگ با بخشهای مختلف و دیدگاههای متفاوت است.»
به مسلمانان آسترالیا توصیه شده است که از مساجد محلی خود پیروی کنند و هر کس به انتخاب خود یکی از این روزها را عید بگیرند.
