فاطمه یوسفی، دروازهبان تیم ملی فوتبال زنان افغانستان در تبعید، یکی از چهرههای جوانی است که مسیر زندگیاش میان فوتبال، مهاجرت و مبارزه برای ادامه حضور زنان افغان در ورزش شکل گرفته است.
برای شنیدن خبرها، گزارشها و مطالب بیشتر اینجا کلیک کنید.
او در سال ۲۰۰۲ در ایران به دنیا آمد، اما خانوادهاش که از ولایت بامیان هستند، زندگی خود را در کابل ادامه دادند و فاطمه نیز دوران کودکی و نوجوانیاش را در این شهر سپری کرد.
او از لیسه رابعه بلخی در کابل فارغ شد و برای ادامه تحصیل وارد پوهنتون گردید، اما با سقوط نظام جمهوریت در سال ۲۰۲۱ و بازگشت طالبان، مانند هزاران دختر دیگر از حق آموزش محروم شد. در همان زمان، مسیر زندگی او نیز تغییر کرد و سرانجام به استرالیا رسید.
اما پیش از آن، فوتبال در زندگی او جایگاه خاصی پیدا کرده بود؛ ورزشی که ابتدا حتی تصور آن برای بسیاری از دختران افغان دشوار به نظر میرسید.
آغاز یک رویا در صنف دهم
فاطمه میگوید تا زمانی که به صنف دهم مکتب نرسیده بود، اصلاً نمیدانست که دختران هم میتوانند فوتبال بازی کنند.
او میگوید:
«خودم در سال ۲۰۱۶ بود که در لیسه بودم، صنف دهم مکتب، تازه فهمیدم که دختران نیز ورزش کرده میتوانند و تیم دارند. اصلاً خبر نداشتم که ما تیم ملی دختران هم داریم.»
دیدن دخترانی که فوتبال بازی میکردند، برای او نقطه عطفی شد.
«وقتی دیدم که دختران فوتبال میکنند، برای اولین بار این ذهنیت در من خلق شد که من هم میتوانم فوتبالیست شوم.»
اما این تصمیم آسان نبود. او برای شروع فوتبال با مخالفت خانواده، بخصوص پدرش روبرو شد.
«میخواستم به فامیل خود بفهمانم که من هم میتوانم فوتبال کنم، مخصوصاً برای پدرم. در آن وقت فشار زیاد بود، چون معمولاً پدر و فامیل درباره آینده دختران تصمیم میگیرند.»
با وجود این مخالفتها، فاطمه تسلیم نشد. پس از مدتی پدرش با ادامه فوتبال او موافقت کرد و مسیر حرفهای او آغاز شد.
صعود سریع به تیم ملی
پیشرفت فاطمه در فوتبال بسیار سریع بود. او در مدت کوتاهی توانست به تیم ملی زیر ۱۷ سال افغانستان راه پیدا کند.
«در آن زمان نمیدانستم که این قدر توانایی دارم که به تیم ملی راه پیدا کنم، اما خوشبختانه در مدت کوتاه توانستم عضو تیم ملی زیر ۱۷ سال شوم.»
در سال ۲۰۱۸، او در مسابقات بینالمللی که در ازبکستان برگزار شد اشتراک کرده و پس از آن به تیم ملی فوتبال زنان افغانستان دعوت شد.
در ابتدا، فاطمه مهاجم بود، اما بعدها مسیرش تغییر کرد.
«اولین بار که در تیم مکتب بازی کردم مهاجم بودم. بعد همتیمیهایم گفتند ما گولکیپر ضرورت داریم، چون قد من بلند بود. همین باعث شد که به دروازهبانی بروم.»
او بسیار زود در این بخش پیشرفت کرد و به یکی از دروازهبانان تیم ملی تبدیل شد.
سقوط کابل و فرار از افغانستان
در سال ۲۰۲۱ و همزمان با سقوط نظام جمهوریت، زندگی اکثر ورزشکاران زن افغانستان دچار تغییر شد.
فاطمه که در آن زمان با تیم ملی برای مسابقات آسیایی آمادگی میگرفت، ناگهان با واقعیت تازهای روبرو شد.
او سرانجام توسط نیروهای دفاعی آسترالیا از میدان هوایی کابل تخلیه شد.
«دو روز در میدان هوایی کابل ماندیم و این برای ما بسیار دشوار بود.»
شرایط آن روزها بسیار سخت بود.
«تقریباً دو روز بیرون سرگردان بودیم. آب نبود و غذا هم مناسب نبود. در آن زمان تنها چیزی که برای خانوادهها مهم بود این بود که دخترانشان مصوون باشند.»
او میگوید در این مسیر، خالده پوپل بازیکن پیشین تیم ملی فوتبال زنان افغانستان که اکنون در دنمارک زندگی میکند، نقش مهمی در کمک به آنان برای رسیدن به میدان هوایی کابل داشت.
زندگی تازه در استرالیا
فا طمه میگوید هرگز تصور نمیکرد که روزی در کشوری دیگر زندگی کند.
«هیچ وقت فکر نمیکردم که به کشور دیگری بروم و آنجا زندگی کنم. آرزو داشتم که تیم ملی افغانستان پیشرفت کند.»
اما پس از آمدن به آسترالیا، با فرصتهای جدیدی روبهرو شد.
«اینجا فرصتهای بیشتر و آزادیهای بیشتری وجود دارد. برای بازیکنان توجه زیاد میشود.»
با این حال، زندگی در یک کشور جدید چالشهای خاص خود را داشت.
«تنها مشکل این است که وقتی بهعنوان مهاجر به یک کشور جدید میآئید، فامیل همراه شما نیست. ما در سن کم آمدیم و در سالهای اول خیلی سخت بود.»
با وجود این دشواریها، او فوتبال را رها نکرد.
«فوتبال بخشی از زندگی ما بوده است. فوتبال دلیل این است که امروز ما زنده هستیم.»
ادامه فوتبال در تبعید
پس از استقرار در آسترالیا، فاطمه تلاش کرد راهی برای ادامه فوتبال پیدا کند.
او به یاد میآورد:
«ماههای اول از دوستان میپرسیدیم که چگونه میتوانیم فوتبال بازی کنیم و چگونه میتوانیم تیم ملی خود را داشته باشیم.»
امروز او در تیم ملی فوتبال زنان افغانستان در تبعید بازی میکند؛ تیمی که تلاش میکند صدای زنان افغان در ورزش را زنده نگهدارد.
«نگذاریم که صدای زنان و بانوان در افغانستان خاموش شود.»
او میگوید حضور این تیم برای دخترانی که در افغانستان زندگی میکنند نیز اهمیت دارد.
«وقتی دختران در افغانستان ما را میبینند، میتوانند این احساس را داشته باشند که آنها نیز میتوانند به آرزوهای خود برسند.»
نقش رهبری در تیم
پاولین همیل سرمربی تیم Afghan Women United، فاطمه یوسفی را یکی از چهرههای مهم تیم میداند.
او میافزاید:
«فاطمه شخصیت فوقالعادهای دارد. او مسیر دشواری را طی کرده تا به اینجا برسد، اما همه چیز را بسیار حرفهای مدیریت میکند.»
به گفته او، فاطمه نه تنها یک بازیکن خوب بلکه یک رهبر در تیم است.
«او میخواهد بهترین عملکرد را داشته باشد؛ هم برای همتیمیهایش و هم برای دخترانیکه در افغانستان نمیتوانند فوتبال بازی کنند.»
سرمربی تیم همچنین از تواناییهای فنی او در دروازهبانی تمجید میکند.
«او اشتباهات بسیار کمی دارد، در گرفتن توپهای هوایی خوب عمل میکند، پاسهای خوبی میدهد و از عقب زمین با بازیکنان ارتباط برقرار میکند.»
به گفته خانم همیل، فاطمه یکی از بازیکنانی است که همیشه به دنبال پیشرفت است.
«او همیشه میخواهد بهتر شود و از هر نظر، برای پیشرفت استفاده میکند.»
یک الگوی الهامبخش
شکرالله هزاره، مدیر تیم Melbourne United Afghan Women از زمانی که فاطمه تازه به آسترالیا رسیده بود او را میشناسد.
او میگوید:
«فاطمه را از روزهای اول که به آسترالیا آمده بود و در هوتل زندگی میکرد میشناسم. ما برای دیدارشان رفتیم تا ببینیم چگونه میتوانیم کمک کنیم.»
به گفته او، فاطمه از همان ابتداء ویژگیهای یک رهبر را داشت.
«او یک دختر بسیار خوب و یک لیدر واقعی است. طرز رفتار و ارتباطش با تیم و مردم بسیار قوی است.»
فاطمه مدتی با این تیم تمرین کرد و در چند تورنمنت نیز بازی کرد.
«او یک دروازهبان فوقالعاده است. در تمرینات بسیار تلاش میکند.»
به گفته آقای هزاره شکرالله، فاطمه توانست بسیار سریع با شرایط جدید سازگار شود.
«برای کسیکه تازه به یک کشور جدید میآید، ابتداء همه چیز سخت است، اما فاطمه خیلی زود بر این مشکلات غلبه کرد.»
او معتقد است که فاطمه در آینده میتواند نقش مهمی در رهبری نسل جدید دختران افغان در فوتبال داشته باشد.
پیامی برای دختران افغان
فاطمه یوسفی باور دارد که دختران افغان نباید رویاهای خود را کنار بگذارند.
«دختران افغان که میخواهند فوتبال بازی کنند، هیچ وقت نگویند که قبلاً بازی نکردهاند یا اینکه در فرهنگ ما نیست.»
او میگوید دختران باید تلاش کنند و مسیر خود را ادامه دهند.
«همیشه بازی کنند و پیش بروند.»
امروز فاطمه یوسفی نه تنها دروازهبان تیم ملی زنان افغانستان در تبعید است، بلکه به عنوان یکی از چهرههای الهامبخش برای نسل جدید دختران افغان شناخته میشود؛ دخترانی که هنوز در جستجوی فرصت برای بازی، آموزش و تحقق آرزوهای خود هستند.
اسبیاس دری را ساعت چهار بعد از ظهر روزهای سهشنبه و شنبه از رادیو اسبیاس ٢ بشنوید. فرکانس رادیو اسبیاس ٢ را در محل خود از صفحه راهنمای ما به دست آورید.
برای شنیدن اسبیاس به روی رادیوی دیجیتال، «اسبیاس دری» را جستوجو کنید.
برای خواندن و شنیدن گزارشها و مطالب بیشتر اینجا کلیک کنید.
