برای شنیدن خبرها، گزارشها و مطالب بیشتر اینجا کلیک کنید.
زید یکی از سه مسلمان آسترالیایی است که بخش خبری اس بی اس پیش از رمضان با آنان گفتگو کرده تا بداند چگونه در ماه رمضان، کار در محیط های پر فشار و حساس را با روزه داری یکجا پیش میبرد.
محمد زید یک افسر انجینری بحری در نیروی بحری شاهی آسترالیا است. او مسئول همه سیستم هایی است که کشتی را به حرکت می آورد. او می گوید: «از بدنه کشتی گرفته تا انجن ها، سوخت و ساز و همه آن چیزیکه باعث می شود کشتی روی آب درست حرکت کند.»
محمد زید در عقب یک کشتی پر رفت و آمد ایستاده ، غروب آفتاب را تماشا می کند؛ لحظه ای که نشان می دهد وقت افطار رسیده است. برای این افسر نیروی بحری، این یک لحظه آرام فکر و تأمل بوده که با دید باز به اقیانوس هند می نگرد.
خانواده زید در ملبورن زندگی میکند ولی او بخش بزرگی از ماه رمضان را دور از خانه و خانواده اش سپری کرده است. هفت رمضان را در یک کشتی بحری نظامی گذرانده؛ جایی که روزها با فضای آشنا مثل خانه نمیگزرد. او روزانه برای ادای پنج وقت نماز فرض، به افسر که نوبت نگهبانی کشتی را دارد تکیه می کند؛ کسی که با “محاسبات نجومی” اوقات نماز را تعئین می کند و می پرسد: «روشنی اول صبح چه وقت است؟ آفتاب چه وقت طلوع می کند؟ وسط روز چه وقت می رسد؟»
او همچنان برای پیدا کردن جهت قبله هم به کمک افسران نیاز دارد تا در هنگام نماز رو به مکه، مقدس ترین شهر در اسلام،نماز بخواند.
این مرد ۳۸ ساله می گوید رمضان یعنی «حس جامعه و همدلی»، چیزی که «در دریا واقعاً کمبودش را حس می کنید». در ۱۶ سال کارش در نیروی بحری، او می گوید هرگز با یک مسلمان دیگر روبرو نشده است.
«پیوند هایی که با جامعه ای مسلمان خود می سازید، همان چیزیست که من خیلی دلتنگش می شوم.» او از دوری از رسم و رواج افطار با دیگران و از غذا های آشنا در میراث مصری و اندونیزیایی اش یاد می کند. «فول یک صبحانه لوبیا کوبیده که شما را تمام روز سیر نگه میدارد.» اما در کشتی، چنین تنوع برای روزه داری در روز های طویل رمضان همیشه در دسترس نیست.
او می گوید: «انسان مجبور است چیزیکه در کشتی باقی میماند آنرا صرف کند.»
بعد از ماه ها در دریا، غذا ها از سبزیجات و گوشت تازه به «چیز های سرخ کردنی» تغیر می کند؛ هر آنچیزیکه در ذخایر کشتی دوام بیاورد.
با این هم، رمضان در کشتی هم رسم خودش را می سازد. «معمولاً یک یا دو نفر از اعضای نیروی بحری با من یک یا دو روز، روزه میگیرد و مرا همراهی میکند.»
واقعاً لذتبخش است وقتی میبینید که تأثیر شخصی روی آنها میگذارید.
اما امسال برای نخستین بار در دوره کاری اش، محمد زید رمضان را با خانواده اش می گذراند. او تازه ازدواج کرده و اکنون یک طفل نوزاد هم دارد. او می گوید: «برای من، رمضان همیشه درباره وصل شدن دوباره با دینم است. هر جایی که باشم، کوشش می کنم مسلمان بهتری باشم؛ هم برای خودم و هم برای افراد که در جامعه با آنان سروکار دارم.»
سازگاری بدن و روزهداری مصون هنگام کار
در تقویم اسلامی رمضان یعنی خودداری از خوردن و نوشیدن، از سپیده دم تا غروب آفتاب، برای یک ماه کامل است . امسال رمضان از شام ۱۸ فبروری تا ۱۹ مارچ بر بنیاد دیده شدن هلال ماه تجلیل می شود؛ هر روز با سحری آغاز می شود و با افطار پایان می یابد؛ افطاری که معمولاً با خرما و آب شروع می شود و بعد غذای اصلی می آید.
برای کسانی که در محیط های غیرقابل پیش بینی کار می کنند، مثل محمد زید، روزه داری می تواند چالش برانگیز باشد. اما متخصص تغذیه، الا ایوب، در بخش خدمات صحی امپلر، می گوید اثرات فزیکی روزه در جریان روز «تغیرات طبیعی و قابل پیش بینی در سوخت و ساز بدن» است.
او می گوید: « بدن در طول روز از قند ذخیره شده از آخرین وعده غذا به عنوان منبع اصلی انرژی استفاده می کند. اگر سحری شامل کاربوهایدریت های دیر هضم، پروتین و چربی ها باشد، سطح قند خون نسبتاً ثابت می ماند».
به گفته او، کم آبی بیشتر از همه مشکل ساز می شود. «وقتی در ساعات روز مایعات نوشیده نمی شود، کم آبی می تواند رخ بدهد. بخصوص در هوای گرم، یا همراه با کار های فزیکی.» کم آبی می تواند باعث سردرد، خستگی و کاهش تمرکز شود.
با این حال، برای کلان سالان سالم، «با مدیریت درست آب نوشیدن در بیرون از ساعات روزه، قابل کنترول است». او تاکید می کند کسانی که مریضی های دوامدار مثل شکر نوع دوم دارند، بهتر است پیش از شروع روزه با داکتر مشوره کنند.
بسیاری از روندهای سلامتی غربی مثل روزهداری متناوب، خوردن با زمان محدود، رژیمهای متابولیک شباهت زیادی به روشهای روزه داری سنتی-مذهبی دارد.
او می افزاید: «فرق اصلی در نیت است. روزه رمضان فقط برای صحت فزیکی نیست، برای نظم، فکر و معنویت هم است.»
رمضان یک قابله: جاییکه زندگی جدید آغاز می شود
فاطمو المی یک نرس رسمی و قابله در یک شفاخانه ملبورن است. او در کینیا از والدین سومالیایی به دنیا آمده و در کودکی با پدرش به آسترالیا مهاجرت کرده است. یک غم زودهنگام مسیر زندگی اش را شکل داد: وقتیکه فاطمو شش ساله بود مادرش زمانی که با دو طفل دوقلو حامله بود،وفات کرد.
او می گوید زندگی یک قابله به زندگی مردم نزدیک است؛ زیرا با ساعات کاری طویل حضور کنار زنانی که درد زایمان را می گذرانند.
فاطمو می گوید: «شما به یک اتاق و به یک زن مشخص موظف می شوید و از شروع تا ختم زایمان، همان زن را مراقبت می کنید.» شیفت می تواند ۱۰ ساعت طول بکشد. او می گوید باید درد را مدیریت کنید، پلان زایمان را تا جای ممکن مراعات کنید، و در عین حال بدانید که «هیچ کسی پیش بینی کرده نمی تواند که چی می شود».
در بعضی روز ها، استراحت هم کم می آید. بخش شفاخانه همیشه در حرکت است؛ هر لحظه یک زندگی نو می رسد، با موجی از خستگی و هیجان. در دو سال گذشته، این شفاخانه بیش از ۵۰۰۰ طفل را به دنیا آورده و فاطمو خودش ۳۵ تولد را انجام داده است.
در رمضان، سرعت کار کم نمی شود. «هفته اول کمی دشوار است.»
شما تشنه و گرسنه میشوید.
اما او یاد گرفته چگونه خودش را ثابت نگه دارد؛ با این که توجه اش را از خود خارج کند، می گوید: «به جای این که رمضان کارم را دشوار بسازد، نظم رمضان تعهد من را برای مراقبت آرام و مهربان از زنان و خانواده ها بیشتر می کند.»
گاهی هم مهربانی درست در آخرین دقیقه ها می رسد. او به یاد می آورد که یک همکارش گفت: «افطار پنج دقیقه دیگر است. برو روزه ات را افطار کن، من متوجه مریض میشوم»
در خانه، رمضان در کنار خانواده است. فاطمو یکی از ۱۴ خواهر و برادر است و همه بجز یک نفر در ملبورن زندگی می کنند. آنان در خانه های مختلف دور هم جمع می شوند، یکجا آشپزی می کنند و منتظر افطار می مانند. می گوید: «اگر سمبوسه نباشد، رمضان حس نمی شود.» «هر چی بتوانیم می پزیم و یکجا روزه راافطار میکنیم.»
روزه در گرمی معدن دور افتاده
نبیل عمر سرپرست یک گروه کارگر معدن در پرت غرب آسترالیا است. خانواده لبنانی او چند نسل است که در آسترالیا زندگی می کنند و خودش می گوید از یک نسل اهل پیشه و کار می آید.
او کار در معادن دورافتاده را تا حدی یک رسم خانوادگی می داند، هرچند که این کار او را برای مدت طولانی از خانه دور می کند. شش رمضان گذشته را در قرارداد های کاری “رفت و برگشت هوایی” میان توقف های کاری و پروژه ها در معادن دورافتاده غرب آسترالیا سپری کرده است؛ در محل کار، شیفت روز او در وقت سحری شروع می شود. حتی ساعت ۵:۳۰ صبح، درجه حرارت هوا در بیابان سرخ غرب آسترالیا نزدیک به ۳۰ درجه است و خیلی زود با آمدن آفتاب از ۴۰ درجه هم بالا می رود.
کار او شامل ساختن راه های دسترسی به ماشین آلات است؛ کاری که در آن باید فولاد سنگین را در فضای محدود، داخل مجرا ها یا زیر زمین جمع و جور کند. او می گوید: «کم کم حسش می کنید.» او می بیند همکارانش «آب را مینوشند» ولی خودش نمی تواند. بعضی روز ها گنگسیت ناگهانی می آید: «حتی حس می کنید که ممکن است بی هوش شوید.»
دراز کشیدن فایده ندارد شما باید بالای خود فشار وارد کنید تا کار تمام شود.
در شیفت شب، افطار همیشه دقیق در وقت غروب ممکن نیست. گاهی افطارش «یک یا دو ساعت» عقب می افتد؛ فقط به این دلیل که وقت استراحت برنامه ریزی شده با وقت افطار برابر نمی شود.
با این هم، در برخی ساحات، کوشش می شود که برای روزه داری بعضی شرایط دقیق تعین شود: یک اتاق نماز دور از صدای ماشین ها، چند جاینماز، و یک آفتابه کوچک برای وضو. او می گوید: « این حس خوب است که می بیند دیگران همه جانبه رفتار می کنند.»
اما رمضان در معدن هنوز هم می تواند تنها باشد. «آدم باز هم خیلی تنها می ماند.» او می گوید به ندرت می شود که در یک پروژه «چهار یا پنج مسلمان دیگر هم باشد.»
او بارها در ماه رمضان به کودکان در فلسطین، غزه و سودان فکر می کند که گاهی «روز ها غذا و آب ندارند»، و به خودش یادآوری می کند که « که وضعیت او نسبت به بسیار مردم خیلی بد هم نیست».
می گوید: «این یک قربانی آگاهانه است که ما در رمضان انتخاب می کنیم. بخشی از نظم و تعهد شخصی است، حتی در جا هاییکه شرایط خیلی سخت است.»
برای او، رمضان هر سال «یک برگشت و نظم دوباره است» است، حتی دور از سفره خانه و غذا هایی مادرش که «مثل همیشه غذا های متنوع تهیه میکرد.».
اسبیاس دری را ساعت چهار بعد از ظهر روزهای سهشنبه و شنبه از رادیو اسبیاس ٢ بشنوید. فرکانس رادیو اسبیاس ٢ را در محل خود از صفحه راهنمای ما به دست آورید.
برای شنیدن اسبیاس به روی رادیوی دیجیتال، «اسبیاس دری» را جستوجو کنید.
برای خواندن و شنیدن گزارشها و مطالب بیشتر اینجا کلیک کنید.
