spk_0
Kayo ay nakikinig sa SBS Filipino.
spk_1
May PERAan May PERAan.
spk_1
Welcome to May PERAan, tampok ang mga kababayan nating magbibigay ng praktikal na paraan para kumita ng pera, pwedeng side hustle or rocket investment negosyo at iba pa kilalanin natin ngayon ang kababayang mula sa Hobart, Tasmania na may-ari ng isang pop-up bakery. Si Anne Santos, hello Anne kamusta?
spk_2
hello po magandang umaga po
spk_1
unang una pop-up bakery ibig sabihin naglalaho ba siya?
spk_1
minsan nakikita mo at minsan nawawala ikwento mo samin. yes
spk_2
parang ganun na nga din po so nag-start po talaga kami as a home based business and we are still a home based business po, kaya lang kasi yung pop up bakery namin is testing the waters for us, gusto ko po kasi na magkaroon ako ng cafe in the future, pero marami po siyang learning process po para sa amin yung pag i start po ng pop up.
spk_2
para makakuha kami ng marami pang customers para malaman nila yung kung ano yung mga product pa namin,
spk_1
paano mo naisip pasukin ang ganitong klaseng negosyo
spk_2
started this business in 2022 from my home kitchen in Launceston. ang kwento po kasi niyan is trending kasi si Ensaimada, tapos pumunta kami sa Hobart and then na try namin si Ensaimada and nahanap-hanap ko siya, and then I started making.
spk_2
for my family, and then I had friends who came over and na- try nila din tapos ang sabi nila oo pwede ba kaming um-order, but I was, I wasn't a business then. So ang ginawa ko ginawan ko sila, they bought the ingredients and ginawan ko sila lahat ng extra is for us, so that's my reward for making them the ensaimada. And nung dinala nila sa party, everyone at the party wanted to order 15,000 and ang sabi ko wait lang.
spk_2
parang kailangan ko na siguro siyang i-register sa council para mabigyan ko sila kasi kahit na sabihin mong side hustle siya parang I just wanted the right thing straight away so kung baking experience prior, I just started baking just for the ensaimada, so malakas lang yung loob malakas lang talaga yung loob ko, and that's how we started po, pero kasi naisip ko kung mag,
spk_2
bebenta ka ng food kahit na side hustle man yan kailangan mo syang i-register sa council, you have to do the right thing, kasi ayaw mo naman na magba-backfire siya later on lalo na ang community na namin dito sa Tasmania is sobrang liit like kilala nila yung bawat isa, so lang talaga nag-start ka may word of mouth lang.
spk_2
kami gumawa ng Facebook page noon, so yung 15 na yan nanganak pa ng nanganak ng nanganak, so ni-register po namin yung business at nandoon kami sa tama like we, we have the registration, em public liability, malakas po yung loob namin na kapag may um,
spk_2
order alam namin kaya naming ibigay kasi may license po kami.
spk_1
Alright sige so do you remember kung mga magkano ang kapital nung sinimulan mo itong side hustle na
spk_2
to? Start po kami sa ₱200 na capital for ingredients, and I think nagbayad lang po ako ng ₱300 for council registration.
spk_2
yun lang po talaga ang start namin pero dahil po ang daming bumibili sain back then, lahat po ng kinikita namin napupunta siya sa mga gamit bagong baking pans. I remember pa nga po yung ginamit kong mixer ko, nabili ko sa garage sale for 55 dollars and that's po yung ginagamit ko siya for about a month or two, bago ko na afford na makabila ng kitchen Aid.
spk_2
From that 5 liter na KitchenAid na ngayon po ang gamit ko na is ang capacity na niya is 30 liters.
spk_1
Can you tell me how the pop-up bakery or the pop-up cafe actually works?
spk_2
yung brother in law ko po talaga kasi yung nag push sakin kasi nakita niya tong opportunity to hire a cafe em kasi wala na daw pong nag nagma manage nung cafe, so we started planning for it, like chick namin.
spk_2
yung location, tapos yung capacity ng place and then start kaming gumawa ng menu based sa kaya ng kitchen nila and then dahil kami lang ng asawa ko talaga yung nag pro-production and nagtitinda sa market pinano din po namin yung sa staffing kung ilan yung kailangan namin na tao, tapos kung paano yung flow of service, yung customer service at tsaka yung prep day po talaga, yung preparation day po is,
spk_2
sobrang importante kapag may pop up cafe ka kasi hindi lang kami gumagawa ng savory, we also do ah baked goods and when doing baked goods kailangan ko i make sure na lahat ng dadalhin namin sa cafe is freshly baked on the day, so sobrang matrabaho, pero I guess when you love what you doing at hindi mo na naiisip yung pagod.
spk_1
food so dun ka nagluluto or no naka ready na siya
spk_2
so ang ginagawa po na
spk_2
is ka kasi gumagawa din po ako ng sarili kong tocino, for example, so mag prep day po kami sa bahay tapos doon nalulutuin sa mismong kitchen ng cafe. para sa
spk_1
mga nakikinig sa atin ano ang itsura ng isang pop-up
spk_2
cafe so chaotic siya, to be honest kasi first of all hindi namin siya play so and yung nerent namin na cafe, kailangan namin siya rearrange either night before or mismong araw so,
spk_2
kailangan namin nandun na ng maaga and then rearrange namin yung itsura ng cafe, pero we have to work things kung ano lang yung nandun, nagdadala kami ng sarili naming plates, ng sarili naming mga pants, everything na kailangan namin on the day dinadala namin. we were lucky po talaga na yung owner po ng cafe is the church, church po sila.
spk_2
space? hindi po kasi mahigpit yung sa church, gamit po nila samin yung coffee machine na nandun na we only have to bring our own coffee beans, so yung cafe area po and pinagamit nila sain yung lounge area kung nasaan yung mga tables and chairs na meron na talagang nak setup don we just had to rearrange the place cause,
spk_2
tapos yung kitchen po nila pinagamit po po nila samin and then we also have the opportunity then na makapaglagay ng tables and chairs outside, ganyan F 8 to 4 opo depende po so so almost
spk_1
full day. tuwing kailan itong na to
spk_2
nagrerequest na gawin naming fortnightly, so ang aming plan po po now is g consistent sa fortnightly and see how it goes.
spk_1
ito naman ano ang challenges of being in this business, particularly kung pop-up
spk_2
cafe, challenges siguro wala po kaming booking system, so we encourage people to walk in, hindi mo alam kung pupuntahan ka ng tao or wala kang expectation na ilang tao yung pupunta po yung number one challenge.
spk_2
kasi lagi akong kinakabahan na hal ba may tao kayang may tao kayang darating today ganon, pero ang hirap po kasi na magkaroon kami ng booking system, paano po kung may mga mag-o- walk in, limited lang po yung sitting, so yun po yung win away namin ngayon kung paano namin mas mapapadali. I remember po nung first pop-up namin.
spk_2
may nag-book po table for 10 and dahil ang dami-dami pong walk in that day, hindi namin agad naibigay yung table kasi it's not free ah kaya ma mahirap po malaking learning process po sa amin yung pagkaka-cafe, and I'm very grateful for this learning experience kasi pag ako naman po yung mag-o-open na ng sarili kong cafe when I'm ready na po, then I can use this, this experience yung pag,
spk_2
handle ng tao yung sa stuff po kasi minsan dahil very new po sila sa system namin sa paggamit ng square, we have to train them and then yung sa products namin hindi nila alam talaga i-explain kasi kami lang po ng asawa ko ang nagma market kaming dalawa yung minsan kahit mabilisang explanation kung ano to ano to ganyan tapos tapos nasa kitchen ako tatawagin ako sa labas just to explain to customer siguro po yun po yung,
spk_2
mga challenges, pero dahil pop up lang po kami paiba-iba kasi ng tao each time so i explain mo dito next time wala ka ng energy to explain to the next person parang kailangan pala consistent ka, kailangan pala may briefing.
spk_1
How do you plan to scale the business
spk_2
at gusto ko po na makapag open ako ng cafe for pagkain by an um in the future dahil kumpleto na po ako sa gamit ngayon cafe na lang ang kul.
spk_2
lang yun po yung winwork hard po namin ating po consistency dapat maging consistent kami sa ginagawa namin, quality ng products namin, po ako ng time frame na dapat kong dapat kong paghirapan yung vision po hindi siya nawawala, nag-re-research ako nonstop kung paano ko po mapapaganda yung marketing namin yung growth ng business namin kung paano ko siya matutulungan na makapunta dun sa kanyang,
spk_2
goal ya 3 to 5 years time. ano
spk_1
ang final message mo sa mga gustong kumita ng extra or gustong magtayo ng sarili nilang negosyo,
spk_2
kung nasaan yung puso mo at passion mo, yun ang sundin mo kasi sa pagnenegosyo hindi ka laging panalo, may mga araw or weeks na mababang kita or production rate, pero kasi kapag gusto mo yung ginagawa mo, you won't take it as a bad thing, but as a learning curve to improve and be better.
spk_2
ang para sa mga nag-aalangan em lahat naman tayo dumadaan sa pagalinan, pero feeling ko kasi kapag nag-aalangan ka ibig si Bien tin take mo siya seriously, kailangan pag isipan mong mabuti hindi lang one day could be weeks, 2 months bago mo gawin kung nag-aalangan ka until ready ka ng gawin siya kasi,
spk_2
once na na start mo yan, there's no way of stopping, kailangan mo lang gawin yung best mo each time, kung natatakot ka ngayon mag start ng negosyo at may pag-aalinlangan ka, then mag post ka at isipin mo bakit mo inumpisahan to, ano yung reason bakit ka nag-start pag magrereboot ka and then yeah, I think isipin mo lang ano,
spk_2
yung goal mo kahit mo inumpisahan tong bagay na to, and it would help
spk_1
a lot. maraming maraming salamat kay Ann Santos, thank you Ann, thank
spk_2
you so much for Miss Teta.
spk_1
Papakinggan itong podcast sa www.sbs.com.au/Filipino. Tandaan huwag mas stress sa pera matuto mula sa iba dito sa may peraan.
spk_1
may peraan my peraan.
spk_0
nais di bang makinig ng iba pang kwento na tulad ito makinig sa Apple Podcast, Google Podcast, Spotify o sa iba pang podcast app.
