SBS Filipino

Reaksyon ng mga Pilipino sa pagtaas ng interest rate sa Australia

SBS Filipino

Pamumuhay ng mga Pilipino ay apektado sa pagtaas ng interest rate ng Australia

Pamumuhay ng mga Pilipino ay apektado sa pagtaas ng interest rate ng Australia.


Published 7 May 2022 at 2:10am
Presented by Shiela Joy Labrador-Cubero
Source: SBS

Pangamba at pagkabahala ang naramdaman ng ilang Pilipino sa pagtaas ng interest rate ng Reserve Bank.


Published 7 May 2022 at 2:10am
Presented by Shiela Joy Labrador-Cubero
Source: SBS


Pakinggang ang audio

 
LISTEN TO
Filipinos in Australia react to the interest rate hike  image

Pangamba at pagkabahala ang naramdaman ng ilang Pilipino sa pagtaas ng interest rate ng Reserve Bank.

SBS Filipino

06/05/202206:07
Advertisement


Maantala ng 2-3 taon ang pagbili ng bahay ng pamilya ni Aldrin Dabuan sa Young, New South Wales.

Ilalaan muna ang kanilang naipong pera  sa pagpapalago ng kanilang café and restorant sa gayun ay kung magiging maganda ang takbo ng kanilang negosyo makakakuha na sila ng bahay kahit sa susunod na dalawa hanggang tatlong taon mula ngayon.


Highlights

  • Reserve Bank huling ginalaw ang interest rate noon pang 2010
  • Ang  NAB, Commowealth, Westpac at ANZ tumugon na sa pag-anunsyo ng pagtaas ng interest rate ng Reserve Bank
  • Mga ekperto may agam-agam na susunod tataas ang presyo ng produktong petrolyo kasunod ng pagtaas ng interest rate ng Reserve Bank

 

Australia Day celebration at S&AJ cafe and restaurant in Young, NSWn
Australia Day celebration at S&AJ cafe and restaurant in Young, NSW Source: Cherryl Dabuan


Subalit, aminado si Aldrin dagdag pressure sa kanilang pangarap ang nagbabadyang epekto ng pagtaas ng interest rate ng Reserve Bank.

"Focus muna kami sa negosyo tapos plano namin magtayo ng isa pang branch kapag settle na ang kita, saka na kami kumuha ng bahay ."

Sabi ni Aldrin nauna ng naramdaman nila ang pagtaas ng presyo ng ilan sa  kanilang mga supplier dahil sa gulo sa pagitan ng Russia at Ukraine, kaya kumambyo na ito sa kanilang mga diskarte para kumita.

"Yong interest rates hindi mo mappipigilan kaya gagawa na kami ng paraan para kumita ang negosyo. Sa totoo lang apektado na ang negosyo may mga nag-abiso na supplier na taas na yong presyo nila kaya bawi sa diskarte."

Taong 2013 dumating sa Australia si Aldrin bilang isang estudyante, naging chef at na-promote bilang head chef. Ngayon namamahala na ng kanyang sariling café at restorant sa regional area.

Dagdag ni Aldrin hindi madali ang magnegosyo sa bansa pero positibo itong kayang abutin ang mga pangarap nila kapag kasabay ng pagsisikap at diskarte ang pananampalataya sa Diyos.

"Triple talaga ang pagod kasi gagawin mo ang lahat para kumita. Kailangan mong kumayod kaya kasama na ang stress pero, worth it naman kapag kumikita ang negosyo."

S&AJ cafe and restaurant in Young, New South Wales
S&AJ cafe and restaurant in Young, New South Wales Source: Aldrin Dabuan


Payo naman nito sa tulad niyang nagsisimula ng negosyo dito sa Australia, "

"Dapat hands-on hindi ipapakita na boss ka sa negosyo dito  kung hindi,  leader ka ikaw yong magiging role model ng tao mo, ipapakita mo kung paano gawin at sabihin mo sa kanila ginawa ko kaya sundin nyo 'to."

Property investment naman ang pinagkaka-abalahan ngayon ng mag-asawang Leo at Lolet Dalisay  dito sa Sydney mula pa noong 1990's.

Ngayong nasa 50’s na ang mag-asawa, mas mainam umanong paghandaan ang kanilang  retirement at kahit papaano may maitutulong din sila sa kanilang mga anak.

Nagtatrabaho bilang skilled worker si Leo, at isang health care worker naman si Lolet.

Leo and Lolet Dalisay with their sons.
Leo and Lolet Dalisay with their sons. Source: Lolet Dalisay


Sa ngayon may tatlong property silang napundar at pinakahuli dito ay hindi pa naitatayo ang bahay, kaya may mga agam-agam din ang mag-asawa sa pagtaas ng interest rate.

" Apektado ng konti at dahil investment yon kapag mabigat na bayaran ibenta ko nalang. Worried lang ako kasi nag-sign kami ng kontrata na ito lang ang bayarin namin sa house and lot baka dagdagan ng builder, baka sabihin nagmahal ang contruction materials."

Inamin ni Lolet ang laki ng kanilang  ginawang sakripisyo para lang simulan ang kanilang investment dito sa Australia, at umaasa ito na sa paglipas ng panahon mapapakinabangan din nila lalo sa kanilang pagtanda.

One of the properties of Dalisay Family in Sydney, Australia.
One of the properties of Dalisay Family in Sydney, Australia. Source: Lolet Dalisay


"Nung dalaga ako mahilig ako sa branded na clothes pero nung nagkaroon ng mortgage sa bahay, hindi na talaga bumili ng mamahaling damit o anuman. Yong pagkain sa labas naming mag-asawa, iniwasan talaga namin yon."

May payo din ito sa gustong magsimula ng investment.

"Huwag kayong matakot, tuloy lang kaya nyo yan.  Dapat lang magsakripisyo sa gastos lalo na sa hindi mahalagang bagay, magsumikap lalo at higit sa lahat palakasin ang pananampalataya sa Diyos."

Ika-3 ng Mayo inanunsyo ng Reserve Bank of Australia ang pagtaas ng interest rate ng bansa, mula .01 per cent  tumaaas ito sa .35 per cent .

At nag-anunsyo na din ang malalaking bangko sa bansa gaya ng Commonwealth, ANZ at Westpac na susunod sa pagtaas ng interest rate sa Reserve Bank sa  .25 per cent.

Ibig sabihin, madadagdagan ng $65 kada buwan  ang babayarin ng mga residente na may loan na hanggang $500,000  habang $130 naman para sa may utang na  isang milyong dolyar.

Ayon sa Reserve Bank panahon na para itinaas ang interest rate ng bansa una ay simula ng sumipa ang ekonomiya ng bansa matapos ang pandemya, mababa din ang unemployment rate at madali ding nakabawi ang inflation rate ng bansa.

Taong 2010 pa huling ginalaw  ng Reserve Bank ang interest rate ng bansa at sabi  naman ng financial market aasahan umanong may susunod pang paggalaw sa interest rate sa darating na Hunyo 2022.


Share