SBS sa Wikang Filipino

Alamin ang kahulugan ng mga political jargon sa Australia

SBS sa Wikang Filipino

A democracy sausage ready to be eaten on election day.

A democracy sausage ready to be eaten on election day. Source: AAP


Published 25 April 2022 at 11:29am
Presented by Shiela Joy Labrador-Cubero
Source: SBS

Samo’t saring political lingo ang ginagamit ng mga politiko, media pati mga komentarista sa pulitika, isa na dito ang ‘donkey vote’ pero ano nga ba ang kahulugan nito? Idagdag pa ang ‘democracy sausages’ at ‘pork barelling’ , sa pagkakataong ito hihimayin ng mga eksperto ang mga salita at kasabihan na madalas ginagamit ngayong napapanahon ang eleksyon.


Published 25 April 2022 at 11:29am
Presented by Shiela Joy Labrador-Cubero
Source: SBS


Pakinggan ang audio

LISTEN TO
Political jargon at election time - what does it all mean? image

Australian politicians, the press, and political commentators use phrases like 'voting below the line' but what does that even mean? From democracy sausages to pork barrelling, experts break down the words and phrases we’ll hear more and more as the federal election draws closer.

SBS Filipino

24/04/202209:46


Advertisement
Donkey vote, hustings, incumbency, at pork barrelling, ilan lang ito sa mga  katagang popular na sinasambit kapag malapit na ang eleksyon. Kaya ang tanong, ano ba ang ibig sabihin nito at saan ito nanggaling?

Subalit, di maitatanggi marami sa mga residente ang binabaliwala ang mga katagang ito dahil hirap maintindihan at  parang lingwahe ng iba pang bansa.


Highlights

  • Political jargon hirap maintindihan dahil katunog nito ang ibang lingwahe
  • Ayon kay ANDC Director Amanda Laugesen ang mga ginamit na lingwahe sa usaping eleksyon ay mula sa iba't ibang bansa at nahubog ito  kung anong ang tunay na nangyayari sa buong mundo.
  • Ang mga binitawang ekspresyon ng mga politiko ay peligro dahil sa panahon ng eleksyon ay nagagamit ito laban sa kanila.

Ang electrical engineer na si Algene Cruz na nasa Brisbane, mula Pilipinas napunta si Algene sa Australia  tatlong taon na ang nakakaraan at inamin nitong pahirapan pa din ang maintindihan ang political jargon.

"Sa totoo lang halus lahat ng [slang words] hindi ko naintindihan. Nakakatawa nga dahil kapag kausap ko mga Australians at gumagamit sila ng slang words, minsan matagal akong nag-iisip para intindihin, kung ano ang ibig sabihin nung sinabi nila,”pag-amin ni Algene.

Democracy sausage

Kaya isa-isahin nating talakayin ang mga pangkaraniwang kasabihan o salita na ginagamit ngayong panahon ng eleksyon. Nangunguna ang ‘democracy sausage’ ano nga ba ang ibig sabihin nito?

Simple lang yan, ang sausage sandwich o tinatawag din na sausage sizzle o bina-barbecue sa sausage ay makikita at mabibili ng mga botante malapit sa  istasyon ng botohan sa panahon ng halalan. Hindi lang yan may paliwanag din ang isang propesor.

Ayon kay La Trobe University Emeritus  Professor at author  Judith Brett, mas nakakamangha ang pinagmulan ang salitang ito, na nagsimula nitong taong 2012.

"May grupo ng kabataan sa social media ang gumamit ng salitang democracy sausage, pinag-uusapan nila kung saan makabili ng sausages para sa kanilang almusal habang nasa botohan at ang terminong “democracy sausage” ay naging popular simula nun,” sabi ni Professor Brett.

Donkey vote

Ang ‘donkey vote’ ay salungat sa sikat na pinaniniwalaan ng marami, dahil ito ay isang pormal na pamamaran ng pagboto.

"Ang donkey vote ay isang valid vote. Subalit sa tingin natin ang donkey o asno ay isang tangang hayop. 

Kaya ang ideya, ang isang tao ay pumunta sa istasyon ng botohan, pumunta sa booth at napa-isip, wala akong alam sa politika at hindi ako interesado, kaya gagawin kong  simple at mabilis ang lahat para maka-uwi agad.”

Sabi ng political commentator at Griffith University Associate Professor Paul Williams.

Kapag sinasabing gawing simple at pinakamabilis ay nangangahulugang ang mga tao ay nilalagyan lang nga ng bilang na simula ay 1 ang kahon at kasunod na nito ang ibang numbero hanggang sa dulo nang  hindi man lang nag-iisip, kung tama ba ang kanilang ginagawa o kung sino ang kanilang binoto.

Samantala, ang termino na ‘hung parliament’ ay katulad lang ng konsepto ng ‘hung jury’ pero sa usaping parlyamento, kung saan nangangahulugang ang partido ay hindi nakakuha ng karamihan sa mga pwesto. Kaya ang partido ay walang kakahayang bumuo ng gobyerno at  magkontrol sa parlyamento na sila lang.

Bagkus ay kailangan nila ng suporta  mula sa mga independent na kandidato at ibang partido.

Hustings

Segurado akong narinig nyo na ang katagang sila Prime Minister Scott Morrison at Anthony Albanese ay ‘on the hustings.

Ang salitang hustings ay isang English na termino na ginamit ng Australia dahil nakipagkasundo ito na sumunod sa British Westminster politics.

Ang  ‘on the hustings’ ay nangangahulugang nasa  panahon ng pangangampanya sa halalan.

Incumbent

Alam nyo ba ang ibig sabihin ng incumbent at incumbency?

Pangkaraniwang naririnig ang mga salitang yan sa panahon ng halalan at ang incumbent ay ang taong nakahawak sa pwesto.

Sabi ni Dr Williams sa pulitika, ang incumbency ay may pakinabang  gaya ng incumbent dahil ito ay ang Liberal-National coalition sa pederal na gobyerno, dahil ito na ang gumagawa ng tungkulin habang nakaupo sa pwesto.

"Ang pagbabago sa gobyerno ay medyo pambihira. Kaya marami ang nagsasabi na isang malaking kalamangan ang incumbency sa Australia.Dahil habang nasa panunungkulan ka halus hindi kana natatanggal maliban kung may malaking rason, kaya mahalaga ang incumbency.

Gaya na lang ng panahon ng COVID, talagang nakikita ang kahalagahan ng incumbenc dahil ang mga estado at teritoryo  na nagsagawa ng eleksyon lahat ng mga nasa pwesto ay nanalo. Dahil takot ang mga residente sa nangyaring pandemya kaya nanatili sila sa kung sino ang namamahala at wala silang planong baguhin yon dahil may krisis."

Pinapaunawa naman ni Australian National Dictionary Centre Director Amanda Laugesen, ang mga popular na salita na karaniwang ginagamit sa pulitika at sa  panahon ag pangangampanya at halalan, ay nanggaling sa ibat-ibang bansa at nahubog ito kung ano ang nangyayari sa buong mundo.

“Sa sistema naman ng pagboto, may kakaibang Australian na ekspresyons gaya ng above the line at below the line. Marami ding naka-epekto sa konsepto ng halalan. 

Kabilang dito ang epekto ng COVID,  usaping seguridad sa border ng bansa at mga namamahala nito at lahat ng nakaka-apekto sa Australia."

Above the line

At kung nagtataka kung ano ang ibig sabihin ng 'above' at 'below the line' sa eleksyon sa Australia ito ay nangangahulugang opsyon ng pagboto sa ibabaw o sa ibaba ng linya ng balota para sa Senado.

Kapag bumoto ‘above the line ‘ o sa  [ibabaw ng linya] ibig sabihin dapat lagyan ng bilang ang kahon sa napiling partido.

Below the line

Kapag bumuto sa ilalim ng linya para sa Senado, kinakailangan lagyan ng bilang  mula 1 hanggang 12 ang mga kahon para sa napiling kandidato.

Sa ganitong paraan ay alam mo kung sino ang binoto mo na kandidato.

'I don't hold a hose'

Sinusubaybayan din ni Dr Laugesen ang ekspresyong, ‘I don’t hold a hose’  o nangangahulugang [hindi ko hawak ang hose ng tubig]. Ang paggamit ng ekspresyong ito ay nangyari  nung nagbakasyon si Prime Minister Scott  Morrison sa Hawaii sa panahon ng kasagsagan ng bushfire noong 2019.

"Nang bumalik sya mula sa bakasyon ginamit nya ang ekspresyong ‘I don’t hold a hose’ [hindi ako ang may hawak ng hose (ng tubig)], sabi ni Laugesen.

“Ang ekspresyong ito ay ginamit din laban sa kanya, hindi lang sa panahon ng bushfire, hanggang ngayon dahil nakikitang hindi nya inaako ang responsibilidad bagkus ay itinuturo nya sa ibang tao ang responsibilidad o sa ibang dahilan.

“At lumaki nga ang isyu sa kasagsagan ng paglulunsad ng bakuna kontra COVID. ‘I don’t hold a syringe [hindi ako ang may hawak hiringgilya]. At nasundan nitong nagdaang pagbaha, “ I don’t hold a bucket [hindi ako ang may dala ang balde]. “

Manchurian candidate

Naririnig ng marami ang termino na ‘Manchurian candidate’ kamakailan lang, pero ano nga ba ang ibig sabihin nito?

Ang kasabihang ito ay narinig sa parlyamento kamakailan lang, ginamit ito ng parehong malalaking partido pero nauna ang Koalisyon para tukuyin na ang Labor Party ay higit na nakikiramay sa bansang China kaysa iniisip ng kasalukuyang gobyerno ang kapakanan ng bansang Australia ngayon at sa hinaharap," ayon kay Dr Laugesen

Dagdag pa ng ANDC direktor “Ito ay isang malakas na paninira, dahil ito ay nagpapahiwatig na sa tingin ko ay isang elemento ng pagtataksil, na sa tingin ko ay alam na ng lahat kung ano ang ibig sabihin at kung gaano ito kabigat. Kaya sa palagay ko maaari sisikat ang terminong ito."

Pork barrelling

Hihimayan naman natin ang ‘pork barrelling’. 

Tinukoy ng Macquarie Dictionary bilang "magbigay ng hindi naaangkop na bahagi ng pundo ng gobyerno, kapalit ay ang suportang pampolitika.

Isang halimbaw nito ay kung sasabihin ng isang politiko sa botante ng Sydney na magtatayo sila ng mga bagong kalsada kapag manalo o mailoklok  sa pwesto sa darating na halalan.

Mula sa US ang pork barrelling na kasabihan, kung saan ang mga bariles ng baboy ay ang pangunahing pagkain nilang medyo  nakaka-angat sa buhay noong ika-19 na siglo.

Sa madaling salita ang pork barrelling ay pangako na inaalok ng mga politiko sa mga botante,  na kapag susuportahan sila sa halalan at manalo, ay susuportahan din nila ito kung anong ang gusto.

Inamin ni Algene Cruz ang political jargon ay makakabuti para sa mga dito na lumaki sa Australia dahil nakabisado na nila ang mga slang words o salita; subalit para sa mga bagong salta na kagaya nya kahit interesado pa itong matutunan, hindi maitatanggi maituturing pa din na isang malaking hamon na maintindihan ang pulitika sa Australia.

"Sa tanong mo na napabuti ba ng political lingo ang Australian politics? Sa akin hindi dahil ang bansang Australia ay bansang naging kanlungan ng maraming lahi mula sa iba't ibang bansa sa mundo.

So karamihan sa mga boboto ay mga migrants kaya hindi din nila naiintindihang ang kanilang ginagawa. Masaklap dito ay hindi nila alam kung sino ang iboboto at hindi.  Kaya may masamang epekto ito sa hinaharap, hindi seguro ngayon pero baka bukas magiging problema ito."

 

 


Share