Καθώς η γρίπη των πτηνών εξαπλώνεται σε ολόκληρη την Αυστραλία, οι ειδικοί προειδοποιούν για εκτεταμένη θνησιμότητα στα αυτόχθονα είδη, με βάση τον τρόπο με τον οποίο ο ιός έχει καταστρέψει οικοσυστήματα στο εξωτερικό. Η ασθένεια σπάνια προσβάλλει τον άνθρωπο, αλλά θα μπορούσε να προκαλέσει αύξηση του οικολογικού άγχους, ειδικά μεταξύ των κοινοτήτων που έχουν στενή σχέση με τη φύση.
Η Caroline Paterson ζει στο Kangaroo Island.
Πρόκειται για ένα παρθένο περιβάλλον το οποίο, μέσα σε διάστημα επτά ετών, έχει καταστραφεί από τις πυρκαγιές του «Μαύρου Καλοκαιριού», την επιβλαβή άνθιση φυκιών στη Νότια Αυστραλία και, τώρα, τη γρίπη των πτηνών.
Παλαιότερα υπεύθυνη δασοφύλακας στα εθνικά πάρκα του νησιού, η Caroline εργάζεται πλέον ως συντονίστρια για τα απειλούμενα είδη της Νότιας Αυστραλίας για λογαριασμό της BirdLife Australia.
Εδώ και εβδομάδες, έλεγχε τακτικά τις τοπικές παραλίες, κοιτάζοντας μέσα από κιάλια και αναζητώντας ίχνη του θανατηφόρου στελέχους H5N1 της γρίπης των πτηνών.
Από τότε, ένα σπάνιο γεράκι-πετρίτης έχει προσβληθεί από τον ιό, καθώς και μικροί πιγκουίνοι.
Αυτά συγκαταλέγονται στα 12 είδη στο Νησί Kangaroo για τα οποία έχει επιβεβαιωθεί μέχρι στιγμής η παρουσία του ιού.
Αλλού, οι μακρύρρινοι φώκιες έχουν βρεθεί θετικές, γεγονός που υποδηλώνει τον κίνδυνο εξάπλωσης μεταξύ θηλαστικών και προκαλεί ανησυχίες για το ευάλωτο αυστραλιανό θαλάσσιο λιοντάρι.
Ο γενικός διευθυντής του Συμβουλίου για τα Εισβλητικά Είδη, Jack Gough, επισημαίνει ότι οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι καταστροφικές.
Ο ιός έχει επιβεβαιωθεί σε έξι πολιτείες και σε σχεδόν 30 είδη σε ολόκληρη την Αυστραλία· σύμφωνα με την οργάνωση Wildlife Health Australia, παγκοσμίως έχουν πληγεί σχεδόν 700 είδη.
Η Νότια Αυστραλία έχει υποστεί τις χειρότερες επιπτώσεις μέχρι σήμερα, ακριβώς τη στιγμή που οι πιο επιβλαβείς συνέπειες της άνθισης των φυκιών στην πολιτεία άρχιζαν να υποχωρούν.
Η ερευνήτρια του Πανεπιστημίου της Αδελαΐδας, Δρ. Brianna Le Busque, αναφέρει ότι η άνθιση των φυκιών επηρέασε επίσης την ψυχική υγεία του κοινού.
Συνήθως, τα άτομα που περνούσαν περισσότερο χρόνο μέσα ή κοντά στη θάλασσα, όπως η Caroline, παρουσίαζαν τις πιο σοβαρές επιπτώσεις.
Αυτό επιδείνωσε την καταστροφή που προκάλεσε η απώλεια του σπιτιού της στις πυρκαγιές του «Μαύρου Καλοκαιριού», οι οποίες κατέκαψαν σχεδόν το μισό νησί σε διάστημα αρκετών εβδομάδων το 2020.
Στη συνέχεια, τον Μάρτιο του 2025, ξεκίνησε η άνθιση των φυκιών, με επιπτώσεις που διήρκεσαν αρκετούς μήνες και συνεχίστηκαν μέχρι το καλοκαίρι.
Η γρίπη των πτηνών έχει ήδη εντοπιστεί σε ένα νεκρό δελφίνι και ενδέχεται να προκαλέσει τον θάνατο μιας σειράς εμβληματικών ειδών, κάτι που, όπως αναφέρει η Δρ. Busque, τείνει να προκαλεί έντονες ψυχολογικές αντιδράσεις στο κοινό.
Αν και η έρευνά της υπογραμμίζει πόσο διαδεδομένη ήταν η εμπειρία του οικολογικού άγχους σε όλες τις δημογραφικές ομάδες κατά τη διάρκεια της άνθισης των φυκιών, οι επιπτώσεις είναι συχνά πιο έντονες για τους επιστήμονες, τους εργαζόμενους και τους εθελοντές που ασχολούνται με την προστασία του περιβάλλοντος.
Την περασμένη εβδομάδα, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ανακοίνωσε το σχέδιό της να αποσύρει το προσωπικό από μια απομακρυσμένη βάση κοντά στην Ανταρκτική, στο νησί Macquarie, επικαλούμενη ψυχοκοινωνικούς κινδύνους σε περίπτωση που μια αποικία θαλάσσιων ελεφάντων προσβληθεί από τη γρίπη των πτηνών.
Αν και είναι δύσκολο να το πούμε με βεβαιότητα, οι ερευνητές εκτιμούν ότι, σε παγκόσμιο επίπεδο, ο ιός έχει σκοτώσει εκατομμύρια άγρια ζώα και έχει οδηγήσει στο θάνατο εκατοντάδων εκατομμυρίων πουλερικών σε φάρμες.
Στη Νότια Αυστραλία έχουν ήδη σημειωθεί περιστατικά μαζικής θνησιμότητας σε τρία παράκτια νησιά, με τον ιό H5N1 να θεωρείται ύποπτος για το θάνατο περίπου 1.000 πτηνών που φωλιάζουν σε αποικίες, οι οποίες ευνοούν τη διάδοση του ιού.
Οι αρχές προετοιμάζονται επίσης να αντιμετωπίσουν σημαντική θνησιμότητα σε πόλεις και κωμοπόλεις, όπου συχνά συγκεντρώνονται ευπαθή είδη όπως γλάροι, πελεκάνοι και μαύροι κύκνοι.
Το Υπουργείο Πρωτογενών Βιομηχανιών και Περιφερειών της Νότιας Αυστραλίας, γνωστό και ως PIRSA, αναφέρει ότι έχουν τοποθετηθεί ομάδες πεδίου σε καίριες περιοχές για να υποστηρίξουν την επιτήρηση και τη συλλογή νεκρών ζώων, εφόσον χρειαστεί.
Εκτός από την απόρριψη σε χώρους υγειονομικής ταφής και την ταφή επί τόπου, έχουν εγκατασταθεί σε ορισμένες τοποθεσίες ειδικοί βιολογικοί κάδοι.
Η Κοινοπολιτεία δηλώνει ότι κάθε πολιτεία θα καθορίσει τη δική της προσέγγιση· και σε πολλές περιπτώσεις, είναι προτιμότερο να αφήνονται τα νεκρά ζώα επί τόπου, προκειμένου να μην διαταραχθεί η επιζώντα άγρια πανίδα ή να μην επιδεινωθεί η εξάπλωση της νόσου.
Είναι επίσης πιθανό να ανατεθεί σημαντικός ρόλος στο κοινό, η τοποθέτηση των νεκρών ζώων σε διπλούς σάκους και η απόρριψή τους σε κάδους γενικών απορριμμάτων.
Οι αρχές συνιστούν, σε περίπτωση που δείτε ένα άρρωστο πουλί, να αποφύγετε την επαφή, να καταγράψετε τις λεπτομέρειες και να αναφέρετε το περιστατικό στην γραμμή έκτακτης ανάγκης για ζωικές ασθένειες.
