Ο «Ερωτόκριτος» είναι ένα αφηγηματικό ποίημα ή έμμετρο μυθιστόρημα 10.012 ιαμβικών, δεκαπεντασύλλαβων ομοιοκατάληκτων στίχων.
Εδώ και λίγες εβδομάδες μια σπάνια έκδοση, ένα από τα τρία και μοναδικά γνωστά αντίτυπα, του Ερωτόκριτου, κοσμεί την Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Γρεβενών (φώτο).
Ο Δρ Άλφρεντ Βίνσεντ από το Πανεπιστήμιο του Σύδνεϋ, ο οποίος έχει δημοσιεύσει μελέτες για έργα της Κρητικής Αναγέννησης και συγκεκριμένα για τον Ερωτόκριτο, μίλησε στο Ελληνικό Πρόγραμμα της Δημόσιας Ραδιοφωνίας SBS, τόσο για το έργο του Βιτσέντζου Κορνάρου, όσο και για το αντίτυπο που πλέον βρίσκεται στην Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Γρεβενών, σχολιάζοντας την απήχηση που έχει ο Ερωτόκριτος στο Πανελλήνιο.
«Ο Ερωτόκριτος είναι ένα επικό-λυρικό αφηγηματικό ποίημα γραμμένο στην Κρήτη επί βενετοκρατίας σε πάνω από 10.000 στίχους με θέμα τον έρωτά της βασιλοπούλας Αρετούσας και του Ερωτόκριτου, του γιου ενός απλού συμβούλου του βασιλιά της Αθήνας. Αλλά δεν είναι μόνο μία ιστορία αγάπης. Mεταξύ άλλων είναι ένας ποιητικός διαλογισμός πάνω στο θέμα του έρωτα και γενικότερα επάνω σε θεμελιώδεις ανθρώπινες αξίες. Στην κοινωνία του Ερωτόκριτου όπως σε πολλές κοινωνίες του παρελθόντος θεωρούνταν αυτονόητο ότι ένας νέος ή μία νέα δεν ήταν ελεύθερη να διαλέξουν τον άνθρωπο που θα παντρευτούν, αφού Ερωτόκριτος δεν ήταν βασιλικής καταγωγής. Η ιδέα να γίνει άνδρας της βασιλοπούλας θεωρούνταν επαναστατική, επικίνδυνη. Ο Ερωτόκριτος, όμως, περνάει από διάφορες δοκιμασίες και αποδεικνύει τελικά πώς παρά την ταπεινή του καταγωγή, έχει όλα τα προσόντα για να γίνει γαμπρός και κληρονόμος του βασιλιά. Αλλά και η στάση της Αρετούσας ήταν ηρωική. Επιμένει με διακριτικότητα ότι δεν θα δεχθεί τον άνθρωπο -που για πολιτικούς λόγους οι γονείς της θέλουν να της επιβάλλουν. Για την απειθαρχία της φυλακίζεται, μένει χρόνια στην φυλακή, αλλά δικαιώνεται στο τέλος», είπε ο Δρ Άλφρεντ Βίνσεντ.
Παράλληλα ο Δρ. Βίνσεντ αναφέρθηκε στην ιστορία αυτού του βιβλίου:
«Η συγγραφή του βιβλίου χρονολογείται πιθανώς στις πρώτες δεκαετίες του 17ου αιώνα, δηλαδή μεταξύ του 1600 και του 1640 περίπου. Ο ποιητής του, Βιτσέντζος Κορνάρος, ανήκε σε αρχοντική οικογένεια στη Σητεία, στην ανατολική Κρήτη. Το έργο κυκλοφορούσε επί δεκαετίες μόνο σε χειρόγραφα. Ανακαλύφθηκε όμως από έναν εκδότη και τυπογράφο στη Βενετία και πρωτοτυπώθηκε το 1713. Μετά την πρώτη έντυπη έκδοση βγήκαν αλλεπάλληλες ανατυπώσεις. Σε κάποιο σημείο ένας τραγουδιστής είχε την έμπνευση να κάνει το ποίημα τραγούδι, συνδυάζοντας το με μία παραδοσιακή μελωδία. Η δημοτικότητα του δεν περιοριζόταν στην Κρήτη αλλά διαβαζόταν και αγαπιόταν σε ολόκληρο τον ελληνικό χώρο και έγινε μέρος του κυρίου κορμού του νεοελληνικού λαϊκού πολιτισμού», ανέφερε χαρακτηριστικά.
