Οι αστυνομικοί διαθέτουν μια σειρά εξουσιών που μπορούν να ασκούν βάσει της νομοθεσίας, όπως το δικαίωμα να υποβάλλουν ερωτήσεις, να δίνουν εντολές «να απομακρυνθείτε» και να διενεργούν έρευνες. Ακολουθούν τα βασικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σας κατά τη διάρκεια μιας επαφής με την αστυνομία.
ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ
- Οι εξουσίες της αστυνομίας ενδέχεται να διαφέρουν μεταξύ των πολιτειών και των επικρατειών.
- Η μη συμμόρφωση με τη διενέργεια αλκοτέστ αποτελεί αδίκημα.
- Ενδέχεται να υποχρεούστε νομικά να παράσχετε στοιχεία ταυτοποίησης, αλλά να επιλέξετε να μην απαντήσετε σε περαιτέρω ερωτήσεις.
- Ζητήστε νομική συμβουλή αν έχετε ανησυχίες σχετικά με μια επαφή με την αστυνομία.
- Πότε μπορεί η αστυνομία να χρησιμοποιήσει τις δυνάμεις της εναντίον μου;
- Ποια είναι τα βασικά μου δικαιώματα και υποχρεώσεις όταν με σταματάει η αστυνομία;
- Τι είναι οι εντολές απομάκρυνσης;
- Πότε μπορεί η αστυνομία να ζητήσει την ταυτότητα μου;
- Μπορώ να βιντεοσκοπήσω την αστυνομία;
- Τι να κάνω αν ανησυχώ για μια επαφή με την αστυνομία;
Γνωρίζετε τα βασικά σας δικαιώματα σε περίπτωση που σας σταματήσει η αστυνομία στην Αυστραλία;
Σύμφωνα με τη Samantha Lee, αναπληρώτρια επικεφαλή δικηγόρο στο Redfern Legal Centre, πολλοί άνθρωποι, είτε έχουν γεννηθεί στην Αυστραλία είτε είναι καινούριοι στη χώρα, δεν γνωρίζουν τα όρια των εξουσιών της αστυνομίας.
Πότε μπορεί η αστυνομία να χρησιμοποιήσει τις δυνάμεις της εναντίον μου;
Μια συνηθισμένη παρανόηση σχετικά με τις εξουσίες της αστυνομίας αφορά τη χρήση βίας.
«Είναι σημαντικό οι άνθρωποι να γνωρίζουν ότι το γεγονός και μόνο ότι είναι αστυνομικοί δεν τους δίνει το δικαίωμα να ασκήσουν βία.»
Μπορούν να κάνουν χρήση βίας σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά μόνο εάν αυτό είναι απαραίτητο, λαμβάνοντας υπόψη τις περιστάσεις.Samantha Lee
Η χρήση «εύλογης» βίας ως έσχατη λύση πρέπει να είναι αναλογική· να μην υπερβαίνει το απαραίτητο.
Σε ολόκληρη τη χώρα ισχύουν παρόμοιοι νόμοι σχετικά με τις περιπτώσεις στις οποίες η αστυνομία μπορεί νόμιμα να ασκήσει βία.
Ωστόσο, κάθε δικαιοδοσία στην Αυστραλία διαθέτει τη δική της νομοθεσία που ρυθμίζει τις εξουσίες της αστυνομίας.
«Επομένως, πρέπει να ελέγξετε τους νόμους της πολιτείας και της επικράτειάς σας.»
Ποια είναι τα βασικά μου δικαιώματα και υποχρεώσεις όταν με σταματάει η αστυνομία;
Αν και σε ορισμένες περιπτώσεις υποχρεούστε από το νόμο να επιδείξετε τα στοιχεία ταυτότητάς σας, δεν υπάρχει γενική υποχρέωση να έχετε μαζί σας φυσική ταυτότητα στην Αυστραλία.
Ωστόσο, στις περισσότερες πολιτείες και επικράτειες της Αυστραλίας, πρέπει να έχετε μαζί σας έγκυρη άδεια οδήγησης όποτε οδηγείτε. Σε ορισμένες δικαιοδοσίες, ενδέχεται να σας δοθεί προθεσμία έως και δύο ημέρες για να προσκομίσετε την άδεια οδήγησής σας σε αστυνομικό τμήμα, εάν δεν μπορείτε να την επιδείξετε όταν σας ζητηθεί.
Εάν η αστυνομία σας ζητήσει το όνομα και τη διεύθυνσή σας, πρέπει να σας ενημερώσει για τους λόγους για τους οποίους σας σταμάτησε και ζητά την ταυτότητά σας.
Σε κάθε επαφή με την αστυνομία, η κ. Lee λέει ότι συνιστάται να ζητήσετε από τον αστυνομικό να ενεργοποιήσει την κάμερα που κουβαλά πάνω του.
«Και όταν ενεργοποιηθεί η κάμερα, ρωτήστε τον γιατί σας σταμάτησε.»
Υπάρχουν εξαιρέσεις, αλλά γενικά δεν έχετε νομική υποχρέωση να απαντήσετε σε περισσότερες ερωτήσεις πέρα από την ταυτοποίησή σας, εξηγεί η Klaire Coles, διευθύντρια νομικών υπηρεσιών στο Caxton Legal Centre του Μπρίσμπεϊν.
«Οι άνθρωποι πρέπει πάντα να είναι όσο το δυνατόν πιο συνεργάσιμοι […] μπορούν να είναι ευγενικοί και να συμμορφώνονται με ό,τι τους ζητείται, χωρίς όμως να δίνουν περισσότερες πληροφορίες από όσες χρειάζεται η αστυνομία για να κάνει τη δουλειά της.
«Έχουν το δικαίωμα να παραμείνουν σιωπηλοί και να μην πουν τίποτα που θα μπορούσε να τους ενοχοποιήσει για ποινικό αδίκημα», λέει η κα Coles.
Τι είναι οι εντολές απομάκρυνσης;
Η αστυνομία μπορεί να εκδώσει αμέσως νομικές εντολές, ζητώντας σας να απομακρυνθείτε από έναν δημόσιο χώρο και να παραμείνετε μακριά για περιορισμένο χρονικό διάστημα, συνήθως έως και 24 ώρες.
Η νομοθεσία σε κάθε δικαιοδοσία καθορίζει τους λόγους που επιτρέπουν στην αστυνομία να ασκήσει τις εξουσίες απομάκρυνσης.
Αυτοί περιλαμβάνουν περιπτώσεις όπου η αστυνομία έχει εύλογη πεποίθηση ότι παρεμποδίζετε την κυκλοφορία, παρενοχλείτε άλλο πρόσωπο ή δημιουργείτε κίνδυνο για την ασφάλεια.
Έχετε το δικαίωμα να ρωτήσετε γιατί εκδίδουν εντολή απομάκρυνσης.
«Αν σας ζητηθεί να αποχωρήσετε από ένα μέρος ή να απομακρυνθείτε από μια περιοχή, είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσετε το λόγο, για πόσο καιρό, πού πρέπει να πάτε και τι σας ζητά η αστυνομία να κάνετε», λέει η κα Coles.
Πότε μπορεί η αστυνομία να ζητήσει την ταυτότητα μου;
Η αστυνομία πρέπει να έχει βάσιμο λόγο για να ζητήσει την ταυτότητά σας στις περιπτώσεις που ορίζονται στη νομοθεσία των πολιτειών και των επικρατειών.
Η Marlene Dixon, διευθύντρια νομικών υπηρεσιών στο Inner Melbourne Community Legal, περιγράφει τις κύριες περιπτώσεις:
- Εάν η αστυνομία πιστεύει ότι κάποιος έχει διαπράξει ή πρόκειται να διαπράξει αδίκημα
- Αν κάποιος οδηγεί αυτοκίνητο, σκάφος ή άλλο όχημα
- Αν χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς
- Σε ένα κατάστημα που σερβίρει αλκοόλ
- Εάν η αστυνομία πιστεύει ότι διαθέτει πληροφορίες που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη διερεύνηση ενός σοβαρού εγκλήματος
Σε ολόκληρη την Αυστραλία, οι οδηγοί υποχρεούνται από το νόμο να σταματήσουν στο πλάι του δρόμου εάν η αστυνομία ενεργοποιήσει τη σειρήνα της ή εάν διεξάγεται τυχαίος έλεγχος αλκοτέστ στο δρόμο.
«Η αστυνομία διαθέτει ευρείες εξουσίες όσον αφορά τη διακοπή της κυκλοφορίας των οχημάτων και την απαίτηση από τους οδηγούς να υποβληθούν σε έλεγχο αλκοτέστ.»
Μπορώ να βιντεοσκοπήσω την αστυνομία;
Πρέπει να υποβληθείτε σε αλκοτεστ. Εάν δεν το κάνετε, ενδέχεται να σας απαγγελθούν κατηγορίες για παράβαση.Marlene Dixon
Η βιντεοσκόπηση μιας αστυνομικής επέμβασης σε δημόσιο χώρο επιτρέπεται σε ολόκληρη την Αυστραλία, υπό την προϋπόθεση ότι το άτομο που βιντεοσκοπεί δεν παρεμποδίζει τους αστυνομικούς.
«Οι πολίτες μπορούν να βιντεοσκοπούν την αστυνομία, αλλά πρέπει απλώς να φροντίζουν να το κάνουν από απόσταση και με σεβασμό, έτσι ώστε να μην παρεμποδίζουν τη δουλειά των αστυνομικών», λέει η κ. Dixon.
«Αν θέλουν να το κάνουν αυτό, πρέπει να ζητήσουν τη συσκευή μέσω επίσημων διαδικασιών.»
Τι να κάνω αν ανησυχώ για μια επαφή με την αστυνομία;
Η αστυνομία έχει την υποχρέωση να τηρεί τη νομοθεσία και τις διαδικασίες.
«Αν πιστεύετε ότι η αστυνομία ενήργησε παράνομα, απλώς αγενώς ή ότι προέβη σε ρατσιστική προσβολή, θα πρέπει να το καταγράψετε αμέσως ή μόλις φτάσετε στο σπίτι σας», λέει η κ. Lee από το Redfern Legal Centre.
Θα πρέπει επίσης:
- Να κρατήσετε το βίντεο, αν τραβήξατε την αλληλεπίδραση.
- Να πάρετε ιατρική βεβαίωση και φωτογραφίες, αν έχετε υποστεί τραυματισμούς.
- Να ζητήσετε νομική συμβουλή.
* Οι πληροφορίες αυτές είναι γενικού χαρακτήρα και δεν καλύπτουν όλα τα πιθανά σενάρια ούτε τις διαφορετικές νομοθεσίες που ισχύουν στις διάφορες δικαιοδοσίες. Θα πρέπει να ζητήσετε νομική συμβουλή για πληροφορίες που αφορούν συγκεκριμένα την περίπτωσή σας.
Εγγραφείτε ή ακολουθήστε το podcast Australia Explained για περισσότερες χρήσιμες πληροφορίες και συμβουλές σχετικά με την προσαρμογή στη νέα σας ζωή στην Αυστραλία.
Έχετε ερωτήσεις ή προτάσεις για θέματα; Στείλτε μας email στη διεύθυνση australiaexplained@sbs.com.au
