Watch FIFA World Cup 2026™ LIVE, FREE and EXCLUSIVE

Lub koom txoos Garma puas muaj peev xwm pab Australia kho kev sib raug zoo nrog Suav?

Tej kws xav kom neeg Australia nco tias lub hauv paus xub pib muaj kev sib raug zoo nrog ib tug neeg ua luam yog muaj los ntawm cov neeg txum tim Yolngu nyob sab hnub tuaj Arnhem Land tau muag cov sea cucumber qhuav.

Hundreds of years ago, the Garma ceremony was used to promote prosperity in trade with China.

Ntau puas xyoo dhau los ces yeej tau siv lub koom txoos Garma los txhawb nqa cov kev vam meej rau fab kev ua lagluam nrog Suav tuam tshoj. Source: AAP Source: AAP

Cov ntsiab lus tseem ceeb:

  • Australia cov neeg zejzog Aboriginal tau pab kom Australia muaj cov kev phooj ywg nrog nrog teb chaws Suav 400-500 xyoos dhau los lawm.
  • Suav tau yuav cov sea cucumber ntawm cov neeg Yolngu nyob sab hnub tuaj ntawm Arnhem Land
  • Tej kws paub txog tej no hais tias tsim nyog Australia yuav tau siv 2 lub teb chaws no cov kev ua lagluam thiab kev sib raug zoo yav tag los coj los pab daws tej kev tsis haum xeeb tam sim no

Yeej muaj ib cov kev ntseeg tias thawj lub koom txoos Garma tau pib rau xyoo 1999 thaum tseem ci nqaij noj ib ib txwm ci uas tau ras los zoo li tej peb pom tam sim no.

Tab sis kuj tseem muaj neeg coob heev tsis paub txog lub ntsiab tseeb tiag ntawm lub koom txoos Garma tias vim yog cuam tshuam txog txoj kev sib raug zoo ntawm cov neeg Suav, cov neeg Macassan (ntawm lub pov txwv Sulawesi, tam sim no yog Indonesia) thiab cov neeg Yolngu ntawm sab hnub tuaj ntawm thaj chaw Arnhem Land ntawm Australia.

Tos zoo li ntawd los twb vim yog thaum ntawd ces tau siv lub koom txoos Garma no coj los txhawb nqa kom lagluam vam meej, raws li zeskais Peter Botsman uas yog ib tug kws teeb txheeb txog tej xwm txheej cuam tshuam txog Australia cov neeg Aboriginal ntawm tsev kawm qib siab University of Melbourne hais.

Txhua zaus txog lub caij khaub zeeg cua chaw sov tau pib tshuab ces cov neeg Macassans yeej tau tuaj txhom ntses thiab ua luam sea cucumber nrog cov neeg Yolngu uas lawv hu ua trepang no.

''Yog ib cov kev sib haum xeeb thiab muaj kev sib raug zoo heev rau cov kev ua lagluam luam yeeb, ris tsho, hlau, thiab nyiaj coj tuaj pauv kom lawv muaj cai mus txhom cov ntses trepang thiab coj rov qab mus rau [Macassar]'' raws li Professor Botsman uas tau nrog SBS Chinese tham ntawm lub koom txoos Garma Festival tau qhia.

Tej neeg Suav yeej tuaj txog rau ntawm Macassar ces mam li yuav cov trepang coj rov qab mus rau Beijing lawm, uas lawv xam tias yog ib co khoom noj qab heev thiab yog ib co tshuaj tawv nruj (tshuaj pab kom txiv neej muaj zog).

Nws hais tias “Neeg Suav thiaj li muaj cov kev sib raug zoo ua zum ob lawm. Vim yog cov neeg Macassans yog cov ua luam nrog teb chaws Suav."

“Peb paub tias ua ntej yuav muaj neeg dawb tuaj nyob ntawm Australia no ces yeej tau muaj kev ua lagluam tau los ntev heev lawm."

Yog li thiaj pom tias muaj tej khoom qub nrog rau tej pob txha neeg qub qub dhau los ntau tuaj ntxiv qhia txog tej no thiab thiab. Peb kuj nrhiav pov cov raj ceramic. Peb kuj nrhiav pom tej tsev siv av puab. Peb kuj pom tag nrho tej khoom li hais no, ces thiaj xam tau tias muaj kev lagluam tsheej pua pua xyoo ntawm teb chaws Suav thiab cov neeg Yolngu. Tab sis kuj tau xaus cov kev ua lagluam no rau xyoo 1901 thaum uas Australia tau ras los ua ib lub teb chaws uas muaj tsoom fwv teb chaws tswj hwm thiab txwv tsis pub tej teb chaws txawv teb chaws'' ua lagluam nrog cov tswv av no ntxiv lawm.''

Ces Professor Botsman thiaj hais tias ''ua rau raug kev puas tsuaj loj rau sawv daws, vim lawv xav ua lagluam txuas ntxiv."

''Sawv daws xav tias bauxite, hlau...Tej no yeej yog ib co lagluam tseem ceeb nrog teb chaws Suav. Tab sis tsis yog, nws yog cov trepang (sea cucumber) uas muab ziab qhuav lawm, uas yog ib cov khoom muaj nqes heev ntawm teb chaws Suav.''

Professor Botsman tau hais tias tom qab tau tsim tsa teb chaws Australia uas muaj tus tsoom fwv teb chaws tswj hwm lawm, thiab thaum lub fwj chim ntawm lub koom txoos Garma no tsuag lawm, ces muaj ib cov xwm txheej phem heev rau cov kev ua lagluam muag ntses, uas muaj ib cov neeg nuv ntses Japanese uas tsis paub zoo txog lub koom txoos Garma no tej cai thiab.

Nws hais tias “Lawv cia li tuaj khaws cov ntses no los yog tsis hais dab tsi li yam tsis nug tej teb chaws li."

Nws thiaj hais tias txawm tau muaj kev sib tu ncua rau txoj kev sib raug zoo lawm los tsis ntev los no yeej tau muaj cov kev koom tes rau tej duab thiab cov kev kos duab ntawm cov neeg Yolngu thiab cov neeg Suav ntawm Beijing thiab.

Thiab lub caij uas tshuav 4 hnub uas yuav ua lub koom txoos Garma Festival ntawd ces Professor Botsman tau hais tias yog tej yam tseem ceeb qhia rau sawv daws tias txawm tam sim no tseem muaj kev tsis sib haum xeeb phab nom tswv nrog teb chaws Suav los Australia yeej tau muaj txoj kev sib raug zoo nrog lub teb chaws no 400-500 xyoo dhau los nrog tej neeg zejzog Aboriginal.

Nws tau hais tias ''Tej zaum lub koom txoos Garma kuj yuav pab kom Australia rov qab muaj kev sib raug zoo nrog teb chaws Suav thiab los kuj tau."

Nws tau txhab ntxiv tias thawj pwm tsav Anthony Albanese yeej tau nkag siab txog hov tseem ceeb ntawm lub koom txoos Garma cov kev sib cuag nrog neeg Suav ces thiaj tau ua rau nws tau mus xyuas thaj chaw ntawd ntau zaus.

Professor Botsman tau hais tias “Yog ib cov kev sib raug zoo uas zoo heev thiab peb yuav tsum tau ua kev zoo siab tam li yog lub hauv paus muaj txoj kev sib raug zoo thoob plaws rau ntau lub teb chaws."

"Vim li ntawd thiaj hais tias lub koom txoos Garma Festival yog ib lub koom txoos tseem ceeb heev rau Australia thiab teb chaws Suav txoj kev sib raug zoo.''

NYEEM NTXIV:

Garma 2022 kicks off with comprehensive coverage across NITV and SBS


6 min read

Published

By Tania Lee, Lucy Chen, Vixay Vue

Source: SBS



Share this with family and friends


Follow SBS Hmong

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now