Tam sim no ces Malcolm Turnbull yuav zam kev thiab cia rau Scott Morrison los sib tw nrog Peter Dutton seb 2 tug no leej twg yuav tau ua tus coj ntawm pab nom Liberal Party ntxiv lawm xwb. Tsev tsoom hwv yuav ncua nws cov hauj lwm thiab Petter Dutton ntseeg tias muaj ntau tus nom los yog cov nom coob los txhawb nws kom nws tau los ua tus coj ntawm pab nom Liberal Party lawm. Cov pej xeem Australia qhia tias nom tswv tsis kub siab txog pej xeem tab sis kub siab txog lawv tus kheej xwb thiab tsoom hwv Turnbull ua rau pej xeem Australia tag kev cia siab lawm.
Kuj tau muaj neeg tawm tswv yim tias tseem muaj ntau tus nom li Peter Dutton, Scott Morrison los yog Julie Bishop los yog Tony Abbott los yeej xav rov qab los sib tw seb puas tau ua tus coj tshiab ntawm pab nom Liberal Party no thiab. Tab sis Malcolm Turnbull yeej tau qhia tias yog tsis tau 43 tug nom cov xyeem mem tes (signature) kom nws tau los ua tus coj tshiab ces Malcolm Turnbull yuav tsis tawm nws txoj hauj lwm thiab tseem yuav ua Australia tus thawj pwm tsav txuas ntxiv hos yog tau suab txaus li hais tiag lawm ces nws yuav tawm tsis ua Australia tus thawj pwm tsav thiab tsis ua hauj lwm hauv tsev tsoom hwv ntxiv lawm. Nws kuj tau qhia tias kom Peter Dutton yuav tsum sab laj nrog tus kws lij choj teb chaws rau thaum sawv ntxov hnub Friday no no thiab yuav tsum tawm suab kom tau li hais ua ntej tav su uas nws yuav rub lub rooj sab laj ntawm pab nom Liberal Party los tham txog cov kev ua tus coj txuas ntxiv.
Tam sim no Australia tus thawj pwm tsav Malcolm Turnbull tseem tab tom qhia rau pej xeem Australia tias seb yuav muaj dab tsi tshwm sim ntxiv. Tej zaum nws yuav rub rooj sab laj tag kis tav su los tham txog cov kev kum xeeb no ntxiv li cas. Tab sis nws yeej pom tias cov xwm txheej los txeeb nws txoj kev ua tus coj no yog ib cov kev tsis pom zoo rau nws ua tus coj ntawm pab nom Liberal Party ntxiv lawm. Thiab nws hais tias cov xav los txeeb lub fwj him ua tus coj no ces zoo tib yam li lo lus "vwm" los yog cov kev vwm (madness) lawm xwb.
Malcolm Turnbull hais tias tsuas yog ib pawg nom tsawg tsawg siv lawv lub fwj chim los tawm tsam nws xwb nws yuav tsis qhia tias yog tus neeg twg kiag. Thiab kev kum xeeb yeej tsis yooj yim nws tus siab tias cov nom tsis kub siab txog pej xeem Australia 25 roob tus tab sis kub siab txog lawv tus kheej xwb. Txawm li cas los nws tus tsoom hwv yeej ua tau ntau yam dej nuam tiav pab rau lub teb chaws Australia no.
Mr. Turnbull kuj tsis kam tawm nws txoj hauj lwm thiab nws tseem yuav tos saib seb puas muaj cov nom ntawm pab nom Liberal Party txhawb nqa li Mr. Peter Dutton hais tiag. Mr. Turnbull kuj tau nug txog tias seb Mr. Dutton puas muaj cai yuav ua tau nom hauv tsev tsoom hwv tiag thiab.
Tom qab Christopher Pyne uas yog tus tswj pab nom Liberal Party ntawm tsev tsoom hwv tau qhia tias xav muab tsev tsoom hwv cov kev nug tej lus nug tso tseg los yog ncua vim ntxhov quav niab tam sim no lawm, ces thiaj tau ua rau Tony Burke ntwam pab nom Labor hais tias tos nws ua li ntawd los vim tus tsoom hwv no twb tsis paub xyov leej twg yog nws tus coj leej twg yog nws cov nom thiab leej twg yog tus tsoom hwv uas tsis muaj peev xwm tswj hwm no lawm ces nws thiaj xav muab cov kev nug lus no no ncua xwb. Yog li ces tsev tsoom hwv tseem yuav tawm suab seb puas pom zoo ua li nawd, tab sis cov nom li Rebekha Sharkie, Cathy McGowan and Andrew Wilkie qhia tias lawv tsis pom zoo muab tsoom hwv cov hauj lwm no ncua ces ntshe xyov puas muaj peev xwm ua tau li hais thiab. Txawm li cas los tsev tsoom hwv tau tawm suab pom zoo 70-68 lub suab muab tsev tsoom hwv qes kaw 2 plua pib txij hnub tim 23/8/2018 5 thaus tsaus ntuj (5pm AEST) no mus txog rau hnub tim 10/9/2018 tso mam li rov qab pib ua hauj lwm dua. Lub caij tom qab tav su hnub no tsev tsoom hwv qes yuav tsis muaj caij los nug cov lus nug ntxiv lawm. Tab sis vim tsis muaj suab pom zoo txaus ntawm Senate los yog tsev keeb theej tswj (tsev tsoom hwv siab) ces thiaj tseem ua hauj lwm li qub.
Kuj tau muaj neeg cab cov thooj roj hmab liab ntau lus mus rau tsev tsoom hwv uas tej zaum yuav coj mus khawv tej ntaub ntawv uas cov nom tawm tsis ua nom zaum thawj hau rooj ntawd mus pov tseg los yog coj mus rau lwm qhov.
Pab nom Labor los xav rov qab tawm suab tsis tso siab rau Australia tus thawj pwm tsav dua hnub no thiab yog tsis tiav ces Governor General los yog tus nom sawv cev rau poj huab tais Askiv mam li ua tus txiav txim siab txuas ntxiv lawm xwb. Tanya Plibersek hais tias pab nom Liberal Party rov qab sib tawm tsam rov qab ua rog ua ke xwb.
Tom qab pab nom Liberal Party tau sib cov nyom rau tsoom hwv cov cai National Energy Quarantee uas xav tsim kom tau hluav taws xob txaus thiab pheej yig rau pej xeem Australia thiab tej lagluam siv ntawd. Ces Mr. Dutton thiaj tau hu xov tooj nrog nws cov nom ua hauj lwm ua ke kom txhawb nqa nws los ua tus coj hloov Mr. Turnbull vim nws ntseeg tias nws yog tus coj yuav pab kom pab nom Liberal Party muaj yeej rau cov kev xaiv tsa tom ntej no.
Mr. Turnbull los kuj tau hais tias "Pej xeem Australia xav kom peb cov nom tswv los daws ntau yam teeb meem nyuaj rau lawv tsis yog pheej yuav los tham txog peb tus kheej xwb." thiab.
Darren Chester uas yog tsoom hwv Turnbull ib tug nom zaum thawj hau rooj tau qhia tias tam sim no pej xeem yeej dhuav tej kev sib txeeb ua tus coj ntawm pab nom Liberal Party kawg nkaus li lawm.
Yog li tam sim no thiaj muaj lus paj lus cua tias Malcolm Turnbull yuav tsis sib tw los ua tus coj ntxiv thiab yuav cia Scott Morrison los sib tw nrog Peter Dutton seb leej twg yuav tau los ua Australia tus thawj pwm tsav lawm xwb.
Mloog tau Mathias Cormann thiab Michielia Cash nkawv cov lus ntawm nod:
Tsev nthuav xov xwm ABC tseem qhia ntxiv tias raws li Australian Associated Press (AAP) tau tshaj tawm rau lbu 3 hlis ntuj xyoo 2018 ntawd Peter Dutton tau tso cai thiab muab visa rau 2 tug neeg uas twb tuaj txog ntawm Brisbane lub tshav dav hlau lawm tab sis thov tau cov visa yuam kev tab sis nws cia li tso cai muab visa rau 2 tug neeg no siv lawm, uas pab nom Labor tseem yuav hais kom muaj senate inquiry mus nug thiab txheeb xyuas cov teeb meem no ntxiv rau yav lig hnub no thiab.
Raws li Construction, Forestry, Maritime, Mining and Energy Union (CFMEU) tau mus tshuaj ntsuam pej xeem Australia yuav laug txog li 2,500 tus cov kev tawm tswv yim thiab tau tshwm nyiaj rau A ReachTEL survey mus teeb txheeb tau tias muaj yuav laug txog li 22% yeej tsis hloov mus xaiv Peter Dutton uas Australia tus coj tshiab, muaj 23% hais tias tej zaum lawv yuav mus xaiv nws, tab sis muaj tshiaj 55% qhia tias lawv yuav tsis mus xaiv nws los ua Australia tus thawj pwm tsav tshiab.
Senator Mathias Cormann uas yog ib tug nom zaum thawj hau rooj nrog rau Senator Mitch Fifield nrog rau Senator Michaelia Cash tau tawm los qhia tias lawv 3 tug nom no yuav tawm tsis ua nom zaum thawj hau rooj lawm thiab tau nqua hu kom tsoom hwv Australia tso cai los tsim lub rooj sab laj ntawm pab nom Liberal Party room los tawm suab seb tsim nyog leej twg yuav tau los ua tus coj dua ntawm Malcolm Turnbull thiab Peter Dutton nkawv, vim yeej tau muaj ntau tus nom tsis txhawb nqa thiab qhia tias lawv yuav tawm tsis ua nom zaum thawj hau rooj lawm thiab kom thawj pwm tsav Malcolm Turnbull pom zoo tso cai rau lawv tawm, tom qab tau muaj kev tawm suab thawj zaug ntawm pab nom Liberal Party uas Malcolm Turnbull tau suab 48-35 lub suab pom zoo nws rov qab los ua Australia tus thawj pwm tsav dua.
Tom qab tau muaj cov kev tawm suab no ces Malcolm Turnbull tau rov qab los ua tus coj ntawm pab nom Liberal Party thiab tseem ua Australia tus thawj pwm tsav li qub, tab sis kuj muaj pab nom no cov nom zaum thawj hau rooj txog li ntawm 10 leej qhia tias lawv yuav tawm tsis ua nom lawm tab sis Mr. Turnbull tseem tsis tau teb li cas. Nws tsuas lees thiab pom zoo rau Senator Peter Dutton uas tau sib txeeb nrog nws ua tus coj thiab senator Concetta Fierravanti-Wells tawm xwb hos lwm cov nom ces nws tseem tsis tau teb dab tsi. Kuj tau muaj ntau tus nom Senator James McGrath nrog rau Greg Hunt, Alan Tudge, Angus Taylor, Michael Keenan and Steve Ciobo, Karen Andrews los kuj tau sau ntawv rau Australia tus thawj pwm tsav Malcolm Turnbull tias lawv tawm tsis ua nom zaum thawj hau rooj tag nrho 13 tug tawm tsis ua hauj lwm hauv tsoom hwv lub cabinet lawm thiab tsuas tshuav Karen Andrews thiaj tseem tsis tau paub tias seb nws puab tawm tiag li cas xwb.
Mr. Turnbull kuj tau teeb tsa Julie Biship los ua tus lwm thawj pwm tsav thiab muab Scott Morrison los tuav Peter Dutton txoj hauj lwm Minister for Home Affairs lawm. Ntxiv ntawd nws luj tau tawm los nqua hu kom nws pab nom muaj kev koom npoj thiab koom siab lis tej dej num txuas ntxiv kom thiaj li muaj yeej rau cov kev xaiv tsa tsoom hwv yuav muaj tom ntej no.
Tab sis kuj tau muaj xov xwm cej luam ntxiv tias Mr. Dutton tau rov qab nrog Australia tus thawj pwm tsav tham dua thiab qhia rau Mr. Turnbull tias nws xav kom rov qab tawm suab dua zaum 2 txuas ntxiv vim nws ntseeg tias muaj ntau tus nom txhawb nqa kom nws los ua tus coj hloov Mr. Turnbull uas Mr. Turnbull hais tias yog Mr. Dutton twb muaj neeg txaus los txhawb nws lawm ces kuj qhia thiab tawm suab seb zoo li cas kiag.
Hnub tim 23 lub 8 hli ntuj xyoo 2018 no sawv ntxov, Senator Cormann tau hais tias tsis yog nws xav los tsim teeb meem dab tsi vim nws yeej tseem hwm Malcolm Turnbull tam li yog tus coj ntawm pab nom Liberal Party tab sis vim muaj coob tus nom tawm los tawm tsam lawm ces nws thiaj yuav tau ua raws li qhov tsim nyog ua xwb, tsis yog los tawm tsam nrog Mr. Turnbull dab tsi.
Pab nom Labor tus nom tswj lagluam Tony Burke los kuj tau liam Peter Dutton tias tau txais txiaj ntsim nyiaj txiag los ntawm tsoom hwv Australia cov nyiaj zov me nyuam rau nws lub chaw lagluam zov me nyuam ntawm Brisbane thiab kom tsoom hwv Australia yuav tsum tso cai rau High Court los txheeb xyuas cov teeb meem no. Tab sis Mr. Turnbull hais tias Mr. Dutton yeej tau nrog nws tus kws lij choj tham thiab qhia meej rau nws tias nws tsis cuam tshuam txog nqe cai 44 dab tsi. Hnub no (23/08/2018) thaum 10:26 am ces tsoom hwv twb tau tawm suab tab sis Labor swb ib lub suab 68-69 lawm vim Bob Katter tsis ua hauj lwm ces thiaj tso tseg tsis hais kom High Court los txheeb Peter Dutton ntxiv lawm.
Bill Shorten thiab nws tus lwm coj Tanya Plibersek los kuj tau tawm tswv yim kom tso cai los tawm suab tsis tso siab rau Mr. Turnbull uas tus coj ntxiv tab sis kuj ua tsis tau raws siab xav.
Listen to SBS Radio Hmong program at www.sbs.com.au/hmong on Thursday 6pm AEST (Australian Eastern Standard Time) and Sunday 11am AEST.
You can download SBS Radio App from iTunes Apple Store and from Google Play or you can download podcasts news in Hmong and English, and also listen to Hmong podcasts at iTunes store.
Besides, you can follow us, click like, share and comments at #SBSHmong website at www.facebook.com/sbshmong.
Call to have a chat with SBS Radio Hmong Program on + 61 3 9949 2259 or sent your comments to comments@sbs.com.au.

