Watch FIFA World Cup 2026™ LIVE, FREE and EXCLUSIVE

Tau muaj kev nqua hu kom tsoom fwv Australia rau txim rau Phabmab tej tub rog rau lub caij ua koom txoos nco txog hnub tub rog txeeb tsoomfwv pej xeem tswj hwm

Tau muaj ib tug neeg ua hauj lwm rau United Naitons (UN) dhau los uas mus tshuaj ntsuam xyuas leej tib neeg txoj cai hauv teb chaws Phabmab dhau los tau nqua hu kom zej zog pej kum haiv, ua suav Australia nrog kub siab los nrog xyuas tus tsoom fwv tub rog Phabmab.

Youth activists and Buddhist monks participate in an anti-military government protest rally in Mandalay Myanmar (AAP)

Tej hluas thiab cov hauj sam koom tawm tsam tsis pom zoo nrog tsoom fwv tug rog Phabmab ntawm Mandalay rau hnub tim 1.2.2022 Source: AAP

Tsoom fwv teb chaws tab tom raug tsub nias kom yuav tsum muaj ib cov kev rau txim rau Phabmab tej coj tub rog rau lub caij txwm ib xyoo uas tej tub rog tau los txeeb lub fwj chim tswj hwm ntawm tus tsoom fwv pej xeem ntawm lub teb chaws no.

Txog rau hnub tim 1.2.2022 no ces twb txwm ib xyoo txij li tej tub rog tau los txeeb nom lawm, yog li Yang hee Lee uas yog ib tug neeg Phabmab uas tau mus txheeb cov hauj lwm leej tib neeg txoj cai ntawm lub teb chaws no rau UN dhau los thiaj tau ceeb toom tias haiv neeg no yeej tseem poob rau tej xwm txheej ntxhov quav niab thiab tsis tau txais kev ruaj ntseg.

Nws tau piav tias lub sij hawm 1 xyoo ntxiv no yuav qhia tau tias zej zog pej kum haiv uas suav Australia nrog puas yuav los nrog xyuas kom 'seb ua tau los tsis tau' tau hauj lwm kub ntxhov no li cas.

Nws tau qhia rau SBS News tias “Tej teb chaws zoo li Australia ces yog nws siv cov kev rau txim ces yuav siv tau hauj lwm thiab pab tau yam hauj lwm ntawv tiav."

“Yog tias Phabmab ras los ua tsis tsheej ib lub teb chaws ces tsim nyog peb yuav tsum tau los ua tib zoo xav thiab yog zejzog pej kum haiv peb sawv daws twb pom tab sis tsis kub siab nrog xyuas ces yeej tim peb xwb."

United Nations (UN) Special Rapporteur to Myanmar Yanghee Lee.
United Nations (UN) Special Rapporteur to Myanmar Yanghee Lee. Source: AFP

Phabmab tej tub rog cov kev txeeb tsoom fwv pej xeem lub fwj chim tswj hwm tsaib no thiaj tau xaus cov kev txhawb nqa kom muaj kev tswj hwm democracy, tom qab tau muaj kev xaiv tsa 3 lub hli thaum ntxov uas Aung San Suu Kyi pab nom National League for Democracy (NLD) muaj yeej yam tsis muaj leej twg twv yeej nws pab nom no.

Tom qab tau muaj cov kev txeeb nom lawm, ces txawm muaj zej tsoom coob heev rau mus rwg npoj tawm tsam rau hauv tej kev tsis pom zoo nrog tej tub rog cov kev txeeb fwj chim no.

Txij ntawd los ces teb chaws Phabmab (Myanmar) tej lagluam thiaj puas tsuaj thiab thiaj ua rau muaj neeg tawg ua sab ua sua vim tau muaj cov kev sib ntau sib tua ntawm cov neeg pawg tsawg nrog Phabmab tus tsoom fwv tug rog.

Raws li UN tau qhia ces muaj tej pej xeem txog li ntawm 1,500 tus raug tua tuag dhau los, thiab tseem muaj neeg tawg ua sab ua sua coob tuaj ntxiv.

Thaum xaus rau xyoo 2021, ces muaj neeg coob tshaj 320,000 tus tawb ua sab ua sua hauv lub teb chaws no. Thiab nyuam qhuav lub hlis dhau los kiag no xwb twg muaj tej neeg no coob tuaj ntxiv txog li 400,000 tus lawm.

Tej koom haum pov puag leej tib neeg txoj cai los kuj tau kwv yees tias tseem muaj neeg txog li ntawm 11,000 tus raug txhom coj mus kaw tsev laj cuj txij li thaum tau pib muaj cov kev txeeb nom no los lawm.

Marise Payne uas yog Australia tus nom txwv teb chaws tau rov qab hais rau hnub zwj Quag (Tuesday) dhau los tias Australia yeej tsis pom zoo nrog Phabmab tej tub rog cov kev siv kev kub ntxhov thiab ua txhaum nws tej pej xeem txoj cai.

Nws tau tau hais ib cov ncauj lub tias “Tej tub rog tau tsim teeb meem kub ntxhov phem heev, txwv txiav leej tib neeg txoj kev ywj pheej thiab tau ua rau muaj neeg txom nyem, muaj teeb meem tsis tau txais kev ruaj ntseg, thiab ua rau muaj teeb meem nyuaj rau tej lagluam thoob lub teb chaws."

"Peb nqua hu kom tej tub rog cheem lawv tus kheej thiab muab tag nrho tej neeg lawv muab ntes tso, suav Australia tus zes kais Sean Turnell thiab."

Tab sis tus nom kis xeev siab (Senator) Payne yeej tsis qhia tias ho yuav siv cov tswv yim dab tsi coj los tawm tsam nrog tus tsoom fwv tub rog no li.

Kristina Keneally uas yog pab nom Labor tus nom lis laj fai txawv teb chaws thiaj tsub nias muaj ceem heev rau tsoom fwv teb chaws tias kom kub siab tshaj no ntxiv thiab xav kom tsoom fwv yuav tsum rau txim rau Phabmab tej coj tub rog tseem ceeb.

“Twb dhau sij hawm ntev heev rau tus tsoom fwv Morrison-Joyce los rau txim rau tej neeg uas txeeb nom thiab tsim kev kub ntxhov rau lwm tus lawm."

“Tej no ces yog ib cov kev tawm tsam ncaj nqha rau teb chaws Phabmab cov kev hloov los tswj hwm democracy lawm."

Tsaib no lub 12 hlis ntuj ces Australia kuj tsim tau ib co cai tshiab los rau txim rau tej neeg ua txhaum leej tub neeg txoj cai, tej nom tswv huab noj lwg haus thiab tej neeg tsim cov teeb meem cyber hackers ntawm lub teb chaws no thiab yuav muab lawv cov peev txheej txeeb cia tsis pub lawv siv li sawv daws paub tias yog cov kev rau txim hu ua "Magnitsky" ntawd.

Elaine Pearson uas yog tus coj lub koom haum Human Rights Watch Australia los kuj tau nqua hu kom tsoom fwv teb chaws siv nws tej fwj chim los rau txim rau Phabmab tej tub rog tej coj los yog tej nom uas muaj feem koom nrog lawv.

Raws li nws ib cov ncauj lug uas tau hais rau lub caij txwm ib xyoos uas Phabmab tej tub rog tau txeeb nom pej xeem uas nws tau hais ntawd ces nws hais tias “Tsoom fwv Australian tsis txhob npuab lawv qab tshob thiab yuav tsum tau nrog xyuas kom tej tub rog tsis txhob khwv tau nyiaj, yuav tsum koom tes nrog lwm tus tsoom fwv los tsub nias tus tsoom fwv tub rog Phabmab kom muaj ceem tuaj ntxiv."

Hnub zwj Hli (Monday) dhau los los teb chaws America (United States), Aaskiv thiab Canada kuj tau raug txim ntxiv rau Phabmab tej nom tswv rau lub caij txwm ib xyoos uas tej tub rog tau los txeeb lub fwj chim thiab tau ua rau lub teb chaws no ntxhov quav niab.

Ces peb haiv neeg no yeej tau xub rau txim rau Phabmab tus hau rog Min Aung Hlaing thiab lwm cov nom tub rog nrog rau tej nom tswv tswj cai lij choj uas muaj feem xyuam rau txim coj los tawm tsam nrog rau Aung San Suu Kyi uas yog ib tug neeg uas raug thim cov khoom plig Nobel laureate lawm.

Tsoom fwv Australian yeej tau tso tseg tsis koom tes fab tub rog nrog Phabmab lawm thiab kuj tau tig xa cov khoom pab cuam rau tej koom haum tsis nce rau tsoom fwv (Non-government organisations-NGOs) coj los ua cov kev tawm tsam nrog cov kev txeeb tsoom fwv pej xeem lub fwj chim.

Tus nom kis xeev siab (Senator) Payne thiaj tau nqua hu kom cia li tso cai thiab zam kev deb rau cov koom haum pab cuam kom coj tau khoom pab cuam mus pab nws tej pej xeem kiag tam sim no.

Nws tau hais tias "Australia yeej tseem yuav muaj cov kev pab cuam rau tej neeg txom nyem tshaj plaws txuas ntxiv thiab yeej tseem kub siab yuav kub siab koom tes nrog cheeb tsam no los yog zejzog pej kum haiv los daws tej teeb meem kub ntxhov no."

"Peb yeej tseem nqua hu kom tus tsoom fwv tub rog no yuav tsum los tsim kom tau ib lub rooj sab laj uas muaj ntau tog koom kom thiaj rov qab tsim tau kev thaj yeeb rau teb chaws Phabmab rov qab los tswj hwm democracy dua."

Tsoom fwv teb chaws los yeej tau qhia tias nws yuav pab cuam lub koom haum Association of Southeast Asian Nations-ASEAN los nrhiav kom tau ib cov tswv yim thaj yeeb los daws tej teeb meem kub ntxhov no.


8 min read

Published

Updated

By Tom Stayner, Abbie O'Brien

Presented by Vixay Vue

Source: SBS News



Share this with family and friends


Follow SBS Hmong

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now