Tom qab uas David Kalisch uas yog tus neeg paub zoo txog statistic ntawm lub koom haum Australia Bureau of Statistic tau los qhia txog pej xeem cov kev tawm suab pom zoo kom tsim tsab cai same-sex marriage coj los siv, ces Australia tus thawj pwm tsav Malcolm Turnbull tau tawm los hais ib cov lus tias:
"Pej xeem Australia tau tawm suab pom zoo kom tsim tsab cai muaj vaj huam sib luag rau txoj kev ua txwj nkawm lawm. Yeej yog tej yam zoo kom tau txais kev ncaj nces rau tej neeg no. Yog li no ces tam sim no thiaj yog peb cov nom hauv tsev tsoom hwv txoj dej num yuav tau los xyuas kom tsim tau tsab cai no lawm xwb."
Nyob rau tib lub tsam thawj no los Australia tus thawj pwm tsav kuj tau nqua hu kom Australia lub tsev tsoom hwv koom tes thiab los pab tsim kom tau tsab cai no coj los siv ua ntej yuav xaus xyoos 2017 no.
Bill Shorten uas yog tus coj ntawm lwm pawg fai tseej tswj kum xeeb los kuj tau hais tias tsis xav kom tsev tsoom hwv pheej tib ub tib no thiab laug ub laug no kom tsis txhob muaj peev xwm tsim tau tsab cai no. Yog li ntawd ne, tsoom hwv Australia puas yuav muaj peev xwm tsim tau coj los siv tiag?
Kim Shortern los kuj tau hais ib cov lus rau cov neeg mus sib sau ntawm nroog Melbourne rau hnub ABS tshaj qhia txog cov kev tawm suab seb puas pom zoo tsim tsab cai no tias:
"Australia npaj txhij yuav tsim tsab cai kom tau txais vaj huam sib luag rau txoj kev ua txwj nkawm lawm. Kuv yeej nrog tej hluas tus siab kawg uas tseem muaj neeg tsis pom zoo nrog lawv txoj kev nkauj nraug thiab txoj kev sib hlub. Tab sis thaum kawg ces yeej tsis muaj dab tsi yuav kov yeej txoj kev sib hlub lawm."
Txawm tias pab nom Labor tus nom kis xeev siab (Senator) Penny Wong tau tu siab heev los yeej tau muaj ntau tus nom ntawm Australia lub tsev tsoom hwv tau nrog nws zoo siab rau cov kev muaj yeej no. Nws tau hais lus ua tsaug rau cov neeg uas tau tawm suab pom zoo los tsim tsab cai no tias "Ua tsaug ntau ua nej tseem xav los pab txhawb nqa kom tsim tau lub teb chaws Australia raws li nws tej cai coj taug ua zoo uas peb xav tau uas muaj kev ncaj ncees, muaj kev cam hwm thiab tawm tsam nrog cov kev ntxub ntxaug faib cai tsis mub lwm tus muaj feem koom ntawd."
Richard De Natale uas yog tus coj ntawm Australia pab nom Greens los kuj tau tawm los nrog cov neeg tawm suab pom zoo tsim tsab cai same-sex no zoo siab thiab hais ntxiv tias, txij no mus yuav tsis muaj neeg muaj peev xwm faib cai ntxug ntxaug Australia tej hluas los yog phaum neeg tshiab rau lub neej pem suab ntxiv lawm thiab yuav tsis txawv lawv txoj kev sib hlub ntxiv lawm."
Hos Australia tus qub thawj pwm tsav dhau los uas yog Kim Tony Abbott uas yeej ib txwm tsis pom zoo kom cov neeg same-sex sib yuav ua txwj nkawm los yeej tau los ua kev zoo siab rau cov kev tawm suab muaj yeej zaum no. Tab sis nws yeej tseem ntseeg tias txoj kev ua txwj nkawm tsuas yog muaj tau rau ib tug poj niam thiab ib tug txiv neej xwb. Nws kuj tau los hais lus ua tsaug rau cov pej xeem Australia ze txog li ntawm 5 roob tus uas tau mus tawm suab tsis pom zoo tsim tsab cai no siv.
Tab sis qhov ua rau sawv daws ceeb loj tshaj plaws yog cov neeg zejzog tsiv teb tsaws chaws thiab coj ntseeg ntau yam mooj kav moj coj thiab hais ntau hom lus sib txawv ntawm pab nom Labor lub rooj nom Blaxland sab qaum teb nroog Sydney ntawm tawm suab txog 75% tsis pom zoo tsim tsab cai no diam.
Yog li no ces tham tsim no thiaj tsuas nyob ntawm tsoom hwv Australia yuav ua tus los txiav txim siab lawm xwb tias seb nws yuav pab thiab txhawb nqa pab nom Liberal tus nom Dean Smith tsab cai uas tau txais kev txhawb nqa ntawm lwm pawg nom me los yog yuav txhawb nqa tus nom James Peterson uas tsis nyiam pauv hloov thiab tseem xav kom muaj cov kev txwv thiab pov puag cov neeg coj ntseeg lwm hom mooj kav moj coj, pov puag txoj cai tawm tau tswv yim ywj pheej uas tsis pom zoo, txwv tsis pub ib co txiv plig los muab cov neeg same-sex txi uas txwj nkawm los yog ua tshoob, thiab tej khw muag cake rau cov neeg no.
Pauline Hanson uas yog tus coj ntawm pab nom One Nation los kuj tau tawm los nrog pej xeem Australia zoo siab rau cov kev muaj yeej rau cov kev pom zoo los tsim tsab cai no siv. Tab sis nws tau tawm ib cov ncauj lug qhia tias nws pab nom mam ua tib zoo xav seb puas yuav pom zoo txhawb nqa thiab los tsim kom tau tsab cai no siv li cas.
Kuj tau muaj xov xwm tshiab cej luam tias tsev tsoom hwv Australia tseem sam sim los sib teev theev kom tsim tau tsab cai no siv lawm, txawm pab nom Labor tau hais kom tus pwm tsav lis laj fai tswj neeg tsiv teb tsaws chaw Peter Dutton los nrog xyuas kom tsim tau tsab cai los pov puag cov kev coj ntseeg los nws tsis pom zoo thiab qhia tias tsim nyog yuav tsum tsim kom tau coj los siv. Tab sis nqe tseem ceeb tshaj plaws uas Australia tus pwm tsav lis laj fai tswj nyiaj txiaj Mathias Cormman tau hais ces yuav tsum yog tau txais kev pom zoo thiab txhawb nqa los ntawm Australia cov nom feem coob hauv tsev tsoom hwv Australia mas thiaj yuav tsim tau tsab cai no tiav coj los siv.
Yog li ntawd ces tam sim no thiaj nyob ntwam Australia cov nom ntawm tsev tsoom hwv lawm xwb seb lawv puas xav tsim kom tau tsab cai no lawm xwb.
Raws li ib cov kws paub zoo txog fab lagluam thiab tswj nyiaj txiaj tau kws yees tseg, yog Australia tsim tau tsab cai no coj los siv ces yuav ua rau Australia cov lagluam tau txais txiaj ntsim faj nyiaj txiaj pib txij li ntawm $500 roob (million) mus txog rau $ 1 tawv (billion) diam.
Koj muaj peev xwm mloog tau cov xov xwm ua lus Hmoob los yog lus Askiv (English) tau raws li cov vam sab hauv qab no:
Mloog tau cov program ib teev tag nrho rau hnub zwj Teeb (Thursday) 6pm AEST (Australian Eastern Standard Time) thiab zwj Hnub (Sunday) 11am AEST ntawm: www.sbs.com.au/hmong
Koj muaj peev xwm download cov xov xwm ua ib zaj ib zaj ua lub Hmoob thiab lus Askiv (English) los yog mloog tau ntawm:www.sbs.com.au/podcasts/yourlanguage/hmong
Mus download tau SBS Radio app tau hauv Google Play thiab App Store ntawm http://www.sbs.com.au/radio/article/2015/03/07/download-sbs-radios-free-mobile-app tso rau koj lub xov tooj ntawm tes ces mloog tau rau 2 hnub hais dhau los saum toj no. Los yog koj muaj lus nug cuam tshuam txog cov kev siv SBS Radio app ces saib thiab nyeem tau ntawm no ntxiv http://www.sbs.com.au/radio/sbs-radio-app
Tuaj ua tub koom siab thiab caum SBShmong qab hauv SBSHmong Facebook page, tuaj nyem nyiam (Click like) tuaj faib (Share) SBShmong cov xov xwm rau koj tej phooj ywg thiab tawm tswv yim (Comment) ntawm www.facebook.com/sbshmong
Thiab yog koj xav share thiab qhia koj zaj dab neeg thiab xov xwm rau xov tooj cua SBS Hmong Program tshaj thiab nthuav rau ib tsoom Hmoob sawv daws tau mloog kom sawvdaws ho hnov txog ces hu xov tooj rau +61 3 9949 2259 nrog SBS Radio Hmong Program tham tau.
Koj muaj peev xwm mloog tau cov xov tooj cua tau raws li lub vam sab ntawm no: http://www.sbs.com.au/radio/listen-amfm-radio
Thiab tseem mloog tau ntawm digital TV tshooj 38 ntxiv thiab.

