နံးပီလ်ဟီၣ်ခိၣ်လာ်အပူၤအီစထြ့လယါလီၤမၢ် ၃၉ဂၤဒီး ပှၤသံနီၣ်ဂံၢ်ဘူးထီၣ်လၢ ၄ဝဝ လံ

နံးပီလ်ဒီး တံဘဲးကီၢ်ဆၢ ထံလုၢ်ဘၢတၢ်ဒီး ဟီၣ်ခိၣ်လးသတူၢ်ကလာ် ကဲထီၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဝံၤအလီၢ်ခံ တုၤလီၤခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ် ပှၤသံအိၣ်ဝဲ ၃၉၂ ဂၤဒီး ပှၤလီၤမၢ်အိၣ်ဘူးထီၣ်လၢ ၁,၅ဝဝ ဂၤ ဒီး ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကိတိာ် Penny Wong ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤဝဲလၢ ပှၤလီၤမၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အကျါ ၃၉ ဂၤန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤအီစထြ့လယါန့ၣ်လီၤ.

ဖဲအလံာ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤတၢ်ကစီၣ်အပူၤန့ၣ် Penny Wong စံးဝဲဒၣ်, “လၢတၢ်မၤလီၤတံၢ် ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်အိၣ်သးဒီး ဟ့ၣ်လီၤအဝဲသ့ၣ်တၢ်မၤစၢၤအဂီၢ် အီစထြ့လယါပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ် မၤဝဲတၢ်မၤလၢအဆိအချ့လံန့ၣ်လီၤ.”

“တၢ်တတၢၤတနါအံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်တခါ ဒီး တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဟီၣ်ကဝီၤအံၣ်အိၣ်ယံၤမးအဃိ တၢ်ကခီဆၢအဂီၢ်ဒီး က့ၤမၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ် တၢ်တာ်တၢ် တၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ.”

အီစထြ့လယါပဒိၣ်တဲပာ်ဝဲဒၣ် ဆူမဲာ်ညါ ၄၈နၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် အကဆှၢဃီၤဝဲ ပှၤသ့ပှၤဘၣ်လီၤဆီလၢပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်မၤစၢၤအဂီၢ် အကရူၢ်သၢဖု ဆူနံးပီလ်ကီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကမၤစၢၤဝဲဒၣ် အီစထြ့လယါပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ လၢအအိၣ်ပာ်စၢၤလံဖဲပျီပူၤ တၢ်မဲာ်ညါသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ထံဂုၤကီၢ်ဂၤဂ့ၢ်ဝီဒီးတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤဝဲၤကျိၤ— Department of Foreign Affairs and Trade စ့ၢ်ကီး ကလဲၤဆီလီၤပာ်လီၤအါထီၣ်ဝဲ ပှၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် ဖဲတၢ်တတၢၤတနါကဲထီၣ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်တတၢၤတနါလၢအလီၤဂာ်ဒ်သိး ဆူးနးမံးအံၤ — ထံဒီးကပံာ်သ့ၣ်တဖၣ် ဝၢ်လီၤကွံာ်ဝဲ ဟံၣ်ဃီ, တိၤ, ထံတမၢၢ် ဒီး သိလ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဒ်သိးတၢ်လိာ်ကွဲသ့ၣ်တဖၣ်အသိး တကးဘၣ် ဝၢ်လီၤကွံာ်ဝဲသဝီဒီတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်ပာ်ဝဲလၢ ဆူမဲာ်ညါန့ၣ် ထံလုၢ်ဘၢတၢ်ကဲထီၣ်သ့ဒံးန့ၣ်လီၤ.

ပှၤလီၤမၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အကျါန့ၣ် ပၣ်ဃုာ်ဒီး ထံဂုၤကီၢ်ဂၤ ပှၤဟးဆှၣ်ကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အါမး, လၢအပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီးဒီး ဟံးမလ့ယး ပှၤထီၣ်ကစၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, ဃုာ်ဒီး ပှၤလဲၤဟး ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်ဖဲ ဟ့းဒူး တၢ်ပာ်စီဆှံအလီၢ် ဒီး တံဘဲး တၢ်လီၢ်လၢတၢ်ပာ်ဒိၣ်ပာ်ထီအီၤသ့ၣ်တဖၣ် လၢအအိၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲ ဘှ့ၣ်ပစီၤကျၢၢ်ဘၢလီၤကစၢၢ်ဖးဒိၣ် Mount Kailash န့ၣ်လီၤ. ပှၤလီၤမၢ်လၢအကယၤအါမးအကျါန့ၣ် ပၣ်ဃုာ်ပှၤအီစထြ့လယါ ၃၅ဂၤန့ၣ်လီၤ.

ကီၢ်အမဲရကၤတၢ်ထိၣ်ဒွးဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤတၢ်အိၣ်သး— US Geological Survey (USGS) စံးဝဲဒၣ် တၢ်တတၢၤတနါအံၤ ကဲထီၣ်အသးခီဖျိလၢ ထံခုၣ်ထံလီၤသကၤကျိလီၤပျီၢ်ဒီး ထံလီၤသကၤဟးဂူာ်ဟးဂီၤအကူာ်အကျီသ့ၣ်တဖၣ် ယွၤလီၤအဃိန့ၣ်လီၤ.

မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်ဆီတလဲအဃိ ဒုးကဲထီၣ် ထံခုၣ်ထံလီၤသကၤသ့ၣ်တဖၣ်ပှံၢ်လီၤလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်, လၢအဒုးအိၣ်အါထီၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်လၢ အကကဲထီၣ်ဝဲ ထံလုၢ်ဘၢတၢ်ဒီး ထံခုၣ်ထံလီၤသကၤကဘျၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လီၤပှီၢ်—လီၤဖှံၣ်လီၤ န့ၣ်လီၤ.

ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူပှၤမၤစၢၤတၢ်ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ကျဲးစၢးမၤချ့ထီၣ်ဝဲ အဝဲသ့ၣ်တၢ်ကွၢ်ဃုမၤစၢၤက့ၤ ပှၤလၢအကအိၣ်မူလီၤတဲာ်တ့ၢ်ဒံးသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး နံးပီလ် ပှၤသုးဖိသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး သူဝဲဒၣ် စနဲဖၢး—ထွံၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢအကဟးလူၤနၢနဲၣ်ပၠးဝဲ ပှၤသါကမၣ်သံအစိၣ်လၢအအိၣ်လီၤဘၢဖဲကပံာ်အဖီလာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကီၢ်ဆၢခိသွဲပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအအိၣ်ဖဲ Timure ကီၢ်ဆၢဝ့ၢ်ဖိ, လၢအဘၣ်တၢ်မၤပူၤဖျဲးတ့ၢ်အီၤ, ဒီး အသးနံၣ် ၃၅နံၣ်, Omkar Joshi တဲဘၣ်ဝဲ, Agence France-Presse (AFP) တၢ်ကစီၣ်သန့လၢ, “တၢ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲပှၤဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤသွၣ်ခိၣ်အလီၢ်တတီၤ. အိၣ်တ့ၢ်က့ၤဒၣ်ထဲမဲးဒီးလၢၢ်ဖိပှံအလွဲၢ်ဂီၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအစဲထီဒီးပှၤကညီအသွံၣ်န့ၣ်လီၤ.”

တုၤလီၤခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ်, နံးပီလ် ပၢၤကီၢ်စံးဝဲဒၣ် ပှၤကညီအစိၣ်လၢတၢ်ထံၣ်န့ၢ်က့ၤအီၤသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် ၃၈၉ ဂၤန့ၣ်လီၤ.

ပှၤလီၤမၢ် ၉၁ဝ ဂၤ, လၢအပၣ်ဃုာ် ထံချၢကီၢ်ချၢပှၤဟးဆှၣ်ကီၢ် ၅၁၇ ဂၤ, လၢအအိၣ်ဖဲထံကီၢ်အံၤအပူၤန့ၣ် တၢ်ဆဲးကျိးအီၤတန့ၢ်ဘၣ်. တရူးပဒိၣ်စံးဝဲဒၣ်, ဖဲနံးပီလ် ပှၤလီၤမၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အကျါန့ၣ် ပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီးဒီးတရူးထံဖိကီၢ်ဖိ အဂၤ ၁ဝဝ — လၢအတဘၣ်ဃုာ်ဖဲတၢ်ဂံၢ်ဃုာ်အီၤစရီအပူၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤထံချၢကီၢ်ချၢလီၤမၢ်အကျါအနီၣ်ဂံၢ်အါကတၢၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ပှၤအ့ဒံယါသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး မ့မ့ၢ်ကီၢ်အမဲရကၤန့ၣ်စံးဝဲဒၣ် အထံဖိကီၢ်ဖိလၢ အဝဲသ့ၣ်ဆဲးကျိးအီၤတန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲ အဂၤ ၉ဝ န့ၣ်လီၤ.

မ့မ့ၢ်ဖဲတရူးကီၢ်ပူၤတခီန့ၣ်, တရူးပဒိၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့စံးဝဲဒၣ် “ဟီၣ်ခိၣ်လာ်တၢ်တတၢၤတနါ” လၢအကဲထီၣ်ဖဲ Gyirong Port လၢအအိၣ်ဖဲတံဘဲးအပူၤန့ၣ် ပှၤသံအိၣ်ဝဲသၢဂၤဒီး ပှၤလီၤမၢ်အိၣ်ဝဲ ၅၅၈ ဂၤ ဒီး အဝဲသ့ၣ်အကျါ ၂၆ဝ န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ပှၤထံချၢကီၢ်ချၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

တရူးပဒိၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့စံးဝဲဒၣ်, ဖဲမုၢ်လ့ၢ်ဧိၤ—မုၢ်လွံၢ်နံၤန့ၣ် တရူးကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် Li Qiang လဲၤဆူဟီၣ်ကဝီၤအံၤ, လၢတၢ်ပၢဆှၢအံးထွဲကွၢ်ထွဲ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤတၢ်မၤစၢၤ အတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

တရူးကီၢ်— တံဘဲးအနီၣ်ကစၢ်တၢ်ပၢလီၤသးဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ တၢ်လီၢ်အါတီၤန့ၣ် ထံဂုၤကီၢ်ဂၤ ပှၤကွဲးတၢ်ကစီၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် နုာ်လီၤဘၣ်အီၤကီဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.

'ကၢၢ်ခိၣ်ဆူးနးမံး'

ဖဲတၢ်တတၢၤတနါကဲထီၣ်စှၤကိးနၣ်ရံၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ, ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် Balendra Shah, လၢအဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ် အပှၤထံဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်လၢ "ကအိၣ်ဆၢထၢၣ်သကိးတပူၤဃီ"အံၤ, ဖဲမုၢ်လ့ၢ်ဧိၤ—မုၢ်လွံၢ်နံၤန့ၣ် လဲၤဝဲဒၣ်ဆူ တၢ်တတၢၤတနါကဲထီၣ်အနးကတၢၢ် ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲအဝဲၤဒၢးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလံာ်တၢ်ကစီၣ်အပူၤန့ၣ်, Shah တဲဘၣ်ဝဲ လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်လၢ "ကဟ့ၣ်လီၤဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်မၤစၢၤဆူဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအဟံၣ်ဃီလီၤမၢ်ကွံာ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်တဘျီဃီ" ဒီး အိးထီၣ်ကဒါက့ၤကျဲလၢတၢ်ကးတံာ်လီၤဃာ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

နံးပီလ် တၢ်ဟးဆှၣ်ကီၢ်ကရၢမိၢ်ပှၢ်စံးဝဲဒၣ် ထံချၢကီၢ်ချၢ အထံဖိကီၢ်ဖိအဂုၤအဂၤလၢတၢ်ဆဲးကျိးအီၤတန့ၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီး, အီစထြ့လယါကီၢ်, ကီၢ်အဲကလံး, မလ့ရှါကီၢ်, ကီၢ်နဲးသလဲး, ပီးတူးကၢးလ်ကီၢ်, ဆီၣ်သ်အးဖြံးကးဒီး ဆီၣ်သ်ခိးရံယါ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

အီစထြ့လယါကီၢ် La Trobe ဖၠၣ်စိမိၤ, န့ဆၢၣ်ခိၣ်ဃၢၤတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ် Ruth Gamble စံးဝဲဒၣ်, ကပံာ်ထံဒီးတၢ်က့တၢ်ခီလၢအဟဲယွၤလီၤသတူၢ်ကလာ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ "လီၤဂာ်ဒ်သိးကၢၢ်ခိၣ်ဆူးနးမံး" တခါ, လၢအဟဲလီၤန့ၢ်လၢကလံၤထံးတကပၤ, အယံၤအိၣ်ဝဲ ၁၇ဝ ကံလိမံထၢၣ်ဃၣ်ဃၣ် ဒီးယွၤနုာ်လီၤဝဲဆူနံးပီလ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.

ဘူးဒးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ် သီခါ Dalai Lama, လၢအလဲၤအိၣ်ဖဲကီၢ်အ့ဒံယါအပူၤ စံးဝဲဒၣ်, အဝဲကဘါထုကဖၣ်တၢ်လၢ “ပှၤလၢအသးမူဘၣ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤလီၤမၢ်ကွံာ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.”

တရူးပဒိၣ် Xinhua တၢ်ကစီၣ်သန့စံးဝဲဒၣ်, လၢတၢ်မၤပူၤဖျဲးတၢ် အတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, တရူးပဒိၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဖဲတံဘဲးအပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်န့ၢ်ဝဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူပှၤမၤတၢ်ဖိဘူးထီၣ်လၢ အဂၤ ၈ဝဝ, ဃုာ်ဒီး စနဲးဖၢး—ထွံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ချံအလဲၤတၢ်ချ့သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဘေးအန္တရာယ်၏ အတိုင်းအတာနှင့်ပတ်သက်သည့် သတင်းများထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် မကြာမီ အကူအညီနှင့် အကူအညီပေးရေး ကတိများ တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်တတၢၤတနါဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဂ့ၢ်ဝံၤအလီၢ်ခံ တၢ်အၢၣ်လီၤလၢ တၢ်ကစးထီၣ်ဟ့ၣ်လီၤတၢ်မၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ် လၢအဆိအချ့န့ၣ်လီၤ.

ကစၢၢ်ခိၣ်ထံလီၤသကၤလီၤပှီၢ်ယွၤလီၤ

ကီၢ်အမဲရကၤတၢ်ထိၣ်ဒွးဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤတၢ်အိၣ်သး—USGS စံးဝဲဒၣ်, ထံခုၣ်လီၤသကၤလီၤပှီၢ်အဃိ ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဟူး အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဒီး ယွၤလီၤမၤဟးဂီၤဝဲတၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဖဲ နံးပီလ်ဒီး တံဘဲး အပူၤန့ၣ်လီၤ.

USGS စံးဝဲဒၣ်, “တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤ အတၢ်ပာ်ဖျါဆိအပူၤန့ၣ် စံးဝဲလၢအမ့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ဟူး လၢအဆူၣ်အိၣ် ၄.၄ မဲးကနဲးကျူးကဲထီၣ်သးတခါ,” ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ဖဲလၢတၢ်က့ၤပဲၤထံနီၤဖးက့ၤ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အခါ, တၢ်ထံၣ်ဘၣ်အီၤလၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤမ့ၢ်ဝဲ "ထံခုၣ်လီၤသကၤကိၢ်လိၣ်လီၤပှီၢ်ဒီး အကူာ်အကျီသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲယွၤလီၤ” န့ၣ်လီၤ.

ထံသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ကတာ်ထီအသးဒီးတၢ်အကူာ်အကျီဖဲကစၢၢ်ဂ့ၢ်ထံး တြိပူၤသ့ၣ်တဖၣ် သ့ဒံးဝဲဒၣ်အဃိ, တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်လၢ ထံလုၢ်ဘၢတၢ်ကကဲထီၣ်တဘျီကဒီးန့ၣ်လီၤ.

ကစၢၢ်ကလိပာ်ဖှိၣ်တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤဝဲၤလီၢ်—International Centre for Integrated Mountain Development ကရၢ, လၢအအိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲ Kathmandu — မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤဒီးန့ဆၢၣ်ခိၣ်ဃၢၤမူဒါခိၣ် Qianggong Zhang စံးဝဲဒၣ်, “နံးပီလ်ဒီးတရူးကီၢ် ကီၢ်ဆၢထံကျိ ထးခီတကပၤန့ၣ် ထံကျိၤပံးတံၢ်အသးအိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်အဃိ, ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်ပာ်ဝဲလၢ ထံဒိၣ်ထီၣ်ခံဘျီတဘျီ အိၣ်ထီၣ်သ့”န့ၣ်လီၤ.

ဖဲမုၢ်လ့ၢ်ဧိၤ—မုၢ်လွံၢ်နံၤန့ၣ်, Kathmandu တၢ်ဟီဆိထံလုၢ်ဘၢတၢ်ဝဲၤကျိၤ ထုးထီၣ်ဝဲဒၣ် "တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤဆီ" တခါ, လၢအဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ်— ဟီၣ်ခိၣ်လာ်ဖးဒိၣ်ကဲထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ တၢ်ကူာ်တၢ်ကျီသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်တ့ၢ်ဒံးဝဲဒၣ်အဃိ, ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲ ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ကအိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီ မ့ၢ်ထံလုၢ်ဘၢတၢ်ကဲထီၣ်သ့ဒံးဝဲဒၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.

ဖဲမုၢ်လ့ၢ်ဧိၤ—မုၢ်လွံၢ်နံၤန့ၣ်, အ့ဒံယါ တၢ်စူၢ်တၢ်နာ် ခိၣ်နၢ် Sadhguru စံးဝဲဒၣ်, ပှၤလၢအစူၢ်နာ် ဟ့းဒူး—တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ သကုၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်အပူၤ, ပၣ်ဃုာ်ဖဲကီၢ်ဆၢ ပှၤလီၤမၢ်အါမးသ့ၣ်တဖၣ်အကျါန့ၣ်လီၤ.

အဝဲသ့ၣ်န့ၣ် ဘၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲ အဟဲက့ၤကဒါလၢ — တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ တၢ်လီၢ်စီဆှံအလီၢ် လၢအအိၣ်ဖဲ Mount Kailash, ဖဲကီၢ်ဆၢ တရူးကီၢ်တကပၤ, ဒီးတိနိၣ်လိာ်အသးဒီးထံလုၢ်ဘၢတၢ် ဖဲလၢအအိၣ်ရဲၣ်လီၤအသးဖဲ တၢ်ခီကီၢ်ဆၢကျဲခိၣ်ထိး—ပှၤနုာ်ကီၢ် တြဲၤခိၣ်ထိးအခါန့ၣ်လီၤ.

For the latest from SBS News, download our app and subscribe to our newsletter.