Serokwezîr Anthony Albanese di yekem axaftina xwe ya neteweyî de ji Australiyan xwest ku di "demên ne diyar" ên ji ber şerê berdewam yê li Rojhilata Navîn heye "para xwe bilîzin".
Axaftina sê deqeyî pêşwext hatibû tomar kirin û roja Çarşemê saet 7ê êvarê li seranserê welêt hat weşandin, di demekê de ku bandorên aborî yên girtina Tengava Hormuzê zêde dibin.
Hêjayî gotinê ye ku Serokwezîr red kir ku astengiyên di zincîra dabînkirina sotemeniyê ya cîhanî de - ku bûye sedema bilindbûna bihayên petrola xav û ji ber kirîna krîzê bûye sedema kêmasiyên navxweyî - wekî krîzekê bi nav bike.
Li axaftina serokwezîr tameşe bike:
Albanese kevneşopiya li ser rêbaza ragihandinê ya kêm tê bikaranîn, ku bi gelemperî ji bo ragihandina pêşketinên neteweyî yên mezin e wekî beşdarbûna di Şerê Îraqê de tê bikaranîn.
"Australiyên hêja. Ji hêla xwezayî ve, em neteweyeke xweşbîn in. Lê ez fêm dikim ku zehmet e ku niha xweşbînî hebe," wî di axaftina xwe ya vekirinê de got.
"Şerê li Rojhilata Navîn bû sedema mezintirîn zêdebûna bihayê benzîn û mazotê di dîrokê de. Australya ne beşdareke çalak ya vî şerî ye.
"Lê hemû Australî ji ber vê yekê buhayên bilindtir didin."
Di axaftinê de ti tedbîrên nû nehatibûn girtin, li şûna wê daxuyaniyên ku di rojên berê de hatibûn dayîn dubare bûn.
Di nav wan de Plana Ewlekariya Sotemeniyê ya Neteweyî ya ku roja Duşemê ji hêla Kabîneya Neteweyî ve hatî pejirandin, kêmkirina baca sotemeniyê ya sê mehan a 26.3 sent serê lîtirê û kêmkirina xerca bikarhênerên rê yên wesayîtên giran ji bo şofêrên kamyonan hebûn.
Wî şîret li Australiyan kir ku di betlaneyên xwe yên Easter de biçin cihê ku gengaz be sotemeniyê teserûf bikin û "para xwe bikin" da ku ji demên dijwar yên li pêş derbas bibin.
Albanese got, "Ger hûn diçin derekrê, ji ya ku hûn hewce ne zêdetir sotemeniyê bi kar meynin - tenê yê ku hewceya we pê heye bikirn. Li yên din ên di civaka xwe de, yên li gundan û di pîşesaziyên krîtîk de bifikirin."
"Û di hefteyên li pêş de, heke hûn dikarin bi trên an otobus an tramayê biçin kar."
Wî qebûl kir ku şokên aborî dê "bi mehan bi me re bin".
Albanese destnîşan kir ku heke rewş xirabtir bibe, "em dikarin gavên din bi hev re bavêjin," lê hûrgulî nedan ka ew ê çi bibe.
Çavkaniyeke şûnbilind a kabîneyê ji SBS News re gotiye ku sînordarkirinên sotemeniyê di demeke nêzîk de nînin, li şûna wê tedbîrên dilxwazî têne xwestin, lê rewş pir ne aram e.
Ragihandineke kêmdîtî ji bo demên krîzê hatiye veqetandin
Ragihandineke kêmdîtî ji bo demên krîzê hatiye veqetandin
Ev ragihandin bi tevahî berevajî axaftinên berê yên ji bo neteweyê ye, ya herî dawî ya Serokwezîrê berê Scott Morrison di Adara 2020an de di destpêka pandemiya COVID-19 de bû.
Di Şibata 2009an de, Serokwezîrê berê Kevin Rudd bi şêwazeke dişibihe vê rêbazê lêborîn ji Nifşên Dizî xwest.
Û di sala 2003 de, Serokwezîrê berê John Howard ji neteweyê re got ku tevlîbûna Australya di şerê Iraqê de ragihand.
Australya niha di asta duyemîn a plana bersivdayîna sotemeniyê ya çar-qonaxî ya neteweyî de ye, û hukûmet berdewam piştrast dike ku asta dabînkirina giştî sabît dimîne, tev ku ku daxwaz bihayan bilind dike.
Tê payîn ku Albanese roja Pêncşemê, dema ku li Klûba Çapemeniya Neteweyî de biaxafe, pirsên li ser rewşa Australya û îhtîmala krîzeke aborî bêtir bêje.
Ji bo bihîstina babetên din serî li sbs.com.au/language/kurdish/ku/guhdar-bike
