2026 оны Хүн ам, орон сууцны тооллого наймдугаар сарын 11-ний Мягмар гарагийн орой болно. Тэр шөнө Австралид байгаа хүн бүр тооллогод хамрагдах ёстой. Тооллогын мэдээллийг хүмүүс хаана амьдардаг, гэртээ ямар хэлээр ярьдаг (үүнд Auslan буюу дохионы хэл багтана), ямар төрлийн дэмжлэг үйлчилгээ шаардлагатай байгаа болон улс орон хүн ам, нийгмийн хувьд хэрхэн өөрчлөгдөж байгааг ойлгоход ашигладаг. Тооллогод хамрагдсанаар танай нийгмийн бүлэг, соёлын онцлог, хэл, итгэл үнэмшил бодитойгоор төлөөлөгдөхөд хувь нэмэр оруулдаг. Өрхийн тооллогоо хэрхэн зөв бөглөх талаар таны мэдэх шаардлагатай гол мэдээллийг хүргэе.
Гол агуулга
- 2026 оны наймдугаар сарын 11-ний Тооллогын шөнө Австралид байгаа хүн бүр Хүн ам, орон сууцны тооллогод заавал хамрагдана.
- Таны өгсөн хариулт үйлчилгээ үзүүлэгч байгууллагуудад таны өнөөгийн хэрэгцээ болон ирээдүйд тэдгээр хэрэгцээ хэрхэн өөрчлөгдөж болохыг ойлгоход тусална.
- Таны өгсөн хувийн мэдээллийг аюулгүй, нууцлан хадгалах бөгөөд уг мэдээллийг ашиглан таныг хэн болохыг тогтоох боломжгүй.
- Тооллогын мэдээлэл нь танай орон нутгийн иргэдэд ямар үйлчилгээ, тусламж дэмжлэг үзүүлэх талаар шийдвэр гаргахад ашиглагдана.
- Хүн ам, орон сууцны тооллого нь зөвхөн хүн амын тоог гаргах зорилготой юу?
- Тооллогыг хэн бөглөх ёстой вэ?
- Би тооллогын шөнө гэртээ байхгүй бол яах вэ?
- Тэд надаас ямар асуулт асуух вэ?
- Миний хувийн мэдээллийг хэрхэн ашиглах талаар санаа зовж байвал яах вэ?
- Тооллогод үнэн зөв хариулт өгөх нь яагаад чухал вэ?
- Тооллогын мэдээлэл олон соёлт нийгмийн бүлгүүдэд хэрхэн тусалдаг вэ?
- Тусламж, дэмжлэг авах боломжтой юу?
Хүн ам, орон сууцны тооллого нь зөвхөн хүн амын тоог гаргах зорилготой юу?
Таван жил тутамд Австралийн Статистикийн Товчоо (ABS) Австрали дахь хүн бүр болон өрх бүрийг тоолдог. Үүнийг Хүн ам, орон сууцны тооллого буюу товчоор Тооллого хэмээдэг.
Тооллогоор цуглуулсан мэдээлэл нь таны амьдарч буй орон нутаг, нийгмийн бүлэгт ямар төрлийн үйлчилгээ, дэмжлэг шаардлагатайг тодорхойлоход хэрэг болдог.
ABS-ийн Тооллогын үндэсний төлөөлөгч Эмили Уолтерийн хэлснээр, хүн ам, орон сууцны тооллого нь Австралийн хамгийн том хэмжээний мэдээлэл цуглуулах ажиллагаа бөгөөд улсын хамгийн үнэ цэнтэй статистик мэдээллийн нэгийг бүрдүүлдэг.
"Энэ нь бид өнөөдөр хэн байгаа... цаг хугацааны явцад хэрхэн өөрчлөгдөж байгааг харуулсан дүр зураг юм," хэмээн тэр хэлэв. "Тооллогод эрүүл мэнд, боловсрол, соёлын гарал угсаа, хөдөлмөр эрхлэлт зэрэг олон төрлийн асуулт багтдаг бөгөөд эдгээр нь Австралийн эдийн засаг, нийгэм, соёлын бүтцийг илүү бүрэн дүүрэн ойлгоход тусалдаг."
Тооллогын мэдээлэл нь хувь хүн, гэр бүл, нийгмийн бүлгүүдэд хэрэгтэй үйлчилгээ, дэд бүтцийг зөв газар, зөв цагт нь төлөвлөн хүргэхэд чухал ач холбогдолтой. Үүнд хэлний туслалцаа, сургууль, эрүүл мэндийн үйлчилгээ, олон нийтийн хөтөлбөрүүд, нийтийн тээвэр, шинээр суурьшигчдад зориулсан дэмжлэг зэрэг багтдаг.
Тооллогыг хэн бөглөх ёстой вэ?
2026 оны наймдугаар сарын 11-ний Тооллогын шөнө Австралид байгаа хүн бүр тооллогод хамрагдах ёстой.
Тооллогод хамрагдах нь заавал биелүүлэх ёстой үүрэг юм. Өөрөөр хэлбэл, өрх бүр тооллогод оролцож, хүн бүрийг тооллогын маягтад бүртгэх шаардлагатай.
“Үүнд олон улсын оюутнууд, жуулчид, виз эзэмшигчид, мөн нярай хүүхдүүд хүртэл багтана. Зарим хүмүүс тооллогын маягтад нярай хүүхдээ оруулахаа мартдаг шүү!" хэмээн ABS-ийн Тооллогын үндэсний төлөөлөгч Эмили Уолтер хэлсэн юм .
Өрхийн тооллогыг бөглөхдөө Тооллогын шөнө танайд байгаа хүн бүрийг оруулах хэрэгтэй.
Би тооллогын шөнө гэртээ байхгүй бол яах вэ?
Хэрэв та наймдугаар сарын 11-нд Австралиас өөр улсад байгаа бол тооллогод хамрагдах шаардлагагүй
Харин Австрали дотроо аялж байгаа, майханд буудаллаж эсвэл найзындаа байгаа бол тухайн байгаа газраасаа тооллогоо бөглөнө. Мөн тооллогын асуулгад таны яг хаана амьдардаг талаар асуулт ч багтдаг.
Та заавал наймдугаар сарын 11-ний орой бөглөх шаардлагагүй. Гэхдээ хариулт нь тухайн өдөр хаана байсан нөхцөл байдлыг үнэн зөвөөр тусгах ёстой. Хэрэв та тэр өдөр хаана байх аа урьдчилан мэдэж байгаа бол зааврыг хүлээн авмагцаа тооллогоо бөглөж болно.
Тэд надаас ямар асуулт асуух вэ?
Тооллогын өдрөөс өмнөх хэд хоногт ихэнх өрхүүдэд тооллогын цахим маягтыг хэрхэн бөглөх тухай заавар бүхий захидал хүргэгдэнэ. Зарим өрхөд цаасан маягт очно.
Хатагтай Уолтер хэлэхдээ Тооллогод эрүүл мэнд, боловсрол, хөдөлмөр эрхлэлт зэрэг олон сэдвээр асуулт асуудаг бөгөөд эдгээр нь нийлээд тухайн хүний ерөнхий мэдээллийн өргөн хүрээний дүр зургийг бүрдүүлдэг гэв.
"Тухайлбал, Абориген болон Торресын хоолойн арлын уугуул иргэн эсэх, гэртээ англиас өөр ямар хэлээр ярьдаг, өөрийн болон эцэг эхийн төрсөн улс, угсаа гарвал, шашин шүтлэг, Австралид анх ирсэн он зэрэг мэдээллийг асуудаг."
Миний хувийн мэдээллийг хэрхэн ашиглах талаар санаа зовж байвал яах вэ?
Таны хувийн мэдээллийг хамгаалах хатуу арга хэмжээнүүд хэрэгждэг.
Хүн ам, орон сууцны тооллого нь хувь хүнийг бус, харин нийт хүн амын нэгтгэсэн мэдээллийг гаргах зорилготой юм.
Тооллогоор хүмүүсийн нэр, хаягийг цуглуулдаг. Үүний зорилго нь Австралид байгаа хүн бүрийг тооллогод хамруулсан эсэхээ баталгаажуулах юм. Боловсруулалтын эхний шатанд нэрсийг бусад мэдээллээс нь салгадаг.
Бид хуулийн дагуу тооллогын мэдээллийг ямар ч хүн, төрийн байгууллага болон бусад этгээдэд тухайн хүнийг таних боломжтой хэлбэрээр дамжуулахыг хатуу хориглодог.Эмили Уолтер
Иймээс таны өгсөн мэдээлэл нууцлалтай, аюулгүй хадгалагдах бөгөөд таныг таньж тогтоох зорилгоор ашиглах боломжгүй. Австралийн Статистикийн Товчооноос (ABS) бусад төрийн байгууллага болон аливаа байгууллага таны тооллогын маягтад өгсөн хувийн мэдээлэлд хандах эрхгүй.
Харин хувь хүнийг таних боломжгүй болгож боловсруулсан (de-identified) тооллогын мэдээллийг иргэний нийгмийн байгууллагууд, ашгийн бус байгууллагууд, бизнесүүд болон төрийн байгууллагууд ашигладаг.
Ийм байгууллагын нэг нь Welcoming Australia бөгөөд тэд орон нутгийн захиргаа, спортын клубүүд, их, дээд сургуулиуд болон ажлын байруудтай хамтран ажилладаг.
Welcoming Australia байгууллагын гүйцэтгэх захирал Алеем Али үнэн зөв мэдээлэл өгөх нь ямар ач холбогдолтойг тайлбарласан юм.
Австралийн тавтай морилно уу компанийн гүйцэтгэх захирал Алем Али таны шударга хариу үйлдэл яагаад чухал болохыг тайлбарлав.
"Хэрэв та өөрийн хэл, шашин шүтлэг, соёлын талаарх мэдээллээ бүртгүүлэхгүй бол санхүүжилтийн шийдвэр гаргагчдын нүдэнд харагдахгүй л гэсэн үг"
Тооллогод үнэн зөв хариулт өгөх нь яагаад чухал вэ?
Тооллогын бүх асуултад үнэн зөв хариулснаар сургууль, олон нийтийн төвүүд, хэлний үйлчилгээ болон бусад чухал үйлчилгээний төлөвлөлтөд таны болон танай нийгмийн бүлгийн хэрэгцээ тусгагдах боломж бүрдэнэ.
Welcoming Australia байгууллагын гүйцэтгэх захирал Алеем Али хүн бүрийг асуултад үнэн зөв, шударгаар хариулахыг уриалж байна.
Тооллогод оролцоно гэдэг нь танай нийгмийн бүлгийг бодитойгоор харж, тэдэнд хүргэх ёстой нөөц, дэмжлэгийг шударгаар хуваарилахад хувь нэмэр оруулж буй хэрэг юмАлем Али
Питер Дукас бол Австралийн Үндэстэн угсаатны олон нийтийн зөвлөлүүдийн холбоо (FECCA)-ны дарга юм.
Үндэстэн угсаатны олон нийтийн зөвлөлүүдийн холбоо зэрэг олон нийтийн байгууллагууд Австралийн Статистикийн Товчоотой (ABS) хамтран тооллогын талаарх мэдээллийг олон хэлээр хүргэж, иргэдийн эргэлзээ, санаа зовнилыг арилгахаар ажиллаж байна.
"Үнэн зөв мэдээлэл цуглуулахын зэрэгцээ, тооллогод оролцох нь Австралийн нийгэмд буй иргэний хувьд чухал хэсэг гэдгийг хүмүүст ойлгуулах нь хамгийн гол зорилтуудын нэг юм," хэмээн тэр тодотгов.
Алеем Али мөн тооллогын мэдээлэл Welcoming Australia байгууллагын ажилд чухал үүрэгтэйг онцолж,
"... учир нь тооллогын мэдээлэл нь бидний хамтран ажилладаг байгууллагуудыг илүү хүртээмжтэй, хүн бүрийг хүлээн зөвшөөрдөг орчин бүрдүүлэхэд дэмжлэг үзүүлж, олон янзын соёл, гарал үүсэлтэй иргэдтэй илүү үр дүнтэй ажиллахад тусалдаг.”
Тооллогын мэдээлэл нь олон соёлт нийгмийн бүлгүүдэд хэрхэн тусалдаг вэ?
Хүн ам, орон сууцны тооллогын мэдээлэл нь хүмүүсийн өдөр тутмын амьдралд бодит нөлөө үзүүлдэг.
Таны өгсөн мэдээлэл нь олон нийтийн байгууллагууд, бизнесүүд болон төрийн байгууллагуудад танай орон нутагт ямар төрлийн үйлчилгээ, дэмжлэг хамгийн их хэрэгцээтэй байгааг тодорхойлж, илүү оновчтой шийдвэр гаргахад тусалдаг.
Welcoming Australia байгууллагын гүйцэтгэх захирал Алеем Алигийн хэлснээр, тооллогын мэдээллийг Австрали улс ямар нийгэм болохыг харуулсан газрын зурагтай зүйрлэж болно.
“Жишээлбэл, өгөгдөл нь тодорхой байршилд англи хэлний мэдлэг багатай хүмүүсийн тоо өндөр байгааг харуулсан тохиолдолд энэ нотолгоог... хэл дээрх эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ, орон нутгийн эмнэлгүүдийн орчуулгын үйлчилгээ гэх мэт зүйлсийг дэмжихэд ашиглаж болно. Энэ нь уламжлалт зөвлөлдөх уулзалт, санхүүжилтэд ихэвчлэн үл тоомсорлодог далд нийгэмлэгүүдийг юу гэж нэрлэж болохыг тодорхойлоход бидэнд тусалдаг.”
Том дүр зургийг харахад Австралийн олон соёлт орон нутагт маш олон янз байдал бий бөгөөд үүнийг олж авахад чухал ач холбогдолтой юм.
"Жишээлбэл... олон жил суурьшсан хамт олонд ахмад настнуудад чиглэсэн үйлчилгээ илүү хэрэгтэй байж болох бол шинээр ирэгсдэд хэлний дэмжлэг, суурьшихад шаардлагатай үйлчилгээ, сургуулийн асуудал илүү чухал байж болно,” гэж ноён Дукас хэлэв.
Тусламж дэмжлэг авах боломжтой юу?
Тооллогын огноо ойртох тусам Австралийн Статистикийн Товчоо улс орон даяарх олон нийтийн байгууллагуудтай хамтран ажиллаж, хүмүүсийг тооллогын маягтаа бөглөхөд нь зориулсан үнэ төлбөргүй зөвлөгөө, хамтран бөглөх уулзалт болон бусад дэмжлэгийг үзүүлж байна. Энэхүү тусламж нь хот суурин газар, бүс нутгийн болон алслагдсан бүсүүдэд амьдарч буй хүмүүст төдийгүй гэрээсээ хол байгаа, тухайлбал зочид буудал, эмнэлэг, кемпийн талбай, караван паркт байрлаж буй хүмүүст ч хүртээмжтэй юм.
Ноён Алеем Алигийн хэлснээр, ABS нь олон хэл дээрх танилцуулга материал, аудио заавар болон видео мэдээллийг иргэдэд хүргэнэ.
“Та албан ёсны тооллогын түр үйлчилгээний төвүүдэд очиж биечлэн тусламж авах боломжтой. Үүнээс гадна Тооллогын холбоо барих төвөөс утсаар зөвлөгөө авч болох бөгөөд хэрэв орчуулагч хэрэгтэй бол TIS National-ийн үйлчилгээг ч ашиглаж болно."
Тиймээс Хүн ам, орон сууцны тооллого наймдугаар сарын 11-нд болно гэдгийг санаарай. Хэрэв та тэр өдөр Австралид байгаа л бол заавал тооллогод хамрагдаарай.
Тооллогын маягтыг бөглөхөд төдийлөн их хугацаа шаардагдахгүй. Харин таны өгсөн мэдээлэл ирэх олон жилийн турш танай нийгмийн бүлэгт хүрэх үйлчилгээ, дэмжлэгийг төлөвлөхөд чухал хувь нэмэр оруулна.
Хүн ам, орон сууцны тооллогын талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг Тооллогын албан ёсны цахим хуудаснаас авах боломжтой. Өөр олон хэл дээрх мэдээлэл, дэмжлэг авахыг хүсвэл Хэлний дэмжлэг хуудаснаас авна уу.
Энэхүү материалыг Австралийн Статистикийн Товчоотой хамтран бэлтгэв.
Та Монгол хэлээр илүү олон подкаст сонсмоор байна уу?
Манай Facebook хуудсыг дагаж, Apple Podcast, Spotify сувагт бидэнтэй нэгдээрэй. Мөн долоо хоног бүрийн Мягмар гарагт 2-3 цагийн хооронд SBS 3-р сувгаар Монгол хэл дээрх хөтөлбөрөө хүлээн авч сонсоорой.
