Bhumika Shrestha is a transgender activist in Nepal working to improve conditions members of the country's LGBTI community. She is also the first transgender woman from Nepal to travel abroad in other category. Bhumika Shrestha spoke to SBS Nepali about herself and the situation for LGBTI community in Nepal.
१.ब्यु डायमण्ड सोसाईटीमा आवद्ध तपाई पछिल्लो समय के गरिरहनु भएको छ ?
ब्यु डायमण्ड सोसाइटीले नेपालमा रहेका समलिंगी, तेस्रोलिंगी र अन्तरलिंगी लगायत समुदायको अधिकारका लागि काम गरिरहेका छौं । नेपालभर रहेका यस समुदायका मानिसहरुको पहिचान गरेर एकजुट गर्न लागि परेका छौं ।
त्यसबाहेक ‘हाइवे’ फिल्मपछि अभिनेत्री श्वेता खड्काको ‘कान्छी’नामक फिल्ममा देखिदैंछु ।
२. नेपालमा हुने एलजीबीटीआई अभियानमा तेस्रो लिङ्गी अधिकारकर्मीको रुपमा सक्रिय भएर लाग्नु भएको छ । नेपालमा तेस्रो लिङ्गीहरुको स्थिति कस्तो रहेछ ?
सुरुवाती दिनमा तेस्रो लिङ्गी भन्ना साथ घृणाको दृष्टिले हेरिन्थ्यो । समाजले हामीहरुलाई हिजडा र छक्काको उपमा दिएको थियो । अहिलेको सुधारोन्मूक समाजले हामीलाई सम्मानजनक व्यवहार गरिरहेको महशुस गर्न पाएको छु ।
सहज रुपमा स्कुल र अफिसहरुमा काम गर्न जान पाएका छौं । हाम्रो लैंगिक पहिचानलाई विस्तारै स्वकार्न थालिएको छ ।
३. ब्यु डायमण्ड सोसाईटीले एलजीबीटीआई समुदायका कस्ता खालका मुद्दाहरुमा काम गरिरहेको छ ?
यसले एलजीबीटीआईको पहिचानको लागि काम गरिरहेको छ । तेस्रो लिङ्गीहरुलाई समेट्ने उद्देश्यले संविधानमा हाम्रो लागि विशेष व्यवस्थाको प्रावधान राखिएको छ । जसले गर्दा समाजले हामीप्रति हेर्ने दृष्टिकोण फराकिलो गर्न बाध्य भएको छ । नागरिकता पाएसँगै स्वास्थ्य, शिक्षा र रोजगारीको माग गरिरहेका छौं ।
४. सामान्य मानिसभन्दा फरक छु भन्ने महशुस कहिले गनुभयो ? परिवार र समाजलाई आफ्नो लैंगिक पहिचान गराउन कत्तिको गाह्रो भएको थियो ?
झण्डै ११ वर्षको हुँदा म अरुभन्दा फरक छु भन्ने महशुस भएको थियो । सुरुमा मेरो यो पहिचान स्वकार्न मलाई गाह्रो भएको थियो । साँच्चिकै भन्ने हो भने मेरो परिवारले कहिल्यै मेरो लैंगिक पहिचानमाथि प्रश्न गरेन् ।
आफन्त र समाजले हेर्ने दृष्टि भने नकारात्मक थिए । छोरा भएर जन्मिएपनि लैंगिक पहिचानको अभावबाट ग्रसित भएको थिए । मैले कैलाश श्रेष्ठलाई भूमिका श्रेष्ठमा ल्याउन आँट गर्न सकें । अहिले मलाई हेर्ने दृष्टि सुधारिएको महशुस गरेको छु ।
५. लैंगिक पहिचानको अन्यौलताबाट ग्रसित व्यक्तिहरुलाई केही सुझाव दिन चाहनु हुन्छ ?
आफूले आफ्नो लैंगिक पहिचानलाई स्वकार्न हिम्मतको आवश्यकता पर्छ । यसलाई रोग वा कमजोरी मानेर लुकाएर राख्नु समस्याको समाधान भने होइन् । समाजले स्वकार्न पक्कै पनि समय लाग्छ । त्यसको लागि सर्वप्रथम भन्ने आँट गर्नसक्नु पर्छ ।
६.नेपालभर एलजीबीटीआईको संख्या कति छन् ?
नेपालमा एलजीबीटीआईको संख्या करिव ६ लाख हुनसक्छ । संसारभरको जनसंख्याको १० प्रतिशत एलजीबीटीआई समुदाय छन् भन्ने प्रारम्भिक अनुमानको आधारमा यो तत्थाङक निकालिएको हो ।
७.संसारभरको अन्य देशको तुलनामा नेपालमा एलजीबीटीआई समुदायलाई हेर्ने दृष्टिकोण कस्तो रहेको छ ?
नेपाली समाजले एलजीबीटीआई समुदायलाई सकारात्मक रुपमा लिने गरेको छ । त्यसैले संसारभर फैलिएर रहेको एलजीबीटीआई समुदायका मानिसहरु नेपालमा आउन चाहन्छन् ।
अमेरिका र मुश्लिम देशहरुले एलजीबीटीआई समुदायको पहिचानलाई स्वीकार गर्न नसकेको अवस्थामा एसियाली देशमा नेपाल अगाडी रहेको छ ।
८.तत्काल नेपाल सरकार एलजीबीटीआई समुदायकलाई विशेष प्राथमिकतामा राखेर के गरिदिनुपर्छ जस्तो लाग्छ ?
नेपाल सरकारले हामीलाई नागरिकता दिएको छ । अधिकांश नीति निर्णय बनाउने बेला हामी समेत सहभागि गराइरहेको छ । हाम्रो शिक्षा, रोजगारी र समावेशी लगायत विषयमा ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ ।
९. तेस्रो लिङ्गी अधिकारकर्मी तपाई राजनैतिक पाटीमा समेत आवद्ध हनुहुन्छ । राजनीतिलाई निरन्तरता दिने सोच बनाउनु भएको छ ?
मैले सन् २००८ मा नेपाली कांग्रेसको सदस्यता लिएर राजनीतिमा सहभागि भएको हुं । तेस्रो लिङ्गीको नीति नियमका लागि राजनीतिमा हाम्रो योगदानको आवश्यकता रहेको छ । त्यसैले राजनीतिलाई निरन्तरता दिएर काम गरिरहेको छु ।
