د نړۍ ځواک تحرک بدلون: نړیوال نظم د ختیځ - لویدیز بلاکونو څخه لیرې کیږي

Relief map of the world

Credit: Peter Finch/Getty Images

په دې وروستیو کلونو کې، په نړۍ کې د ځواک د بدلون انډول په اړه ډیر بحثونه شوي، او ایا دودیز "ختیځ او لویدیځ" قدرت ویش لاهم ریښتیا دی؟


ډیری شنونکي د نړیوال زبر ځواک په توګه د چین راپورته کیدو او همدارنګه د ولسمشر ولادیمیر پوتین په مشرۍ د روسیې بیا راژوندي کیدو ته اشاره کوي ، د دې ثبوت په توګه چې نړیوال نظم د بدلون په حالت کې دی. په داسې حال کې چې په دې کې شک نشته چې دغه دوه هېوادونه په نړيوال ډګر کې مخ پر زياتېدو اغيز رامينځته کوي، خو دا هم رښتيا ده چې امريکا او په اروپا کې يې متحدين د پام وړ ځواک او نفوذ ته دوام ورکوي.

په حقیقت کې، اسټراليا کې ميشت تاريخ پوه او ليکوال ښاغلی نور احمد خالدي وايي، د نړیوال ځواک توازن اوس یو څو قطبي دی، او ډیری بیلابیل لوبغاړي د برتری لپاره سیالي کوي.

یو شی چې روښانه دی دا دی چې د سړې جګړې دورې د ختیځ - لویدیز ویش ډیر وخت تیر شوی دی. پداسې حال کې چې روسیه او چین د ځینو لخوا د "ختیځ" بلاک د یوې برخې په توګه لیدل کیدی شي، د یو بل سره د دوی اړیکې پیچلې او ډیری وختونه فشار سره مل وي.

په داسې حال کې چې د چين اقتصادي وده د پام وړ ده ولې دغه هېواد لا هم د پام وړ ننګونو سره مخ دی، لکه د نفوس د ډېرېدو او د چاپيريال د خرابوالي. په عین حال کې، متحده ایالات د خپل داخلي ویش او سیاسي قطبي کیدو سره لاس او ګریوان دي، چې په بهر کې یې د واک پروژه ستونزمنه کړې ده. په نهایت کې ، د نړۍ نظم احتمال لري د راتلونکي وخت لپاره د فلج حالت کې پاتې شي.

لکه څنګه چې نوې ننګونې رامینځته کیږي او نوي لوبغاړي راڅرګندیږي ، د ځواک انډول به بدلون او پراختیا ته دوام ورکړي.

د ښاغلي خالدي په وينا، د لويديځو هيوادونو په ځانګړي توګه امريکا د نړيوالې کرنسۍ مشري اوس ننګول کيږي او په مقابل کې يې د نړۍ ستر اقتصادي هيوادونه يوه نوې ټول شموله نړيواله کرنسي رامينځته کوي او يا هم کاروبار پر خپل ځايي کرنسۍ کوي.

هغه څه چې روښانه دي هغه دا دي چې هیڅ یو هیواد یا سیمه نشي کولی د نړیوالو چارو یوازینی حاکمیت ادعا وکړي.

د چارو پوهانو په نظر د نړۍ سترو قدرتونو منفي ستراتيژۍ پرځای همکاري به د ټولو لپاره د یوه باثباته او سوکاله راتلونکي د تضمین لپاره کلیدي وي.

نور ډير مهم معلومات په مرکه کې واورئ.


شریکول

Follow SBS Pashto

Download our apps

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Watch now