ویروس آنفلوانزای پرندگان چگونه از پرندگان به پستانداران منتقل شد؟ نخستین مورد تأییدشده در استرالیا سرنخهایی در این باره ارائه میدهد.
یک فک خزپوش دماغدراز در سواحل استرالیای جنوبی بر اثر این بیماری تلف شده است. روز دوشنبه نیز مورد دوم در یک فک در جزایر پارک حفاظتشده «دِ پیجز» در نزدیکی جزیره کانگورو تحت بررسی قرار گرفت.
موری وات، وزیر محیط زیست استرالیا، پیشتر گفته بود کشور باید درباره تأثیر این بیماری بر حیاتوحش بومی «واقعبین» باشد.
او به شبکه ABC گفت:«احتمالاً شاهد مرگومیر گسترده پرندگان و پستانداران خواهیم بود و میدانم شنیدن این موضوع برای استرالیاییها بسیار ناراحتکننده است.»شان دولی از گروه حفاظت از پرندگان BirdLife Australia میگوید این ویروس میتواند تأثیری گسترده بر اکوسیستمها داشته باشد.
او هشدار میدهد که حتی انقراض برخی گونههای پرندگان نیز ممکن است در اثر این بیماری رخ دهد.
«برای برخی پرندگان، انقراض بر اثر این بیماری ممکن است.»دولی میگوید برای کاهش خسارتها باید واکنش مؤثری به شیوع بیماری نشان داد و منابع بیشتری برای تقویت جمعیت گونههای مختلف اختصاص پیدا کند.
آنفلوانزای پرندگان چگونه منتقل میشود؟
آنفلوانزای پرندگان یک ویروس شبیه آنفلوانزاست که از طریق هوا منتقل میشود و پرندگان و دیگر پستانداران میتوانند با تنفس یا بلعیدن ویروس موجود در محیط یا در تماس با حیوان آلوده، به آن مبتلا شوند.
اما به گفته رابین آلدرز، استاد افتخاری مرکز سیاستگذاری توسعه در دانشگاه ملی استرالیا، ویروس میتواند خارج از بدن حیوان میزبان نیز زنده بماند.
او به SBS News گفت:«حتی اگر لاشه بیمار یا حیوان مردهای را نبینید، به این معنا نیست که محیط آنجا امن است.»بهویژه در مناطقی که مرگومیر گسترده حیوانات آغاز شده، خطر آلودگی محیطی میتواند قابل توجه باشد.
آلدرز میگوید در دماهای پایین و در حضور آب، شواهدی وجود دارد که نشان میدهد ویروس H5N1 میتواند چندین روز زنده بماند.
در مناطقی که ویروس هنوز به آنها نرسیده است، دولی توصیه میکند مردم همچنان از طبیعت لذت ببرند، اما موارد مشکوک به آنفلوانزای پرندگان را به خط تلفن اضطراری بیماریهای حیوانی گزارش کنند.
به گفته او، گزارش این موارد میتواند به کند شدن روند شیوع کمک کند، زیرا پرندگانی که احتمال دارد منبع عفونت باشند از محیط خارج میشوند.
گربهها نیز بهویژه در برابر این بیماری آسیبپذیرند. آلدرز توصیه میکند صاحبان گربهها حیوانات خود را در خانه نگه دارند، زیرا میزان مرگومیر این بیماری در گربهها حدود ۵۰ درصد است.
«شکافهایی وجود دارد»
واکسیناسیون آنفلوانزای پرندگان در حال حاضر برای برخی جمعیتهای مشخص و مناسب در حال انجام است، اما کارشناسان درباره میزان آمادگی دولت برای مقابله با شیوع گستردهتر این بیماری تردید دارند.
دولی میگوید استرالیا امروز نسبت به چند سال پیش در موقعیت بهتری قرار دارد، اما ادعای دولت مبنی بر اینکه «هر کاری از دستش برمیآمده انجام داده»، درست نیست.
او میگوید:«شکافهایی وجود دارد.»به گفته دولی، در برخی مناطق مشخص نیست که نیروها آموزشهای لازم را دیده باشند یا تجهیزات و وسایل حفاظت شخصی مورد نیاز را در اختیار داشته باشند.
او میگوید:«افراد زیادی دچار هراس شدهاند، چون نمیدانند چه کاری باید انجام دهند و منابع لازم برای انجام آن را هم در اختیار ندارند.»جولی کالینز، وزیر کشاورزی استرالیا، گفته دولت در حال بررسی این موضوع است که آیا آزمایشهای واکسن آنفلوانزای پرندگان برای پستانداران دریایی در آمریکای شمالی میتواند در استرالیا نیز مورد استفاده قرار گیرد یا خیر.
با این حال، به گفته او، در حال حاضر هیچ واکسن تجاری در دسترس نیست که بتواند از فکهای بومی آسیبپذیر استرالیا محافظت کند.
«متفاوت از هر چیزی که پیش از این دیدهایم»
گونههای مختلف آنفلوانزای پرندگان پیش از این نیز در استرالیا وجود داشتهاند، اما آلدرز میگوید H5N1 با هر ویروس آنفلوانزای پرندگانی که استرالیا پیشتر با آن مواجه شده، تفاوت زیادی دارد.
این سویه نخستین بار در سال ۱۹۹۶ در غازهای چین شناسایی شد.
این ویروس در گذشته نیز شیوع پیدا کرده بود، اما معمولاً به دلیل مرگبار بودن بیش از حد، پس از مدتی از بین میرفت.
آلدرز میگوید وجود سویه فعلی تا حد زیادی نتیجه فعالیتهای انسانی است، بهویژه گسترش دامداری و مرغداری صنعتی که شرایطی برای ایجاد مخازن بزرگ ویروسی فراهم میکند.
او میگوید:«ویروسی که ظرف ۴۸ ساعت میزبان خود را میکشد، و این کاری است که با مرغها انجام میدهد، نباید بتواند زنده بماند.»آلدرز میگوید هنوز مشخص نیست این ویروس به کجا خواهد رسید، اما آنچه روشن است این است که فعالیتهای انسانی در بسیاری از موارد به ادامه حیات و گسترش آن کمک کرده است.
به گفته او، کاهش و در نهایت از بین بردن این ویروس به اقدام جمعی نیاز دارد.
«این به خود ما بستگی دارد که ویروس را کاهش دهیم و از بین ببریم.»او میگوید جامعه باید درباره نحوه تولید مواد غذایی، استانداردهایی که انتظار دارد و همچنین رفاه انسانها و حیوانات، گفتوگو کند.
به اعتقاد آلدرز، باید با چرخههای بومشناختی کشاورزی هماهنگتر عمل کرد و تصور نکرد که میتوان با نادیده گرفتن استانداردها و کوتاه کردن مسیرها، از پیامدها جلوگیری کرد.
