تغییر ساعت تابستانی در استرالیا میتواند الگوی خواب و ریتم شبانهروزی بدن را برای مدتی تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، پژوهش جدید دانشگاه سوینبرن نشان میدهد شواهد کافی برای ارتباط این تغییر با مشکلات جدی سلامت روان وجود ندارد. در این گزارش، تأثیر تغییر ساعت بر خواب و سلامت، زمان اجرای آن در ایالتهای مختلف استرالیا و راهکارهایی برای سازگاری بهتر با این تغییر بررسی میشود.
خلاصه گزارش
- تغییر ساعت تابستانی از روز یکشنبه آغاز میشود.
- یک پژوهش جدید تأثیر تغییر ساعت بر سلامت روان را بررسی کرده است؛ موضوعی که در برخی کشورها بحث درباره لغو تغییرات فصلی ساعت را نیز به دنبال داشته است.
آیا تغییر ساعت تابستانی بر سلامت روان تأثیر دارد؟
بار دیگر زمان تغییر ساعت فرا رسیده است. با آغاز ساعت تابستانی، میلیونها نفر در استرالیا یک ساعت از خواب خود را از دست میدهند تا در پایان روز از روشنایی بیشتری برخوردار باشند. این تغییر برای بسیاری آغاز عصرهای طولانیتر تابستان و فرصت بیشتر برای فعالیتهای بیرون از خانه است، اما برای برخی، بهویژه کسانی که صبح زود بیدار میشوند، میتواند به معنای سختتر شدن بیدار شدن و اختلال موقت در خواب باشد.
کمبود خواب میتواند باعث خستگی، تحریکپذیری و احساس بیحالی شود. با این حال، پژوهش جدیدی نشان میدهد که این اختلالها لزوماً به مشکلات جدی سلامت روان منجر نمیشوند.
در یک بررسی بینالمللی از پژوهشهای پیشین، محققان دانشگاه سوینبرن تأثیر تغییر ساعت تابستانی را بر سلامت و رفاه افراد بررسی کردند و بهطور ویژه مواردی مانند افسردگی، اختلال دوقطبی، زوال عقل و اختلال عاطفی فصلی را مورد توجه قرار دادند.
بن بولاک (Ben Bullock)، مدرس ارشد و پژوهشگر دانشگاه سوینبرن، که در زمینه روانشناسی، خواب، سلامت روان و ریتم شبانهروزی بدن تخصص دارد، به SBS گفت: «ما دریافتیم که تغییر ساعت تابستانی تأثیرات قابلتوجه یا مداومی بر مشکلات جدی سلامت روان ندارد.»
ساعت تابستانی از چه زمانی آغاز میشود؟
روز یکشنبه ۴ اکتبر، ساعتها در نیو ساوت ولز، ویکتوریا، تاسمانی، استرالیای جنوبی، قلمرو پایتخت استرالیا و جزیره نورفک، یک ساعت جلو کشیده میشوند.

در مقابل، ساعت تابستانی در کوئینزلند، استرالیای غربی، قلمرو شمالی، جزیره کریسمس و جزایر کوکوس (کیلینگ) اجرا نمیشود. ساعت تابستانی در ایالتها و مناطقی که آن را اجرا میکنند تا یکشنبه ۴ آوریل ادامه دارد و ساعت ۳ بامداد آن روز، ساعتها یک ساعت به عقب کشیده میشوند.
تغییر ساعت چه تأثیری بر بدن دارد؟
برخی متخصصان خواب معتقدند تغییر ساعت میتواند خواب را مختل کند و بر سلامت تأثیر بگذارد. پژوهشها نشان میدهند خواب کافی برای سلامت جسمی و روانی ضروری است و کمبود مزمن خواب میتواند با تغییرات خلقوخو، بیماریهای قلبیعروقی و کاهش عملکرد شناختی مرتبط باشد.
بنیاد سلامت خواب استرالیا (Sleep Health Foundation) نیز میگوید تغییر ساعت تابستانی میتواند با برهم زدن ریتم شبانهروزی بدن و چرخه خواب و بیداری، بر الگوی خواب و سلامت عمومی تأثیر بگذارد.
به گفته این بنیاد، سازگاری با تغییر ساعت در بهار معمولاً دشوارتر است، زیرا در این زمان یک ساعت از خواب افراد کم میشود؛ در حالی که در پاییز، با عقب کشیدن ساعت، یک ساعت به زمان خواب اضافه میشود.
مؤسسات علمی و پژوهشی حوزه خواب در آمریکا، بریتانیا و اروپا نیز پیشتر خواستار لغو تغییرات فصلی ساعت شدهاند.
آیا تغییر ساعت واقعاً به سلامت روان آسیب میزند؟
بن بولاک تأکید میکند که یافتههای این پژوهش به این معنا نیست که افراد هیچ تأثیری از تغییر ساعت احساس نمیکنند.
تغییر در زمان و میزان دریافت نور میتواند ریتم شبانهروزی بدن و الگوی خواب را تحت تأثیر قرار دهد و در نتیجه بر خلقوخو و عملکرد شناختی اثر بگذارد. با این حال، پژوهشگران شواهد اندکی پیدا کردند که نشان دهد این تأثیرات به مشکلات جدی سلامت روان منجر میشوند.
این بررسی شامل مطالعاتی بود که با استفاده از سوابق بیمارستانی و سایر دادههای رسمی، مشکلات جدی سلامت روان از جمله موارد مربوط به افسردگی، سوءمصرف مواد و اختلالات روانپریشی را بررسی کرده بودند.
بولاک میگوید هدف پژوهشگران این بود که بررسی کنند آیا شواهد موجود از تغییرات مهم در سیاستگذاری، از جمله پیشنهاد لغو تغییرات فصلی ساعت، حمایت میکند یا خیر.
او گفت تغییر در میزان نور و زمان دریافت آن بر خواب و ریتم شبانهروزی بدن تأثیر دارد، اما برای کنار گذاشتن ساعت تابستانی، به شواهد قویتری نیاز است و این پژوهش چنین شواهدی را پیدا نکرده است.
با این حال، بررسی گستردهتر پژوهشها نشان داد که تغییر ساعت میتواند تأثیرات جزئی بر برخی پیامدهای دیگر سلامت و رفاه، از جمله حمله قلبی و تصادفات جادهای داشته باشد.
چگونه با تغییر ساعت راحتتر سازگار شویم؟
برای افرادی که با تغییر ساعت تابستانی مشکل دارند، بولاک چند راهکار پیشنهاد میکند.
او توصیه میکند در روزهای پیش از تغییر ساعت، بهتدریج زمان خواب را جلوتر ببرید تا بدن به جای از دست دادن ناگهانی یک ساعت خواب، فرصت سازگاری داشته باشد.
همچنین، قرار گرفتن در معرض نور طبیعی در ساعات اولیه صبح پس از تغییر ساعت میتواند به تنظیم دوباره ساعت درونی بدن کمک کند.
بولاک توصیه میکند از قبل برای این تغییر برنامهریزی کنید و در روز یکشنبه، فشار زیادی به خودتان وارد نکنید.
او گفت بهتر است برای روز بعد از تغییر ساعت، برنامههای بزرگ یا رویدادهای مهمی در نظر نگیرید و انتظار نداشته باشید بتوانید کارهای زیادی انجام دهید.
به گفته او، اگر در آن روز بیشتر مراقب خود باشید، بدن طی چند روز بعد بهتدریج با شرایط جدید سازگار میشود؛ زیرا بدن انسان معمولاً توانایی خوبی برای سازگاری با این تغییرات دارد.
برنامه فارسی رادیو اسبیاس در روزهای شنبه و سه شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر از طریق رادیو، به صورت آنلاین، کانال شماره ۳۰۲ تلویزیونهای دیجیتال و از طریق اپ رایگان SBS Audio قابل دسترس است. برای شنیدن برنامه های زنده و پادکست های ما اپ SBS Audio را از APP Store یا Google Play دانلود کنید. همچنین می توانید به اس بی اس فارسی از طریق اسپاتیفای، یا اپل پادکستز گوش کنید.






