این گزارش شامل توصیفاتی از خودآزاری است که ممکن است برای برخی ناراحتکننده باشد.
زندگی در سایه بلاتکلیفی
سارا ماشالیان و علی قرایی، شریک زندگیاش، ظاهراً زندگی رؤیایی استرالیایی را تجربه میکنند. آنها خانهشان را در غرب سیدنی بازسازی کرده و باغچهای از سبزیجات در اطراف منطقه هیلز درست کردهاند.
با این حال، سارا که حدود ۱۳ سال پیش از آزار مذهبی در ایران فرار کرده، هنوز نتوانسته است استرالیا را خانه واقعی خود بداند.
سارا یکی از حدود ۹۰۰ نفری است که از دولت استرالیا میخواهند آنها را از بلاتکلیفی ویزا رها کند. باوجود زندگی و کار طولانی در استرالیا، سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی ۲۰۱۳ باعث شده مسیر اقامت دائم برای او و بسیاری دیگر بسته باشد.
سارا میگوید: «من با کسی ازدواج کردهام که شهروند استرالیاست و خانوادهام هم همینطور. چگونه میتوانم اینجا بمانم و خانوادهام را کنار خود نگه دارم، وقتی هر بار به من گفته میشود تو برای استرالیا نیستی؟ آیا فقط به خاطر اینکه برای زندگی بهتر آمدهام یا مسیحی هستم؟»
سارا به عنوان دستیار دندانپزشکی کار میکند، مالیات میدهد و خانواده نزدیکش شهروند استرالیا هستند، اما همچنان مجبور است هر شش ماه ویزایش را تمدید کند.
او میگوید:«هر شش ماه ویزای من منقضی میشود و حتی بیمه مدیکر هم ندارم. ویزای من اجازه تحصیل نمیدهد، نمیتوانم سیم کارت بخرم یا رانندگی کنم. اگر مشکلی پیش بیاید، اداره مهاجرت فوراً میتواند ویزایم را باطل کند.»
سارا مسیر اقامت دائم ندارد، زیرا سیاست مهاجرتی ۱۹ جولای ۲۰۱۳ نخستوزیر وقت، کوین راد، هر پناهجویی که با قایق وارد استرالیا شود را از شانس استقرار دائم محروم کرده است. او و مادرش ابتدا به جزیره کریسمس و سپس به نائورو فرستاده شدند و در آنجا با شرایط سخت زندگی و آزار جنسی مواجه شدند.
سارا درباره تجربههای دردناک خود در بازداشتگاه داروین میگوید:«زنی باردار بود و با چاقو خودکشی کرد. بچه بیرون آمد و هنوز این صحنه در ذهنم مانده است. بچهها هم دستهایشان را میبریدند چون نمیخواستند بازگردند. مادرم وقتی از بیمارستان برگشت، به دیوار چسبیده بود و افسر داخل اتاقش بود. من او را بغل کردم و گفتم مامان، تو امن هستی. او بلند گریه میکرد و میگفت: ‘چه اتفاقی میافتد؟ من نمیخواهم برگردم.’»
امید به دخالت وزیر مهاجرت
تنها امید سارا و دیگر پناهجویان با وضعیت مشابه، دخالت وزیر مهاجرت، تونی بورک، است.
فردوس ۲۳ ساله که خواست نام خانوادگیاش ذکر نشود، یکی از کسانی است که به وزیر نامه نوشته است:«نامهای از اداره مهاجرت دریافت کردم که گفت متأسفانه واجد شرایط اقامت دائم نیستید و فقط دو گزینه دارید: بازگشت به کشور خود یا رفتن به کشور سوم. اما نائورو کشور سوم بود.»
نامهای که فردوس دریافت کرد، از نمایندهای ناشناس از گروه برنامههای اسکان مجدد اداره مهاجرت و به نمایندگی از بورک بود. در آن آمده بود:«اقامت شما در استرالیا موقت است و مسیر اقامت دائم ندارید.تمام افراد موقت تشویق میشوند گزینههای خود برای ترک استرالیا، یا به کشور سوم یا بازگشت به کشور خود، را بررسی کنند.»
فقدان هویت و تعلق
فردوس تنها ۱۰ ساله بود که به بازداشتگاههای خارج از کشور فرستاده شد و به جز استرالیا، پیوند واقعی با هیچ کشور دیگری ندارد.
او میگوید: «تمام دوران کودکیام را از دست دادهام. الان اینجا هستم و در همه چیز جز مدارکم احساس استرالیایی بودن دارم. کار میکنم، مالیات میدهم و همه کارهایی که یک شهروند عادی استرالیایی انجام میدهد را انجام میدهم. فقط به آن چراغ سبز برای اقامت دائم نیاز دارم.»
فردوس و سارا هر دو کار میکنند و مالیات میپردازند، اما ویزایشان محدودیتهایی دارد، از جمله محرومیت از تحصیلات عالی و محدودیتهای دیگر که زندگی روزمره آنها را تحت تأثیر قرار داده است.
سارا نیز به دلیل بلاتکلیفی ویزا، فرصت مادر شدن را از دست داده و فرزندآوری را به تأخیر انداخته است:«میخواهم بچهدار شوم. من ۴۲ ساله هستم و زمان محدودی دارم تا مادر شوم.»
نظر وکلای مدافع
لورا جان، مدیر حقوقی ارشد مرکز حقوق بشر و وکیل سارا، میگوید:«این سیاست بیش از یک دهه پیش اجرا شده و واقعیت زندگی سارا و دیگر افراد گرفتار در بلاتکلیفی دائمی را منعکس نمیکند.
اینها افرادی هستند که با ما کار میکنند، فرزندانشان به مدرسه میروند و از هر نظر جز وضعیت ویزایشان، استرالیایی هستند. وقت آن است که وزیر مداخله کند و به این افراد ویزای دائم بدهد.»
سیاستهای دولت و محدودیتها
در سال ۲۰۲۳، ۱۹ هزار پناهنده که با قایق آمده بودند مسیر اقامت دائم دریافت کردند، اما این مسیر تنها برای کسانی باز بود که قبل از سپتامبر ۲۰۱۳ آمده یا ویزای موقت حمایتی داشتند. سارا و فردوس قبل از این مهلت در بازداشتگاههای خارج از کشور بودند و هیچگاه ویزای دائم دریافت نکردند.
آنها میگویند زندگی در بلاتکلیفی دائمی فشار جسمی و روانی زیادی بر آنها گذاشته است. یک سخنگوی اداره امور داخلی به SBS گفته است که این سازمان متعهد به حل پروندههای افراد موقت است و همچنان با شرکای اسکان همکاری میکند تا فرصتهای اسکان را شناسایی کند.
برنامه فارسی رادیو اسبیاس در روزهای شنبه و سه شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر از طریق رادیو، به صورت آنلاین، کانال شماره ۳۰۲ تلویزیونهای دیجیتال و از طریق اپ رایگان SBS Audio قابل دسترس است. برای شنیدن برنامه های زنده و پادکست های ما اپ SBS Audio را از APP Store یا Google Play دانلود کنید. همچنین می توانید به اس بی اس فارسی از طریق اسپاتیفای، یا اپل پادکستز گوش کنید.
