نکات مهم
- در حال حاضر ایران روزهایی پرتلاطم را سپری میکند و تازهترین اخبار در ۲۴ تا ۴۸ ساعت گذشته حاکی از استمرار اعتراضها، گسترش آنها به شهرهای جدید، واکنش داخلی و بینالمللی و تلاشهای دولت برای مهار بحران است.
- تجمعات با اعتصابات و تعطیلی مغازهها به ویژه در بازار تهران و در برخی مناطق تجاری همراه بوده که نشاندهنده استمرار نارضایتی عمومی و تلاش برای بهرهگیری از ابزارهای اعتراض مسالمتآمیز است.
- معترضان حکایت دارند؛ طبق گزارش رسانههای بینالمللی، تعداد کشتهها در اعتراضات اخیر به بیش از ۳۰ نفر رسیده و بیش از هزار نفر بازداشت شدهاند.
در حال حاضر ایران روزهایی پرتلاطم را سپری میکند و تازهترین اخبار در ۲۴ تا ۴۸ ساعت گذشته حاکی از استمرار اعتراضها، گسترش آنها به شهرهای جدید، واکنش داخلی و بینالمللی و تلاشهای دولت برای مهار بحران است.
اعتراضات در دهمین روز خود قرار دارد و تجمعات خیابانی در شهرهای بزرگ مانند تهران و مشهد همزمان با رکوردشکنی قیمت دلار و سکه ادامه یافتهاند.
همچنین این تجمعات با اعتصابات و تعطیلی مغازهها به ویژه در بازار تهران و در برخی مناطق تجاری همراه بوده که نشاندهنده استمرار نارضایتی عمومی و تلاش برای بهرهگیری از ابزارهای اعتراض مسالمتآمیز است.
یک معترض در حال نشان دادن علامت پیروزی در حالی که ترافیک در جریان تظاهرات در همدان، ایران، در ۱ ژانویه ۲۰۲۶ کند شده است. این تظاهرات پس از آن آغاز شد که مغازهداران بازار بزرگ تهران در اعتراض به سقوط شدید ارزش پول ایران و بدتر شدن شرایط اقتصادی، کسب و کار خود را تعطیل کردند. درگیریهایی در چندین استان گزارش شده و رسانهها و گروههای حقوق بشری ایرانی میگویند که چندین نفر در این خشونتها کشته شدهاند و بزرگترین اعتراضاتی را رقم زدهاند که جمهوری اسلامی را در سه سال گذشته تحت تأثیر قرار داده است. Source: ABACA / Middle East Images/ABACA/PA/aap image
در حوزه اقتصادی، نرخ برخی کالاها به شکل قابل توجهی افزایش یافته و قیمت روغن، حبوبات، تخممرغ و خودروهای کارکرده رکوردهای تازهای ثبت کردهاند.
در واکنش به اعتراضات، برخی گزارشها از برخورد شدید نیروهای امنیتی با معترضان حکایت دارند؛ طبق گزارش رسانههای بینالمللی، تعداد کشتهها در اعتراضات اخیر به بیش از ۳۰ نفر رسیده و بیش از هزار نفر بازداشت شدهاند.
نیروهای امنیتی در نقاط مختلف از جمله بازار بزرگ تهران با معترضان درگیر شدهاند، موضوعی که واکنشهای بینالمللی را نیز به دنبال داشته است.
این برخوردها انتقادات جامعه جهانی را برانگیخته و سازمان ملل و دیگر نهادها هشدار دادهاند که باید از افزایش خشونت جلوگیری شود.
در همین حال، دولت نیز در تلاش برای کاهش تنشهای اقتصادی است. منابع رسمی گزارش دادهاند که حذف ارز ترجیحی با پرداخت یارانه به مردم جبران خواهد شد و تلاشهایی در راستای تثبیت قیمتها انجام میشود.
معترضان در مرکز شهر تهران، ایران، دوشنبه، ۲۹ دسامبر ۲۰۲۵ راهپیمایی کردند. Credit: AP/aap image
در عرصه سیاسی، واکنشهای بینالمللی به اعتراضها و شرایط ایران افزایش یافته است. برخی رسانههای خارجی گزارش دادهاند که ایالات متحده و دیگر قدرتها در حال بررسی نوعی مداخله یا واکنش به وضعیت در ایران هستند، موضوعی که از سوی مقامات مختلف واکنشهای متفاوتی را برانگیخته است.
در بعد امنیتی و حقوق بشری نیز یکی از خبرهای پر بازتاب به رخداد استان ایلام مربوط است؛ گزارش ها از ورود نیروهای مسلح به یک بیمارستان برای تعقیب معترضان خبر داده اند؛ اقدامی که واکنش تند وزارت خارجه آمریکا را به دنبال داشته و آن را محکوم کرده است.
آمار کشته شدگان نیز در گزارش های منابع مختلف یکسان نیست و عمدتا به جمع بندی نهادهای حقوق بشری و رسانه ها تکیه دارد، چون مقام های جمهوری اسلامی هنوز رقم جامع و به روزی از تلفات معترضان اعلام نکرده اند.
خبرگزاری رویترز به نقل از گروه های حقوق بشری گزارش داده دست کم ۲۵ نفر در ۹ روز اعتراضات کشته شده اند (گروه هنگاو ۲۵ نفر) و همزمان شبکه حقوق بشری هرانا از ۲۹ کشته خبر داده است.
در گزارش های دیگر، از جمله گاردین، رقم «بیش از ۳۵ کشته» نیز مطرح شده و رسانه فرانس۲۴ هم به نقل از یک سازمان حقوق بشری از دست کم ۲۷ کشته (از جمله چند نوجوان) نوشته است.
سنگها، شاخههای درخت و یک صندوق صدقات واژگون شده در جریان ناآرامیهای تظاهرات در همدان، ایران، در ۱ ژانویه ۲۰۲۶، همچنان در خیابان باقی ماندهاند. این تظاهرات پس از آن آغاز شد که مغازهداران بازار بزرگ تهران در اعتراض به سقوط شدید ارزش پول ایران و بدتر شدن شرایط اقتصادی، کسب و کار خود را تعطیل کردند. درگیریهایی در چندین استان گزارش شد و رسانهها و گروههای حقوق بشری ایرانی گفتند که چندین نفر در این خشونتها کشته شدهاند و بزرگترین اعتراضاتی را که جمهوری اسلامی در سه سال گذشته تجربه کرده است، رقم زدند. Source: ABACA / Middle East Images/ABACA/PA/aap image
درباره دستگیری ها هم همین الگوی اختلاف و به روزرسانی سریع دیده می شود.
خبرگزاری رویترز در تازه ترین گزارش خود به نقل از هرانا از ۱۲۰۳ بازداشت در ارتباط با اعتراضات خبر داده است، در حالی که در گزارش چند روز قبل تر رویترز، رقم بازداشت ها ۵۸۲ نفر ذکر شده بود که نشان می دهد عددها با ادامه موج بازداشت ها تغییر می کند.
روزنامه گاردین نیز از «بیش از ۱۲۰۰ بازداشتی» نوشته است.
در کنار اینها، برخی سازمان های حقوق بشری رقم های بالاتری هم مطرح کرده اند (مثلا بیش از ۲۰۰۰ بازداشت تا ۶ ژانویه ۲۰۲۶)، اما این ارقام به دلیل محدودیت دسترسی، قطع و اختلال اینترنت و دشواری راستی آزمایی میدانی، معمولا با احتیاط نقل می شود.
این در حالی است که بسیاری از تحلیلگران بینالمللی از وضعیت دشوار رژیم جمهوری اسلامی در مواجهه با بحرانها و فشارهای داخلی و خارجی صحبت میکنند، گرچه ارزیابیها درباره نتایج نهایی اختلاف دارد.
برنامه فارسی رادیو اسبیاس در روزهای شنبه و سه شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر از طریق رادیو، به صورت آنلاین، کانال شماره ۳۰۲ تلویزیونهای دیجیتال و از طریق اپ رایگان SBS Audio قابل دسترس است. برای شنیدن برنامه های زنده و پادکست های ما اپ SBS Audio را از APP Store یا Google Play دانلود کنید. همچنین می توانید به اس بی اس فارسی از طریق اسپاتیفای، یا اپل پادکستز گوش کنید.
