استرالیا با یکی از شدیدترین شیوعهای دیفتری در دهههای اخیر روبهرو است؛ شیوعی که از قلمرو شمالی آغاز شده و به ایالتهای استرالیای غربی، کوئینزلند و استرالیای جنوبی گسترش یافته است. تاکنون بیش از ۲۳۰ مورد ابتلا در سال جاری ثبت شده است. سازمانهای سلامت تحت مدیریت جوامع بومی و کادر درمان از بسته حمایتی ۷ میلیون دلاری دولت فدرال برای مقابله با این بحران استقبال کردهاند، اما کارشناسان میگویند بازگشت این بیماری نشاندهنده شکافهای جدی در نظام سلامت عمومی است.
پروفسور «میرو شیل»، متخصص بیماریهای عفونی و سلامت جهانی از دانشگاه سیدنی، میگوید این افزایش موارد قابل توجه است.
او گفت: «دادههای تاریخی نشان میدهد بین سالهای ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۰ فقط یک مورد دیفتری گزارش شده بود. بعد از آن بین سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۹ حدود ۴۵ مورد داشتیم، اما حالا با یک شیوع واقعی روبهرو هستیم.»
دیفتری یک عفونت باکتریایی بالقوه کشنده است که میتواند بینی، گلو، مجاری تنفسی یا پوست را درگیر کند. این بیماری دو نوع دارد: دیفتری پوستی و دیفتری تنفسی؛ و شیوع فعلی ترکیبی از هر دو است.
پروفسور شیل میگوید نوع تنفسی خطرناکتر است و میتواند مرگبار باشد.
او گفت: «علائم اولیه شامل تب، گلودرد، خستگی و بیاشتهایی است. اما مشکل اصلی زمانی رخ میدهد که سم باکتری سلولها را هدف قرار میدهد و یک لایه خاکستری در گلو ایجاد میشود که میتواند راه تنفس را مسدود کند و باعث دشواری در بلع و تنفس و حتی تورم گردن شود.»
او افزود این بیماری میتواند عوارض جدی و تهدیدکننده زندگی مثل آسیب قلبی و عصبی ایجاد کند.
دیفتری از طریق قطرات تنفسی هنگام سرفه یا عطسه و همچنین تماس با زخمهای آلوده منتقل میشود، اما انجمن پزشکی استرالیا میگوید واکسیناسیونهای روتین همچنان محافظت بسیار مؤثری ایجاد میکنند.
معاون رئیس انجمن پزشکی استرالیا، «جولیان رایت»، میگوید کاهش نرخ واکسیناسیون یکی از عوامل بازگشت این بیماری است.
او گفت: «اگر نرخ واکسیناسیون حدود ۹۵ درصد باشد، این بیماریها تقریباً نمیتوانند گسترش پیدا کنند. اما وقتی این نرخ به زیر ۹۰ درصد برسد، بهخصوص در کودکان، فرصت برای بازگشت و انتشار این باکتری ایجاد میشود.»
برای حفظ ایمنی، چندین دوز و دوز یادآور لازم است؛ بزرگسالان باید هر ۱۰ سال یکبار واکسن یادآور دریافت کنند و در مناطق پرخطر مانند جوامع دورافتاده بومی، هر ۵ سال یکبار.
پروفسور شیل میگوید به نظر میرسد بسیاری از دوزهای یادآور نیز از دست رفتهاند.
او گفت: «بسیاری از مبتلایان حداقل سه دوز واکسن را دریافت کردهاند؛ یعنی کاملاً واکسینه نشده نیستند، بلکه ایمنی ناقص دارند و همین شکاف میتواند در شیوع نقش داشته باشد.»
دولت فدرال یک بسته ۷ میلیون دلاری برای مقابله با شیوع و تقویت ایمنی در قلمرو شمالی و سایر مناطق آسیبدیده اعلام کرده است.
بیش از ۶۰ درصد موارد اخیر در قلمرو شمالی و حدود ۳۰ درصد در استرالیای غربی گزارش شده و بیشتر مبتلایان از جوامع بومی و جزیرهنشین تنگه تورس هستند.
وزیر بهداشت، «مارک باتلر»، اعلام کرده ۲ میلیون دلار به سازمانهای سلامت بومی برای حمایت میدانی اختصاص مییابد و ۵ میلیون دلار نیز برای اعزام پزشکان و پرستاران بیشتر به مناطق آسیبدیده جهت تزریق واکسن و درمان استفاده خواهد شد.
او گفت: «در روزهای اخیر درخواست اصلی، اعزام نیروی انسانی بیشتر بوده است. واکسن به اندازه کافی وجود دارد، اما نیاز به نیرویی داریم که بتواند این واکسنها را به دست افرادی که نیاز دارند برساند.»
وزیر امور بومیان، «مالاندیری مککارتی»، گفت این حمایتها فوراً اجرا خواهد شد و دولت در تلاش است اطلاعات درست و فرهنگیمتناسب به زبانهای مختلف بومی به مناطق دورافتاده برسد.
او گفت: «بیش از ۱۰۰ زبان بومی داریم و باید مطمئن شویم اطلاعات درست منتقل میشود، نه اطلاعات غلط. ما این را در دوران کووید هم دیدیم و باید مطمئن شویم پیام درست به مناطق دور و منطقهای میرسد.»
سازمان خدمات پزشکی بومی شمالی از این بودجه استقبال کرده و میگوید مراکز سلامت بومی در خط مقدم مقابله با شیوع هستند.
با این حال، کارشناسان میگویند این بحران شکافهای جدی در نظام سلامت را آشکار کرده است؛ از جمله دسترسی محدود به مراقبت اولیه، پیگیری واکسیناسیون، شرایط مسکن و خدمات بهداشتی در مناطق دورافتاده.
در نهایت، متخصصان تأکید میکنند که مشکل فقط پزشکی نیست، بلکه مسئله عدالت اجتماعی نیز هست؛ از مسکن نامناسب گرفته تا کمبود خدمات بهداشتی در جوامع بومی.
