SKIP TO MAIN CONTENT

ربات‌ها هم انعام می‌خواهند؛ اما چرا؟

Sawyer the barista robot
ساویر، ربات باریستا، در کافه‌ای در مرکز شهر توکیو قهوه درست می‌کند. (AAP)

تا حالا برایتان پیش آمده یک ربات برایتان قهوه درست کند، غذا بیاورد یا نوشیدنی تحویل دهد و بعد صفحه‌ای جلویتان ظاهر شود که می‌پرسد: «می‌خواهید انعام بدهید؟» این اتفاق حالا در بعضی رستوران‌ها و کافه‌های آمریکا واقعاً رخ می‌دهد. اما سؤال اینجاست: وقتی دیگر یک انسان روبه‌روی شما نیست، اصلاً چرا باید انعام بدهید؟ و مهم‌تر از آن، پولی که پرداخت می‌کنید واقعاً به چه کسی می‌رسد؟


تاریخ انتشار ساعت

به روز شده در ساعت

مجری Mojdeh Kashani

منبع: SBS


Skip to podcast episode content

تا حالا برایتان پیش آمده یک ربات برایتان قهوه درست کند، غذا بیاورد یا نوشیدنی تحویل دهد و بعد صفحه‌ای جلویتان ظاهر شود که می‌پرسد: «می‌خواهید انعام بدهید؟» این اتفاق حالا در بعضی رستوران‌ها و کافه‌های آمریکا واقعاً رخ می‌دهد. اما سؤال اینجاست: وقتی دیگر یک انسان روبه‌روی شما نیست، اصلاً چرا باید انعام بدهید؟ و مهم‌تر از آن، پولی که پرداخت می‌کنید واقعاً به چه کسی می‌رسد؟


در خورشت تکنولوژی می‌خوانید

  • ربات‌ها انعام می‌خواهند؛ اما پول به چه کسی می‌رسد؟
  • مسواک مجهز به دوربین و هوش مصنوعی
  • ادعای بزرگ OpenAI؛ آیا مرز میان انسان و ماشین دارد محو می‌شود؟

ربات‌ها انعام می‌خواهند؛ اما پول به چه کسی می‌رسد؟

در بعضی کافه‌ها و رستوران‌های آمریکا، ربات‌ها حالا فقط غذا و نوشیدنی تحویل نمی‌دهند؛ از مشتری‌ها انعام هم می‌خواهند.

در یک نمونه، رباتی در یک کافه برای قهوه انعام پیشنهاد می‌کند و در جای دیگری حتی یک دستگاه خودکار فروش آب هم گزینه پرداخت انعام دارد.

اما مشکل اینجاست که برخلاف یک گارسون یا باریستا، ربات خودش قرار نیست آخر شیفت پول را بردارد و به خانه برود. پس دقیقاً چه کسی از این انعام سود می‌برد؟

Canberra cafe owner hires robot to deliver food and drinks to tables
Canberra cafe owner hires robot to deliver food and drinks to tables. Credit: ABC News: Donal Sheil

کارشناسان می‌گویند هنوز در بسیاری از موارد قواعد روشنی برای مالکیت «انعام ربات‌ها» وجود ندارد و این نگرانی مطرح است که بعضی کارفرماها ممکن است بخشی از این پول را برای خودشان بردارند.

البته همه شرکت‌ها چنین کاری نمی‌کنند. برخی کسب‌وکارها می‌گویند تمام انعام‌ها به کارکنان انسانی می‌رسد و حتی بعضی از آن‌ها بعد از اعتراض مشتری‌ها، گزینه انعام دیجیتال را حذف کرده‌اند.

با این حال، یک سؤال مهم‌تر باقی می‌ماند: وقتی ربات کار را انجام می‌دهد، آیا اصلاً دلیلی برای انعام دادن وجود دارد؟ یکی از استادان دانشگاه کرنل معتقد است تقریباً هیچ‌کدام از انگیزه‌های معمول برای انعام دادن، درباره ربات‌ها صدق نمی‌کند.

یک CAPTCHA ساده می‌تواند شروع یک کلاهبرداری جدی باشد

CAPTCHAها قرار است مطمئن شوند شما انسان هستید، نه یک ربات. اما حالا خود همین ابزار به وسیله‌ای برای فریب کاربران تبدیل شده است. کارشناسان امنیت سایبری می‌گویند تعداد حملات CAPTCHA جعلی حالا به میلیون‌ها مورد رسیده است.

در این شیوه، کاربر با صفحه‌ای روبه‌رو می‌شود که شبیه همان آزمون‌های معمول «من ربات نیستم» به نظر می‌رسد؛ اما در ادامه از او می‌خواهد یک کد یا اسکریپت را خارج از مرورگر و مثلاً در ترمینال رایانه وارد کند.

همین کار می‌تواند راه را برای دسترسی مهاجمان به دستگاه یا حتی اطلاعات مربوط به نشست مرورگر باز کند.

یک کارشناس امنیت سایبری در استرالیا می‌گوید مرورگرهای امروزی از امن‌ترین فناوری‌های موجود روی رایانه هستند و کاربر نباید به‌راحتی از این محیط امن خارج شود.

بنابراین اگر یک CAPTCHA از شما خواست چیزی را روی صفحه‌کلید تایپ کنید، پنجره‌ای را ببندید یا دستوری را بیرون از مرورگر اجرا کنید، بهتر است یک لحظه توقف کنید و از خودتان بپرسید: «چرا باید این کار را انجام بدهم؟»

آیا واقعاً وارد عصر هوش مصنوعی عمومی شده‌ایم؟

رقابت بر سر ساخت قدرتمندترین مدل‌های هوش مصنوعی حالا وارد مرحله تازه‌ای شده است. شرکت OpenAI مدل جدیدی را معرفی کرده که آن را یکی از هوشمندترین و هم‌راستاترین مدل‌های خود توصیف می‌کند و می‌گوید در کارهایی از حل مسائل علمی و ریاضی گرفته تا کار با رایانه و انجام امور حرفه‌ای توانایی‌های بسیار بیشتری دارد.

رئیس انویدیا، جنسن هوانگ، حتی یک قدم جلوتر رفته و گفته است: «AGI رسیده است.» منظور از AGI یا «هوش مصنوعی عمومی» سیستمی است که بتواند بخش بزرگی از کارهای فکری انسان را در حوزه‌های مختلف انجام دهد.

اما هنوز هیچ تعریف یا آزمون مورد توافق جهانی وجود ندارد که مشخص کند دقیقاً چه زمانی می‌توان گفت AGI به وجود آمده است.

همزمان، توانایی‌های این مدل نگرانی‌های امنیتی هم ایجاد کرده‌اند. OpenAI می‌گوید مدل جدید در برخی آزمون‌های امنیت سایبری عملکرد بسیار بالایی داشته و به همین دلیل برای جلوگیری از سوءاستفاده، محدودیت‌های بیشتری برای آن در نظر گرفته شده است.

دانشمندان این شرکت هم هشدار داده‌اند هرچه مدل‌ها قدرتمندتر می‌شوند، فهم دقیق اینکه واقعاً چه کاری از آن‌ها برمی‌آید دشوارتر می‌شود.

مسواکی که فقط مسواک نیست؛ دوربین وارد دهان شما می‌شود

شرکت Dyson از یک مسواک برقی جدید به نام CameraJet رونمایی کرده که بیشتر شبیه یک ابزار کوچک پزشکی است تا یک مسواک معمولی.

این دستگاه یک دوربین بسیار کوچک، هوش مصنوعی، سیستم نخ دندان با فشار آب و مسواک صوتی را در یک محصول ترکیب کرده است.

Smart toothbrush
智能牙刷 Credit: Oral-B

دوربین ۱۰۰ هزار پیکسلی این دستگاه می‌تواند به‌صورت زنده بخش‌هایی از دهان را بررسی کند.

هوش مصنوعی نیز با استفاده از صدها هزار تصویر دندانپزشکی، فاصله بین دندان‌ها را شناسایی می‌کند و اگر شکافی پیدا شود، سیستم می‌تواند به‌صورت هدفمند مایع دهان‌شویه را به همان نقطه بفرستد. کاربر حتی می‌تواند تصویر زنده فرایند تمیز کردن دندان‌ها را در اپلیکیشن Dyson ببیند.

این محصول در استرالیا با قیمت ۷۹۹ دلار عرضه شده و از خمیردندان مخصوص و کم‌کف و دهان‌شویه‌ای که Dyson طراحی کرده استفاده می‌کند؛ هرچند امکان استفاده از گزینه‌های دیگر هم وجود دارد.

اروپا می‌خواهد برای رسیدن به فضا کمتر به آمریکا وابسته باشد

یک موشک ساخت شرکت آلمانی Isar Aerospace از پایگاه فضایی آندویا در شمال نروژ با موفقیت به مدار زمین رسید.

موشک دو مرحله‌ای Spectrum حدود ۲۸ متر طول دارد و این پرتاب برای صنعت فضایی اروپا اهمیت زیادی دارد، چون به گفته شرکت، نخستین بار است که یک موشک خصوصی توسعه‌یافته در قاره اروپا موفق می‌شود از اروپا به مدار برسد.

این موفقیت در حالی اتفاق افتاده که اروپا تلاش می‌کند توانایی مستقل خود را برای فرستادن ماهواره به فضا افزایش دهد.

A SpaceX Falcon 9 rocket with a demo Crew Dragon spacecraft lifts off from pad 39A on an uncrewed test flight to the International Space Station
A SpaceX Falcon 9 rocket with a demo Crew Dragon spacecraft lifts off from pad 39A on an uncrewed test flight to the International Space Station. Source: AAP

آلمان قصد دارد میلیاردها یورو برای گسترش ظرفیت فضایی هزینه کند و شرکت Isar هم حدود ۲۰۰ میلیون یورو از آژانس فضایی اروپا برای توسعه موشک‌های جدید و زیرساخت‌های آزمایش و پرتاب دریافت کرده است.

رقابت فقط اقتصادی نیست. جنگ و تنش‌های ژئوپلیتیکی باعث شده کشورهای اروپایی بیش از گذشته به مسئله وابستگی به آمریکا فکر کنند.

شرکت‌هایی مانند SpaceX در آمریکا و ArianeGroup در اروپا سال‌هاست در بازار پرتاب ماهواره فعال‌اند و حالا شرکت‌های جدیدی مثل Isar می‌خواهند سهم بیشتری از این بازار به دست بیاورند.

مغز یک مگس در Minecraft؛ وقتی زیست‌شناسی وارد دنیای هوش مصنوعی می‌شود

در یکی از عجیب‌ترین نمونه‌های استفاده از مدل جدید OpenAI، یک پژوهشگر نقشه بازسازی‌شده ارتباطات عصبی مغز یک مگس میوه را داخل بازی Minecraft اجرا کرده است.

این شبیه‌سازی قرار نیست به معنای واقعی کلمه مغز یا هوشیاری یک مگس را داخل بازی زنده کند؛ بلکه از نقشه ارتباطات نورون‌ها و قوانینی ساده برای شبیه‌سازی فعالیت آن‌ها استفاده می‌کند.

در این آزمایش، اتفاقات داخل Minecraft به مدل داده می‌شود و فعالیت گروه‌هایی از نورون‌ها تعیین می‌کند که حشره مجازی چه حرکتی انجام دهد؛ از پرواز و تغذیه گرفته تا نظافت بدن و فرار.

این آزمایش نمونه‌ای از این است که مدل‌های جدید هوش مصنوعی چگونه می‌توانند به پژوهشگران کمک کنند تا داده‌های بسیار پیچیده زیستی را مدل‌سازی و آزمایش کنند.

دانشمندان پیش از این نقشه دقیق‌تری از مغز مگس میوه تهیه کرده‌اند و صدها میلیون ارتباط میان سلول‌های عصبی را بررسی کرده‌اند.

حالا ترکیب این داده‌های زیستی با قدرت مدل‌های هوش مصنوعی می‌تواند سرنخ‌هایی درباره نحوه شکل‌گیری رفتار و حتی راه‌های جدید برای طراحی سیستم‌های هوش مصنوعی کارآمدتر در اختیار پژوهشگران بگذارد.

ادعای بزرگ OpenAI؛ آیا مرز میان انسان و ماشین دارد محو می‌شود؟

رئیس OpenAI، گریگ بروکمن، بعد از معرفی مدل Astra گفت شاید چند سال دیگر که به گذشته نگاه کنیم، همین دوره را زمانی بدانیم که AGI واقعاً ایجاد شده است.

او به توانایی مدل در حل مسائل پیچیده ریاضی و استفاده از آن برای کارهای اقتصادی و شخصی اشاره کرد و گفت احساس اینکه وارد «عصر AGI» شده‌ایم، چندان غیرمنطقی نیست.

اما جالب اینجاست که تنها چند روز قبل، سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، درباره AGI گفته بود این اصطلاح تعریف بسیار مبهمی دارد و حتی آن را در بهترین حالت یک اصطلاح بازاریابی کم‌اهمیت توصیف کرده بود.

بنابراین هنوز حتی در داخل خود شرکت هم درباره اینکه دقیقاً چه زمانی باید از «AGI» صحبت کرد، اتفاق‌نظر وجود ندارد.

در عین حال، توانایی‌های امنیت سایبری این مدل باعث شده موضوع ایمنی دوباره در مرکز توجه قرار بگیرد. OpenAI می‌گوید مدل در یک آزمون امنیت سایبری امتیاز کامل گرفته و می‌تواند، در شرایطی که محدودیت‌های ایمنی وجود نداشته باشد، آسیب‌پذیری‌های ناشناخته را پیدا کند و حتی از آن‌ها سوءاستفاده کند.

همین مسئله نشان می‌دهد هرچه مدل‌ها قدرتمندتر می‌شوند، سؤال اصلی فقط این نیست که «چه کاری می‌توانند انجام دهند؟» بلکه این هم هست که «چطور مطمئن شویم از این توانایی‌ها به شکل خطرناک استفاده نمی‌شود؟»

برنامه فارسی رادیو اس‌بی‌اس در روزهای شنبه و سه شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر از طریق رادیو، به صورت آنلاین، کانال شماره ۳۰۲ تلویزیون‌های دیجیتال و از طریق اپ رایگان SBS Audio قابل دسترس است. برای شنیدن برنامه های زنده و پادکست های ما اپ SBS Audio را از APP Store یا Google Play دانلود کنید. همچنین می‌ توانید به اس بی اس فارسی از طریق اسپاتیفای، یا اپل پادکستز گوش کنید.


Latest podcast episodes

Follow SBS Persian

Download our apps

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Stream now