Jak kupować sztukę i rzemiosło Rdzennych Narodów w Australii

Kupowanie sztuki Aborygenów i mieszkańców Cieśniny Torresa może mieć znaczenie, ale skąd wiadomo, czy jest ona autentyczna i czy z punktu widzenia etyki można ją kupić? Podróbki sztuki wciąż stanowią problem w Australii, a przepisy o ochronie środowiska wciąż się rozwijają. Ten artykuł pomoże zrozumieć, na co zwracać uwagę przy zakupie, jakie pytania zadawać i gdzie bezpiecznie kupować. Dokonując ostrożnych wyborów, wspierasz artystów z Pierwszych Narodów i ich społeczności.

According to Productivity Commission estimates, three quarters of Indigenous-style souvenirs in the Australian market are made overseas. Credit: Richard I'Anson/Getty Images

Key Points

• Trwają działania prawne mające na celu ochronę rdzennej własności kulturowej i intelektualnej w Australii.
• Kluczowe jest zadawanie właściwych pytań sprzedającym sztukę i rzemiosło Aborygenów i mieszkańców Cieśniny Torresa.
• Kupowanie autentycznych dzieł sztuki Pierwszych Narodów oznacza wspólne korzyści dla artystów, społeczności i konsumentów.

• Czy sztuka i rzemiosło Rdzennych Narodów są chronione w Australii?
• Jak własciwie kupować sztukę Aborygenów i mieszkańców Cieśniny Torresa?
• Gdzie mogę kupić autentyczną, prawidłowo pozyskiwaną sztukę rdzennych mieszkańców?
• O co pytać sprzedawców sztuki i rzemiosła rdzennych mieszkańców?
• Czy sztuka Aborygenów i mieszkańców Cieśniny Torresa jest podobna?

Autentyczne dzieła sztuki Pierwszych Narodów są powszechnie uznawane z powodu znaczącej wartości kulturowej i artystycznej. Dzieje się tak, ponieważ stanowią część dziedzictwa kulturowego przekazywanego z pokolenia na pokolenie od ponad 60 tysięcy lat.

Czy sztuka i rzemiosło rdzenne są chronione w Australii?

Innym określeniem ICIP jest dziedzictwo kulturowe. Obejmuje ono szeroki zakres elementów — tradycyjną wiedzę, informacje, opowieści, pieśni, języki — które nasi przodkowie tworzyli przez wiele pokoleń na tej ziemi. ICIP to coś więcej niż fizyczne dzieło sztuki, które można powiesić na ścianie. Obejmuje także wszystko to, czego nie widać — historię stojącą za dziełem, wszystko co wpłynęło na rozwój artysty i sposób opowiedzenia tej historii.

A carved wooden fish from the Torres Strait Dauan Island community. Credit: Oliver Strewe/Getty Images

„Ale ICIP to coś więcej niż tylko fizyczne dzieło sztuki” – wyjaśnia Stephanie Parkin, prawniczka specjalizująca się w prawie własności intelektualnej w Quandamooka.

„ICIP obejmuje wszystko, czego nie widać, historię stojącą za dziełem sztuki, która wpłynęła na rozwój artysty, który stworzył to dzieło i w ten sposób opowiedział swoją historię”.

Praktyki i znaczenia mogą się zdecydowanie różnić w zależności od społeczności, dlatego zrozumienie lokalnego kontekstu jest istotne.

Rząd Australii zobowiązał się do wprowadzenia konkretnych przepisów mających na celu ochronę ICIP, „głównie przeciwdziałanie szkodom wyrządzanym przez podrobione dzieła sztuki, towary i pamiątki”.

Te środki ochrony wciąż ewoluują. Stephanie Parkin jest również przewodniczącą Indigenous Art Code, krajowej organizacji powołanej po dochodzeniu Senatu w 2007 roku w celu ochrony artystów i ich dzieł poprzez dobrowolny kodeks postępowania branżowego dla przedsiębiorstw i handlarzy dziełami sztuki.

Problem fałszywej sztuki istnieje od dziesięcioleci. Nie tylko wpływa on na finanse artystów, ale także powoduje szkody kulturowe i negatywne skutki dla społeczności.

Stephanie Parkin

Jak właściwie kupować sztukę Aborygenów i mieszkańców Cieśniny Torresa?

Saretta Fielding jest artystką, projektantką i bizneswoman z plemienia Wonaruah, zasiadającą w Radzie Dyrektorów Kodeksu Sztuki Rdzennej. „Kupowanie dzieła sztuki od rdzennej ludności Australii to prawdziwa podróż etyczna i kulturowa” – mówi.

Fielding przedstawia trzy kluczowe kroki dla konsumentów:

• Oceń autentyczność pracy
• Nawiąż kontakt z etycznymi kanałami komercyjnymi
• Postaw właściwe pytania.

Saretta Fielding says asking the right questions is key. Credit: Saretta Fielding 2021/Raymond Kelly

Gdzie mogę kupić autentyczną, właściwie pozyskiwaną sztukę rdzennych mieszkańców?

Oryginalne, rdzenne dzieła i produkty są tworzone przez rdzennych artystów związanych z kulturą lub reprodukowane za zgodą artysty. Zakupy dokonywane za pośrednictwem właściwych kanałów dystrybucji gwarantują korzyści ekonomiczne twórcom i ich społecznościom.

Istnieją różne sposoby, aby to zrobić, w tym zakup bezpośrednio od artystów, na targach sztuki rdzennej lub za pośrednictwem ponad 100 centrów sztuki rdzennej w całym kraju, mówi Parkin.

Można również poszukać firmy, galerii lub marszanda, który umieszcza na swojej witrynie sklepu lub stronie internetowej czarno-czerwone logo Kodeksu Sztuki Rdzennych Ludów. Świadczy to o dobrowolnym zobowiązaniu do etycznego handlu z artystami, jako gwarancja właściwej sprzedaży dla konsumenta.

Any piece of Aboriginal and Torres Strait Islander art over $250 should come with a Certificate of Authenticity. Credit: Aboriginal Art Co.

O co pytać sprzedawców sztuki i rzemiosła rdzennego?

Niezależnie od tego, czy kupujesz oryginalne dzieło sztuki, czy licencjonowaną reprodukcję projektu, ważne jest, aby dowiedzieć się więcej o artyście, jego związku z Ziemią i warunkach, na jakich jest sprzedawane.

„Posiadanie tych informacji i umiejętność zadawania właściwych pytań to tak naprawdę pierwszy krok” – mówi artystka Saretta Fielding..

Zaleca stosowanie się do porad dostępnych na stronie internetowej Kodeksu Sztuki Rdzennej.

Możesz zacząć od pytań:

• Kim jest artysta?
• Skąd pochodzi artysta? 
• W jaki sposób artysta otrzymuje zapłatę?

Dot painting is one of the many forms of Aboriginal art, and varies from region to region. Credit: Marianna Massey/Getty Images

Czy sztuka Aborygenów i mieszkańców Cieśniny Torresa jest taka sama?

Właściwe kupowanie dzieł sztuki Aborygenów i mieszkańców Cieśniny Torresa gwarantuje artystom i społecznościom możliwość dalszego dzielenia się głębią i różnorodnością swojego dziedzictwa z szerszą publicznością.

Często, gdy dokonujesz zakupu od artysty, przynosi to również korzyści jego społecznościom.

Saretta Fielding

Sztuka Pierwszych Narodów w Australii istnieje od tysiącleci i nieustannie ewoluuje.

Występuje w różnych formach i stylach, ponieważ reprezentuje setki różnych grup językowych i kultur.

Należy być czujnym na błędne przekonania, że „wszyscy artyści aborygeńscy są tacy sami” – podsumowuje Fielding.

„Jesteśmy zróżnicowani i pochodzimy z różnych regionów, odległych miejsc, a nawet z miast. Staramy się wprowadzić na rynek autentyczną sztukę aborygeńską”.

Subskrybuj i zapoznaj się z podcastem Australia Explained, aby uzyskać więcej cennych informacji i wskazówek dotyczących osiedlenia się w Australii.

Masz jakieś pytania lub pomysły na tematy?Email [e-mail]