W szkole, pracy, urzędach miejskich lub na imprezach sportowych można zobaczyć czerwono-czarno-żółtą flagę powiewającą obok australijskiej flagi narodowej. To flaga Aborygeńska, symbolizująca Aborygenów zamieszkujących Australię i ich związek z ziemią, społecznością i historiami.
Key Points
- The Aboriginal flag is one of Australia’s three official national flags.
- The Aboriginal flag was designed in 1971 as a land rights protest flag, becoming an official ‘Flag of Australia’ in 1995.
- Its black, red and yellow design symbolises Aboriginal people, Country and the sun.
- The flag has grown from protest symbol to everyday marker of pride, welcome and belonging, and is now freely usable after the “Free the Flag” campaign.
- Skąd pochodzi flaga Aborygenów?Jakie jest znaczenie flagi Aborygenów?Kiedy flaga zaczęła się wszędzie pojawiać ?Do kogo należy flaga Aborygenów?
W Australii istnieją trzy oficjalne flagi narodowe:
- Flaga narodowa AustraliiFlaga AborygenówFlaga mieszkańców Cieśniny Torresa
Dla wielu Aborygenów flaga aborygeńska to nie tylko symbol – to codzienne przypomnienie siły, przetrwania i tożsamości.
Skąd wzięła się flaga Aborygenów?
Flaga Aborygenów nie istniała od zawsze. Została zaprojektowana w 1971 roku przez artystę i aktywistę z plemienia Luritja i Wombai, wujka Harolda Thomasa. Jest on znany jako jeden z pierwszych Aborygenów, którzy ukończyli australijską szkołę artystyczną, uczęszczając do South Australian School of Art.
Flaga Aborygenów została po raz pierwszy wywieszona podczas protestu w obronie praw do ziemi na placu Wiktorii w Adelajdzie, w dniu znanym wówczas jako Narodowy Dzień Aborygenów, 12 lipca 1971 roku. Wkrótce potem, w 1972 roku, została przyjęta przez Ambasadę Namiotów Aborygenów w Canberze jako silny symbol praw do ziemi i samostanowienia.
W 1995 roku rząd Australii ogłosił flagę Aborygenów oficjalną „Flagą Australii” na mocy Ustawy o Flagach z 1953 roku, umieszczając ją obok australijskiej flagi narodowej.
Jakie jest znaczenie flagi Aborygenów?
Flaga Aborygenów jest podzielona na dwie równe połowy: czarną na górze, czerwoną na dole i żółtym okręgiem pośrodku.
Czarny symbolizuje Aborygenów.
Żółty symbolizuje słońce.
Czerwony symbolizuje ziemię i związek Aborygenów z krajem (ziemią).
Wschodząca artystka Gomeroi i Fidżi, Jade Brennan, uważa, że flagi symbolizują tożsamość.
Kiedy widzę flagę, widzę mój kraj, widzę moich ludzi i widzę słońce, które jest zjawiskiem. Wiesz, że to właśnie słońce łączy ludzi i naszą ziemię.Jade Brennan
„To coś, co nosimy. Nasza ziemia jest dla nas tak ważna… noszenie flagi to w zasadzie pokazanie, kim jesteśmy”.
Ciotka Susan Kendall, kobieta z plemienia Wonnarua, która dorastała w Condobolin, miasteczku w regionie Nowej Południowej Walii, pamięta czasy, gdy flaga aborygeńska nie była jeszcze powszechnie widoczna. Jej pierwsze wspomnienie flagi Aborygenów nie pochodzi z sali lekcyjnej ani budynków rządowych, lecz z telewizji podczas protestów.
„Widziałem tę flagę w telewizji podczas protestu… wszystkie media w tamtych czasach były negatywne. Chodziło o tych protestujących. A oto flaga, która wyglądała dla mnie jak flaga niemiecka, ale nie do końca była niemiecka. To było moje pierwsze doświadczenie z flagą Aborygenów”.
Kiedy później została nauczycielką, edukacja Aborygenów i flaga były rzadko wspominane. „Na początku mojej przygody z nauczaniem nie było to przedmiotem” – mówi. „To było… «tak przy okazji, oto taka kolorowanka, to flaga Aborygenów. Czy ktoś zna kolory i co one oznaczają?«. To był koniec edukacji Aborygenów na początku”.
Brennan widziała flagę Aborygenów wszędzie.
„Widząc flagę na ubraniach lub tatuażach w szkole, wymienialiśmy się nimi w toaletach. To pokszepiające wiedzieć, kto jest z tobą, zwłaszcza gdy wszyscy wyglądamy inaczej”.
Chociaż Ciotka Susan pamięta, kiedy powstała flaga, młodsi Aborygeni dorastali otoczeni nią. Brennan mówi, że flaga Aborygenów była zawsze obecna: „Myślę, że widziałam ją najczęściej w okolicy, w której dorastałam, w Matraville, jadąc do Kajaga. Chodziłam tam do przedszkola i pamiętam, że był tam kiedyś wielki mural z flagą Koori [Aborygenów]. Była tak ogromna, że przytłaczała moje małe ciało”.
Kiedy flaga zaczęła pojawiać się wszędzie?
Kiedy flaga Aborygenów stała się oficjalna w 1995 roku, Ciotka Susan zauważyła drobne zmiany.
„Kiedy flaga stała się oficjalna i flagi zaczęły powiewać, to można było to zauważyć. Rada kazała powiewać flagom. Zobaczyło się ją raz i pomyślało: wspaniale”.
Teraz widok flagi Aborygenów to codzienność, mówi ciocia Susan.
Widzę te małe naklejki z flagą Aborygenów na samochodach. Uwielbiam to.Aunty Susan Kendall
„Uwielbiam na to patrzec i wszyscy wiedzą, czy akceptują to, czy są z tego dumni, to nie ma znaczenia, jest teraz, jest legalne. To flaga Aborygenów. Reprezentuje nasz lud”.
Brennan mówi, że dla młodych przedstawicieli Pierwszych Narodów ważne jest, aby flagi witały ich w przestrzeni publicznej.
„Kiedy wchodzę do jakiegoś miejsca, chcę czuć się akceptowana i wiedzieć, że flaga jest tam… zazwyczaj powiewa przed nami, gdzie jesteśmy mile widziani”.
Zarówno dla Ciotki Susan, jak i Jade, flaga w przestrzeni publicznej, przed szkołami, na mostach, na wiecach, na ubraniach i tatuażach stała się źródłem dumy i więzi.
Do kogo należy flaga Aborygenów?
Przez wiele lat flaga Aborygenów znajdowała się w centrum debaty prawnej i kulturowej na temat tego, kto może jej używać.
Wujek Harold Thomas, jako projektant, posiadał prawa autorskie do flagi. Później udzielił licencji na jej używanie, w tym prywatnej firmie, która kontrolowała umieszczanie flagi na ubraniach i produktach. Oznaczało to, że organizacje i społeczności Aborygenów otrzymywały niekiedy pisma prawne lub były blokowane przed używaniem flag bez pozwolenia lub uiszczania opłat.
W odpowiedzi na to, marka odzieżowa prowadzona przez Aborygenów, Clothing The Gaps, wraz ze swoimi sojusznikami, rozpoczęła kampanię „Free the Flag”.
Jej celem było dążenie do tego, aby flaga Aborygenów była swobodnie dostępna dla Aborygenów i ich społeczności, a także apelowanie do rządu o działania, aby flaga była traktowana jak inne flagi narodowe, a nie tylko jako prywatne logo.
Po latach nacisków społecznych i kampanii, rząd Wspólnoty Narodów ogłosił w 2022 roku, że nabył prawa autorskie do flagi Aborygenów od Wujka Harolda Thomasa. Oznaczało to:
- Flaga Aborygenów jest teraz dostępna do publicznego użytku (podobnie jak flaga narodowa Australii)
- Ludzie mogą umieszczać flagę na ubraniach, dziełach sztuki i towarach bez konieczności płacenia opłat
- Aborygeni mogą używać własnej flagi bez obawy przed konsekwencjami prawnymi.
Patrząc wstecz, Ciocia Susan mówi, że flaga pomogła zmienić sposób myslenia, ale wciąż jest wiele do zrobienia:
„Flaga Aborygenów coś znaczy. Wszyscy teraz wiedzą, o co chodzi, kogo reprezentuje. Cieszcie się i poznawajcie kulturę, zwłaszcza kulturę Aborygenów, bo tu właśnie żyjecie. Zrozumcie jej znaczenie… zrozumcie to i bądźcie dumni – dumni, że tu jesteście i dumni ze swojej flagi”.
Dla nowych migrantów flaga Aborygenów jest zaproszeniem do uznania, że znajdują się na ziemi Aborygenów.
Zaprasza do poznania nazwy narodu lub narodów, z którymi mieszkają, i do dostrzeżenia, że Aborygeni są centralną postacią w historii Australii: w przeszłości, teraźniejszości i przyszłości.
Subskrybuj podcast Australia Explained lub zapoznaj sie z jego treścią, aby uzyskać więcej cennych informacji i wskazówek dotyczących osiedlenia się w Australii.
Masz jakieś pytania lub pomysły na tematy? Email australiaexplained@sbs.com.au
Are you a teacher? Find out how to talk to young people about allyship with SBS Learn.
Posłuchaj audycji radiowej w dowolnym czasie, naciśnij tutaj
Słuchaj audycji radia SBS Polish na żywo w poniedziałki, środy, czwartki, piątki i niedziele o godz. 14.00 (czasu wschodnioaustralijskiego) na paśmie SBS Radio 1 (Audycja czwartkowa jest powtarzana w niedzielę o godz. 14.00)
Aby słuchać w radiu analogowym znajdź pasmo SBS Radio 1 naciskając link: Pasmo nadawania audycji w Twoim mieście naciśnij tutaj
SKIP ADVERTISEMENTAdvertisement
Aby słuchać w radiu cyfrowym DAB znajdź 'SBS Radio1'
Aby słuchać w telewizji cyfrowej znajdź: SBS Radio 1 na kanale 301
Aby słuchać w internecie wejdź na stronę: sbs.com.au/polish
albo naciśnij: Polskie Radio SBS i Podcasty
Aby sluchać w Twoim telefonie przez aplikację - zainstaluj bezpłatną aplikację SBS Audio App
