Key Points
- ชนพื้นเมืองและชาวเกาะทอร์เรสสเตรทได้ออกแบบเสื้อผ้าและเครื่องประดับมาเป็นเวลาหลายพันปี โดยปรับให้เข้ากับสภาพภูมิอากาศและเฉลิมฉลองวัฒนธรรม ชุมชน และประวัติศาสตร์
- นักออกแบบชนพื้นเมืองได้รับการยอมรับและนำเสนอผลงานไปทั่วโลกอย่างภาคภูมิใจ
- นักออกแบบจากชนพื้นเมืองนำความรู้ดั้งเดิมมาใช้สร้างความยั่งยืน
ก่อนการล่าอาณานิคม ชนพื้นเมืองดั้งเดิมทั่วออสเตรเลียได้พัฒนาเครื่องแต่งกายที่เหมาะสมกับสภาพภูมิอากาศ สภาพแวดล้อม และวิถีชีวิตของพวกเขา เครื่องแต่งกายสามารถบ่งบอกถึงตัวตน ที่มา และความผูกพันที่มีต่อแผ่นดินได้
นักออกแบบชนพื้นเมืองหลายคนยังคงมองแฟชั่นในลักษณะนี้ในปัจจุบัน ว่าเป็นสิ่งที่บอกเล่าเรื่องราว วัฒนธรรม และความห่วงใยต่อแผ่นดินเกิด ที่นำมาสวมใส่ในชีวิตประจำวัน
เราจะหาเสื้อผ้าแฟชั่นชนพื้นเมืองได้ที่ไหน
แฟชั่นของชาวอะบอริจินและชาวเกาะทอร์เรสสเตรทแทบจะไม่ปรากฏในสื่อกระแสหลักมาอย่างยาวนาน คณะมิชชันนารี โรงเรียน และนโยบายของรัฐบาลในออสเตรเลียได้ร่วมผลักดันเสื้อผ้าสไตล์ตะวันตก ในขณะที่ชนพื้นเมืองยังคงรักษาเสื้อผ้าตามวัฒนธรรมไว้ในชุมชนและพิธีกรรมต่างๆ
ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา สถานการณ์เริ่มเปลี่ยนแปลงไป นักออกแบบชนพื้นเมืองได้รับการยอมรับและนำเสนอผลงานอย่างภาคภูมิใจทั่วโลก
คุณสามารถเห็นแฟชั่นของชาวอะบอริจินและชาวเกาะทอร์เรสสเตรทได้ในงานระดับชาติ เช่น Australian Fashion Week ในงานเดินแบบประจำปีของชนพื้นเมือง Country to Couture และบนหน้าปกนิตยสารชั้นนำ เช่น Vogue และโครงการนำร่องต่างๆ เช่น First Nations Fashion + Design และ National Indigenous Fashion Awards ได้ช่วยสร้างพื้นที่ที่เป็นอิสระและเป็นที่รู้จักมากขึ้นสำหรับนักสร้างสรรค์ชนพื้นเมือง
ยาตู วิดเดอร์ส์ ฮันท์ ผู้ก่อตั้ง Dunghutti and Anaiwan creative และชุมชนออนไลน์ Aus Indigenous Fashion เล่าว่าสมัยที่เธอใช้ชีวิต ณ นครซิดนีย์ตอนเป็นเด็ก ภาพแทนของชนพื้นเมืองนั้นมีน้อยมาก
"ตอนที่ฉันเป็นวัยรุ่น ฉันพยายามหาวิธีเชื่อมโยงอัตลักษณ์ของตัวเอง หาวิธีแสดงอัตลักษณ์ชนพื้นเมืองออกมา และฉันพบว่าแฟชั่นนี่แหละที่เป็นวิธีแสดงออกถึงตัวตนที่เยี่ยมมาก ตอนที่ฉันเป็นวัยรุ่น แฟชั่นชนพื้นเมืองแทบจะไม่ปรากฎในหน้านิตยสารแฟชั่นเลย ผู้บริโภคแทบไม่มีทางเข้าถึง"
นาธาน แม็กไกวร์ นายแบบชาวอะบอริจินจากเผ่า Whadjuk Noongar และผู้ก่อตั้ง Mob in Fashion กล่าวว่า ในช่วงเริ่มต้นอาชีพนายแบบ เขาเป็นคนอะบอริจินเพียงคนเดียวในกองถ่ายอยู่บ่อยครั้ง
ปัจจุบันเขาเห็นคนพื้นเมืองที่มีความสามารถในวงการนี้มากขึ้น
“นั่นหมายความว่าผู้คนเริ่มเห็นตัวตนพวกเรา และประเทศนี้ก็ชื่นชมความงามของเราด้วย นี่แหละคือสิ่งที่ควรจะเป็น” เขากล่าว
แฟชั่นชนพื้นเมืองแตกต่างด้วยอะไร
แบรนด์ของชนพื้นเมืองหลายแบรนด์อธิบายตัวเองว่าขับเคลื่อนด้วยเรื่องราวหรือเชื่อมโยงกับแผ่นดินเกิด ในที่นี้ ‘แผ่นดินเกิด’ หรือ Country หมายถึง ผืนดิน น้ำ ท้องฟ้า ชุมชน และวัฒนธรรม
การออกแบบมักเชื่อมโยงกับสถานที่ ภาษา หรือรูปแบบทางวัฒนธรรม
ลายพิมพ์มาจากผลงานศิลปะของศิลปินชนพื้นเมืองนั้นต่างได้รับการยกย่องและสร้างรายได้ หลายแบรนด์ยังทำงานอย่างค่อยเป็นค่อยไป โดยปล่อยคอลเลกชันจำนวนไม่มากเพื่อสนับสนุนความยั่งยืนและคุณภาพ
ลีอันดรา เกย์คามังกู ผู้อำนวยการฝ่ายสร้างสรรค์และผู้ก่อตั้งแบรนด์เสื้อผ้าสไตล์ริมทะเล Liandra ซึ่งเป็นชาว Yolŋu กล่าวว่า แบรนด์ของเธอสร้างขึ้นเพื่อแบ่งปันวัฒนธรรมในรูปแบบที่เปิดกว้างและเป็นมิตร
เราให้ความสำคัญกับสีสัน วัฒนธรรม และความสุขมาโดยตลอด โดยใช้แฟชั่นเป็นสื่อเปิดโอกาสให้ผู้คนนอกชุมชนของเราได้มีส่วนร่วมและเฉลิมฉลองความหลากหลายของเอกลักษณ์และวัฒนธรรมของออสเตรเลียผ่านแบรนด์ของเราลีอันดรา เกย์คามังกู
ตั้งแต่เริ่มต้น คอลเลกชันแต่ละชิ้นของเธอล้วนมีเรื่องราว ลวดลายบนชุดเดรสหรือเสื้อเชิ้ตนั้นไม่ได้มีไว้เพื่อความสนุกสนานเพียงอย่างเดียว แต่ยังสามารถเป็นจุดเริ่มต้นของการสนทนาเกี่ยวกับวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ หรือชุมชนได้อีกด้วย
แฟชั่นชนพื้นเมืองเสริมความยั่งยืนไหม
นักออกแบบชนพื้นเมืองหลายคนมองว่างานของพวกเขาเป็นส่วนหนึ่งของความสัมพันธ์อันยาวนานระหกว่างผืนดินและทรัพยากรต่างๆ การผลิตเสื้อผ้าแบบดั้งเดิมนั้นยึดหลักการใช้สิ่งที่จำเป็นเท่านั้น เคารพสัตว์และต้นไม้ เข้าใจฤดูกาล แบรนด์สมัยใหม่กำลังปรับแนวคิดนี้ให้เข้ากับระบบแฟชั่นในปัจจุบัน
ยาตูเชื่อว่าความรู้ของชนพื้นเมืองมีความสำคัญอย่างยิ่งต่ออุตสาหกรรมที่พยายามรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม เธอตั้งข้อสังเกตว่า “นักออกแบบชนพื้นเมืองเป็นผู้นำสร้างธุรกิจเพื่อผลกำไรในรูปแบบที่คำนึงถึงแผ่นดิน”
สำหรับผู้บริโภค นั่นแปลว่าพวกเขาควรเลือกเสื้อผ้าที่สนับสนุนทั้งวัฒนธรรมและวิธีการผลิตที่รอบคอบและยั่งยืนในระยะยาว
เปิดทางให้นักสร้างสรรค์ชาวพื้นเมือง
จำนวนแบรนด์และสตูดิโอที่ชาวอะบอริจินและชาวเกาะทอร์เรสสเตรทเป็นเจ้าของมีจำนวนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ นับเป็นการเปิดทางสร้างอาชีพในห่วงโซ่วงการแฟชั่น
ลีอันดราใช้แบรนด์ของเธอเชื่อมโยงชุมชนห่างไกลให้เข้าถึงโอกาสระดับอุตสาหกรรมผ่านโครงการและความร่วมมือต่างๆ แบรนด์ของเธอได้ช่วยให้ครีเอทีฟรุ่นใหม่ได้รับประสบการณ์และก้าวไปสู่เส้นทางอาชีพของตนเอง
“เรามีนางแบบที่เซ็นสัญญากับเอเจนซี่ชั้นนำของออสเตรเลีย เดินแบบบนเวทีระดับนานาชาติ ได้รับงานแคมเปญที่น่าทึ่ง และสร้างรายได้จนพึ่งตัวเองได้"
ในระดับประเทศ ยาตูกล่าวว่าธุรกิจของชนพื้นเมืองเป็นส่วนสำคัญของเศรษฐกิจอยู่แล้วและควรได้รับการสนับสนุน
“เรามีภาคธุรกิจของชนพื้นเมืองที่เติบโตอย่างมาก เรามีนักออกแบบและศิลปินทำงานอยู่ทั่วประเทศ รวมถึงในพื้นที่ห่างไกล ดังนั้นการซื้อแฟชั่นของชนพื้นเมืองจึงเป็นการสนับสนุนธุรกิจของชนพื้นเมืองด้วย”
แล้วเราสวมใส่เสื้อผ้าชนพื้นเมืองได้ไหม
แบรนด์ของชนพื้นเมืองออสเตรเลียหลายแบรนด์ระบุอย่างชัดเจนว่าดีไซน์ใดที่ “เป็นมิตรกับพันธมิตร” หมายความว่าทุกคนสามารถสวมใส่ได้
สินค้าบางรายการ โดยปกติแล้วสำหรับพิธีกรรมหรือบทบาทเฉพาะเจาะจงทางวัฒนธรรม จะสงวนไว้สำหรับชาวอะบอริจินและชาวเกาะทอร์เรสสเตรทเท่านั้น มักมีการระบุไว้อย่างชัดเจนทางออนไลน์หรือบนป้าย
หลายแบรนด์แบ่งปันข้อมูลทางออนไลน์หรือระบุอยู่บนป้ายเกี่ยวกับศิลปิน ชุมชน และเรื่องราวเบื้องหลังการออกแบบ
“ฉันคิดว่านักออกแบบชนพื้นเมืองออสเตรเลียส่วนใหญ่สร้างสรรค์ผลงานที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ ไม่ใช่แค่ชนพื้นเมืองเท่านั้น” ยาตูอธิบาย “และฉันคิดว่านี่เป็นเรื่องที่น่าตื่นเต้น เพราะการเล่าเรื่องของชนพื้นเมืองออสเตรเลียเป็นหัวใจสำคัญของอัตลักษณ์ของออสเตรเลีย และฉันคิดว่าวัฒนธรรมของเรานั้นเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และอบอุ่นอย่างยิ่ง และเรารักและต้องการให้ผู้คนรู้สึกภาคภูมิใจในวัฒนธรรมตนเอง เพราะนั่นก็คือหัวใจของตัวตนพวกเรา”
นาธานมองว่าแฟชั่นเป็นวิธีที่ทันสมัยและสนุกสนานสำหรับผู้อพยพใหม่ที่อยากเชื่อมต่อกับชุมชนชนพื้นเมือง การซื้อสินค้าจากแบรนด์ของชนพื้นเมือง การไปชมแฟชั่นโชว์ หรือการติดตามดีไซเนอร์บนโซเชียลมีเดีย ล้วนเป็นจุดเริ่มต้นได้
"แฟชั่นเป็นอีกวิธีหนึ่งที่คุณเข้ามาสัมผัสวัฒนธรรมและแบ่งปันเรื่องราวของชนชาติต่างๆ ที่ประกอบกันเป็นประเทศนี้ แฟชั่นเป็นวิธีเชื่อมต่อกับชุมชนชนพื้นเมืองที่ดีมากๆ ในฐานะที่วัฒนธรรมของเราก็เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมออสเตรเลีย"
Australia Explained เป็นพอดคาสต์ข้อมูลและความรู้เกี่ยวกับการปรับตัวให้เข้ากับชีวิตใหม่ในออสเตรเลีย
คุณสามารถส่งคำถามหรือไอเดียหัวข้อที่น่าสนใจมาได้ที่ australiaexplained@sbs.com.au
ติดตามข่าวสารล่าสุดจากออสเตรเลียและทั่วโลกเป็นภาษาไทยจากเอสบีเอส ไทย ได้ที่ เว็บไซต์ เฟซบุ๊ก และ อินสตาแกรม
