Canberra’da yeni açılan interaktif bir serginin odak noktası, Avustralya’daki basın özgürlüğü. Gerçek, Güç ve Özgür Basın sergisinin içinde, SBS Dijital Yaratıcı Laboratuvar’ının Avustralya Demokrasi Müzesi’yle ortaklaşa hazırladığı bir işitsel-görsel enstalasyon da var. Eserde, SBS gazetecilerinin yaptığı röportajlarla, medyamın demokrasi üzerindeki gerçek etkisi gözler önüne seriliyor.
15 Kasım 2019’da açılan sergide, Avustralyalı gazeteciler eski Parlamento binasında gelenlere, yaptıkları işin önemini ve hissetikleri sorumluluğu anlatıyor.
SBS Radyo Arabic24’te Australia Alyaom programını sunan SBS’in ödüllü gazetecisi Ghassan Nakhoul ve Insight programının sunucusu Jenny Brockie de bu sergiye katkıda bulunanlar arasında.
Nakhaul 1989’da Avustralya’ya göçmüş. Lübnan’da gazetecilik okurken sayısız gazetecinin işlerini yaparken öldürüldüğüne tanıklık etmiş.
“Bu insanlar, yönetimdeki rejim hakkında yazdıkları yazılar yüzünden öldürüldü,” diyor. Halkın ne olduğunu öğrenmesi için hayatlarını riske atalardan çok etkilendiğini söylüyor.
Avustralya’da gazeteci olarak çalışmaya başladıktan sonra araştırmacı gazeteciliğin zorluğunu ilk elden fark etmiş.
2001’de Avustralya’ya yasadışı bir şekilde girmeye çalışırken yakalanan bir insan kaçakçısıyla telefonda röportaj yapmış. İnsan kaçakçısı mahkemeye çıkarılmış. Savcı Nakhaul’dan, onu insan kaçakçısıyla buluşturan kaynağını ifşa etmesini istemiş.
Kaynağına, lkimliğini gizli tutucağına söz veren Nakhoul da reddetmiş. Bunun cezasının beş yıla kadar hapis olacağı belirtilmiş.
“Kaynağımın kimliği benimle beraber mezara gidecek,” diyor.
Gazetecilerin kaynaklarının korunmasının öneminin altını çiziyor ve bunun kanunlarla güvence altına alınmasını istiyor.
Sergide ayrıca, Avustralya medya tarihi için önemli olan bazı objeler de var. Sir Henry Parkes tarafından kullanılan baskı makinası, Avustralyalı savaş kameramanı Neil Davis tarafından kullanılan zırhlı yelek ve gazeteci Peter Greste’nin Mısır’da bir hapishane’den gizlice ailesine gönderdiği mektuplar da sergide görülebilir.
Avustralya Demokrasi Müzesi’nin küratörü Holly Williams, SBS News’a verdiği demeçte, halkın demokrasiyi etkileyen olaylar konusunda bilgilenmesini ve ayrıca özgür basının güçlü ve sağlıklı demokrasi için olmazsa olmazı olduğunu söylüyor.
Küresel Güven endeksine göre, dünya çapında gazetecilere duyulan güven yüzde 50’nin altında.
Ekim başında, Avustralya’nın en önemli ulusal gazeteleri ve internet haber siteleri, ilk sayfalarını sansürledi. Amaç, basın özgürlüğünün korunması ve hükümetin daha şeffas olması için baskı oluşturmaktı.
Bu, hükümetin basın özgürlüğü konusunda bir inceleme başlatması ve gazetecilere yönelik koruma sağlayan yasal güvencenin zayıfladığı endişesi yüzünden yapıldı.
Gerçek, Güç ve Özgür Basın sergisini şu anda ziyaret edebilirsiniz.
SBS Türkçeyi Salı hariç haftaiçi her gün dinleyebilirsiniz. Bizi ayrıca Facebook’tan takip edin.
