Watch FIFA World Cup 2026™ LIVE, FREE and EXCLUSIVE

Yaşlı istismarı nedir? Nasıl belirlenir ve önlenir?

Yaşlılara kötü davranış ve istismar, genellikle aile ilişkileri bozulduğunda ortaya çıkar. Siz ya da çevrenizdeki birinin istismar edildiğini düşünüyorsanız, durdurmak için harekete geçmelisiniz.

Elderly Woman

Source: pexels

İş Avustralya'ya göçmen olarak gelen yaşlılara yönelik kötü davranışlara geldiğinde, yardım edinmek için bu davranışları rapor etmek sosyal izaolasyon, dil bilmemek gibi nedenlerden dolayı daha da zorlaşır. Bu nedenle Avustralya'da göçmen toplumlara yönelik ekstra kaynak ayrılmaktadır.

Yaşlı istismarı nedir?

Aged care
Source: Department of health

Dünya Sağlık Örgütü, Yaşlı İstismarını şöğle tanımlıyor: "Güven üzerine kurulu olması beklenen bir ilişkide yaşlı bir kişiye karşı, onu üzen veya ona zarar veren bir veya birden fazla hareket veya hareketsizlik."

Yaşlı istismarı dünya nüfusunun yüzde 10'unu etkiliyor ama çoğunluğu kayıtlara geçmiyor.

İstismar ve kötü muamele olaylarının yüzde 90'ında istismarcılar aile fertlerinden oluşur.  “Advocare'in tecrübeleri ve araştırmaların büyük çoğunluğu gösteriyor ki, yaşlıları istismar edenlerin, yaşlıların oğulları, kızları olması ihtimali yüksek.” – Greg Mahney, Advocare Genel Müdürü. 

 

World Health Organisation

NSW Seniors Rights Service

Seniors Rights Victoria

İngilizcesi ve okuma yazması sınırlı yaşlılar, aile fertleri veya arkadaşları tarafından istismar edilmeye eğilimli grubu oluşturuyor.

İşaretler nelerdir?

İngilizcesi ve okuma yazması sınırlı yaşlılar, aile fertleri veya arkadaşları tarafından istismar edilmeye eğilimli grubu oluşturuyor.

Omar
Source: Pexels

Yaşlı istismarını görmek kolay olmayabilir. İstismar hemen göze çarpmayabilir veya bilerek gizleniyor olabilir. Yaşlı kişi konuyu konuşmaktan çekiniyor da olabilir. Örneğin, toplumla iç içe olmayan yaşlı kişi, kendisinden faydalanan bir ya da iki aile ferdine bağımlı olabilir.

“Yaşlı bir kişiye anlamadıkları bir kağıdı imzalatmak çok kolaydır.” - Alexander Abramoff, yaşlı bakım merkezi müdürü. 

Yaşlı Haklarını Savunma Hizmetleri

Yaşlı istismarının en yaygın biçimi mali istismardır

Yaşlı istismarı yaşlıya sadece fiziksel olarak zarar verme anlamına gelmez. İstismar; psikolojik istismarı, ekonomik istismarı ve yaşlıyı ihmali de kapsar.

En yaygını mali istismardır. Yaşlıdan para çalmayı, vasiyetini değiştirmeye zorlamayı, banka belgelerine onların imzalarını taklit etmeyi kapsayabilir.

Credit Cards
Source: Pixabay

Bazı kişiler yaşlının vekaletnamesini istismar aracı olarak kullanır. Bu yolla yaşlı kişinin mali durumu ve hukuki işlerini kendi çıkarları için kullanabilir.

“Dil bilmemek yaşlı göçmenlerin çevrelerini daraltır ve mali ve hukuki konularda verecekleri kararları anlamalarını sınırlar” - Alexander Abramoff, yaşlı bakım merkezi müdürü. 

Avustralya Aile çalışmaları Enstütüsü

NSW Yaşlı Hakları Hizmetleri

Yardıma nasıl ulaşılır?

Elder Abuse prevention and support
Source: NSW Elder Abuse prevention

Avustralya'da eyalet ve bölgelerde yaşlı istismarını ihbar etmeyi zorunlulu kılan bir yasa yoktur.

Ancak, her eyalet ve bölgede yaşlı istimarı kurbanlarına yardımcı olacak bir kuruluş bulunur. Eğer siz ya da bir tanıdığınız yaşlı istismar ediliyorsa yardım edinmesi mümkündür.

Yaşadığınız eyaletteki yardım hattı için My Aged Care internet sitesini ziyaret edin.

Eğer siz ya da bir tanıdığınız yaşlı istismar ediliyorsa, yardım edinmesi mümkündür.

Eğer istismara maruz kalan biri iyi İngilizce bilmiyorsa bu durumu bildirmesi daha da zorlaşır. Eğer İngilizce dışında bir dil konuşuyorsanız, 13 14 50 numaralı telefondan National Translating and Interpreting Service (TIS)'i arayın. Eğer yardım hattını arama imkanınız yoksa aile doktorunuz, dini veya bir toplum lideri veya güvendiğiniz bir arkadaşınızla konuşun.

Avustralya Aile çalışmaları Enstütüsü

The National Translating and Interpreting Service (TIS) 

Farkındalık yaratmak

Free from abuse
Source: NSW Elder Abuse prevention

BM, yaşlıların bağımsız yaşama, katılım, bakım, ve onurlarının korunması haklarını savunur. BM Genel Kurulu, 15 Haziran tarihini, Yaşlıların genellikle kendi aileleri tarafından istismar edilmesine karşı Dünya Yaşlı İstismarına Karşı Farkındalık Yaratma Günü Olarak kabul etmiştir. Bu yılın sloganı ‘Yaşlı İstismarını Durdurabiliriz’ olarak kabul edilmiştir. Bir toplum etkinliğinde yer alarak veya kendiniz bir etkinlik düzenleyerek siz de farkındalık yaratılmasına katkı sağlayabilirsiniz. Örneğin, o gün mor  renkte bir şey giyebilir, ağaç dikebilir, farkındalık yaratmak için sabah çayı düzenleyebilirsiniz!

Daha fazla bilgi için: 

UN Principles for Older Persons (1991)

Elder Abuse Awareness day

Yararlı link ve telefon numaraları

Victoria: Seniors Rights

Helpline: 1300 368 821

NSW: Police - Elder Abuse

Helpline: 1800 628 221

Western Australia: Advocare

Helpline: 1300 724 679 (Perth)

1800 655 566 (rural)

ACT: Elder Abuse prevention and assistance

Helpline: 02 6205 3535

Northern Territory: Emergency Services

Helpline: 131 444

Queensland: Elder Abuse Prevention Unit

Helpline: 1300 651 192

South Australia: Aged Rights

Helpline: 08 8232 5377 (Adelaide)

1800 700 600 (rural)

Tasmania: Advocacy Tasmania

Helpline: 1800 441 169


4 min read

Published

Updated

By Ildiko Dauda, Ismail Kayhan




Share this with family and friends


Follow SBS Turkish

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

Turkish News

Watch now