Đặng Văn Hiến, người dân tộc Nùng, từ Lạng Sơn vào Đắk Nông để mưu sinh từ trước năm 2005.
Gia đình anh Hiến cùng nhiều hộ dân phần lớn là người dân tộc ở Lạng Sơn đã vào khu vực thuộc tiểu khu 1535 xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông để tự khai phá đất làm ruộng rẫy.
Đây là đất rừng thưa do nhà nước quản lý nhưng không sử dụng và dân chúng tự khai hoang và canh tác mà không được chính quyền cấp giấy sử dụng đất.
Năm 2008, công ty Long Sơn xây dựng dự án sản xuất nông lâm nghiệp trên vùng đất mà các hộ dân đang canh tác trong đó có phần đất của gia đình anh Hiến. UBND tỉnh Đắc Nông phê duyệt dự án, giao đất cho Long Sơn với điều kiện phải thỏa thuận việc đền bù cho các hộ dân.
Thế nhưng công ty Long Sơn đã không làm như vậy.
Theo tin báo chí trong nước đưa tin, công ty Long Sơn cho 70 côn đồ cùng 34 nhân viên của mình vào đất để trấn áp những người nông dân.
Suốt tám năm, từ 2008 đến 2016 là thời điểm xảy va vụ án, người dân tiểu khu 1535 đã nhiều lần kêu cứu nhưng không có cơ quan nào xem xét.
Ngược lại, lại có 07 người dân còn bị Công an huyện Tuy Đức bắt nhốt hơn 01 năm.
Trước khi có vụ nổ súng 2016 khiến ba người của công ty Long Sơn thiệt mạng thì công ty cho côn đồ tới chém vỡ hộp anh Trần Văn Thanh, hàng xóm của anh Đặng Văn Hiến, khiến anh Thanh.
Vụ nổ súng tại xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức, tỉnh Đak Nông hồi tháng 10 năm 2016 làm 3 người chết, 13 người bị thương, một người bị thương tật lên đến 90% và một người đang chịu án tử hình.
Trong khi Nghiêm Xuân Thiên Sửu – Giám Đốc Công ty Long Sơn thuê 70 người và hơn 34 công nhân cưỡng chiếm đất của dân tiểu khu 1535 huyện Tuy Đức suốt từ 2011 tới 2016. được HĐXX giảm án từ 06 năm xuống còn 04 năm tù.
Những chi tiết vụ án khiến nhiều người nhớ đến vụ án Đồng Nộc nạn giữa các nông dân Nam bộ đầu thế kỷ 20.
Vụ án xảy ra vào năm 1928 giữa một bên là các gia đình nông dân Biện Toại, Mười Chức và bên kia là giới địa chủ cường hào, quan chức thực dân Pháp cùng tham quan Nam triều.
Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tôn vinh vụ án này như một biểu hiện của sự đấu tranh và phản kháng của nông dân với thực dân Pháp,
Vụ án gây thiệt mạng 5 người mà Luật sư Tricon người Pháp nhận định nguồn gốc của vụ án là vấn đề điền địa.
Ông cho rằng chính sách ruộng đất thời Nguyễn công bằng và hợp thực tế, còn luật lệ do người Pháp đặt ra chưa được áp dụng đúng, thiếu thực tế, những người trong Hội đồng Phái viên chỉ ngồi một chỗ, chưa hề bước ra sở đất mà họ xem xét, chỉ quyết định dựa trên báo cáo.
Ông ca ngợi tinh thần lao động khẩn hoang của các gia đình nông dân trong cuộc đụng độ này ông nói: họ phải đấu tranh với thiên nhiên, với bọn cường hào, với cả các thủ tục pháp lý, và đã dẫn đến tấn thảm kịch Nọc Nạn.
Ông xin tòa tha thứ cho các bị can và cuối cùng thì tòa án bảo hộ Pháp đã tha bổng.
Vậy liệu Đặng Văn Hiến có bị tử hình hay không khi mà chánh án sau phiên xử nhiệt tình nhắc nhở bị cáo làm đơn gởi Chủ tịch nước xin ân xá?
Theo phân tích của Luật sư Lê Công Định chia sẻ trên trang Facebook cá nhân của ông thì câu trả lời là 'Anh không chết đâu anh!"
Một luật sư khác - Trần Đình Thu, cũng trên trang mạng cá nhân của mình thì phân tích và dẫn chứng những quy định luật pháp để chỉ ra rằng Đặng Văn Hiến có đủ cơ sở pháp lý để chỉ bị tuyên án tối đa 7 năm tù giam.
Câu hỏi đặt ra là phiên tòa này là nhằm mục đích thượng tôn pháp luật hay thượng tôn chinh quyền?
Và nữa nói như hai luật sư trên thì ai cho phép một công ty tư nhân là công ty Long Sơn có quyền cưỡng chế đất đai của các cá thể tư nhân khác?
Mời vào phần audio để nghe toàn bộ nội dung
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
