Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Úc trong khi Mỹ là đồng minh thân cận nhất của Canberra, nhưng Washington muốn Úc gia tăng các nỗ lực nhằm hạn chế ảnh hưởng của Bắc Kinh trong khu vực. Liệu Bắc Kinh có xem chuyến thăm chính thức sắp tới của thủ tướng Úc là dấu hiệu cho thấy Canberra đứng về phía Mỹ?
Trả lời Fran Kelly của ABC, Ngoại trưởng Úc, bà Maris Payne nói đây là chuyến thăm quan trọng nhưng được thực hiện một cách tế nhị.
Marise Payne: Đây là cuộc họp quan trọng của Thủ tướng với giới chức cao cấp trong chính phủ và thượng viện Mỹ. Chúng tôi thường xuyên viếng thăm nhau hai chính phủ Úc và Mỹ, nhưng thật là vinh dự khi được Tổng thống Donald Trump khoản đãi. Chúng tôi cũng sẽ đến đặt vòng hoa tưởng niệm trong nghĩa trang quốc gia Arlington và viếng ngôi mộ của người chiến sĩ vô danh. Đây sẽ là một chuyến viếng thăm và làm việc quan trọng tiếp theo sau cuộc gặp giữa thủ tướng và tổng thống tại hội nghị tượng đỉnh G20 mới đây (Osaka, Nhật Bản).
ABC: Hôm cuối tuần thủ tướng Morrison ca ngợi tổng thống Trump, gọi ông ấy là một nhà lãnh giỏi, nói là làm cho nên tôi có thể tin tưởng ở tổng thống. Úc lâu nay vẫn khéo léo không để mất lòng Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Úc, và Hoa Kỳ đối tác an ninh quan trọng nhất của Úc. Có nguy cơ là Bắc Kinh sẽ xem chuyến thăm sắp tới là dấu hiệu cho thấy Úc đứng về phía Mỹ?
Marise Payne: Bất kỳ chính phủ nào trên thế giới cũng hiểu rằng chúng ta có các đồng minh, và Hoa Kỳ là đồng minh đáng kể nhất của Úc. Nhưng điều đó không ngăn chúng ta trở thành đối tác với những nước khác, kể cả Trung Quốc. Cho nên tôi nghĩ Bắc Kinh sẽ xem đây là quan hệ làm việc với đối tác bình thường và rất tế nhị.
ABC: Không phải quan hệ về mặt quân sự và chiến lược với Trung Quốc đang trở nên phức tạp hay sao? Mới tuần trước Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Nguỵ Phượng Hoà bổng dưng tuyên bố rằng Trung Quốc muốn dùng chương trình Một Vành Đai Một Con Đường để gia tăng quan hệ quân sự với các nước ở Nam Thái Bình Dương. Lần đầu tiên Bắc Kinh nhìn nhận mục đích quân sự của chương trình phát triển này. Chúng ta biết Trung Quốc muốn xây cảng và sân bay ở Vanuatu, ở Manus và các nơi khác trong khu vực, vốn không hay ho gì về mặt chiến lược cho Úc. Điều đó có nghĩa chúng ta cần đẩy mạnh hơn nữa việc củng cố quan hệ láng giềng trong khu vực để đối phó với ảnh hưởng của Bắc Kinh phải không?
Marise Payne: Việc củng cố bang giao với các nước Nam Thái Bình Dương được tăng cường mỗi ngày, tháng trước tôi có mặt ở Fiji, vừa tuyên thệ nhậm chức xong là Thủ tướng viếng thăm Solomon, tuần trước tôi có mặt ở New Zealand, và tuần này tôi sẽ qua Cook Island. Chúng tôi tập trung cho việc củng cố an ninh và thịnh vượng cho khu vực Thái Bình Dương. Chúng tôi cam kết hỗ trợ tuyên bố chung của Diễn Đàn Thái Bình Dương đưa ra năm ngoái. Tuần tới tôi sẽ tham dự hội nghị các ngoại trưởng tổ chức tại Fiji. Úc luôn cam kết chúng ta sẽ hỗ trợ cho các nước láng giềng, cho gia đình của chúng ta ở Thái Bình Dương trong khả năng của mình. Và chúng tôi cũng khuyến khích các nước khác hỗ trợ một cách xây dựng cho sự bình ổn và thịnh vượng của khu vực Thái Bình Dương.
ABC: Một trong những gì chúng ta có thể hỗ trợ là giúp các nước trong khu vực đối phó với hậu quả của biến đổi khí hậu. Tháng trước Tư lệnh Quân đội Úc Angus Campell cảnh báo rằng Trung Quốc có thể chiếm đóng khu vực Thái Bình Dương nếu như các đảo quốc ở đó phải bỏ đi vì mực nước biển dâng cao. Rõ ràng biến đổi khí hậu là vấn đề an ninh quốc gia cho nên chẳng phải là Úc cần phải làm thêm nữa để hỗ trợ các nước trong khu vực sao?
Marise Payne: Tuyên bố chung của Diễn đàn Thái Bình Dương có đề cập đến biến đổi khí hậu như là một vấn đề an ninh quốc gia nghiêm trọng, mà Úc là một thành viên trong diễn đàn này.
ABC: Nhưng rõ ràng các nước trong khu vực không hài lòng trước những gì Úc làm trong vấn đề chiến lược là biến đổi khí hậu. Đài ABC có đọc được một báo cáo của Bộ Quốc Phòng Úc báo động lực lượng biên phòng của Úc có thể phải tuần tra trên phía bắc nhiều hơn để ngăn chặn làn sóng di dân vì hậu quả của biến đổi khí hậu. Có phải chính phủ đang thao dượt những tình huống như vậy không?
Marise Payne: Chúng tôi tập trung vào các dự án đầu tư tài chánh và hạ tầng cơ sở của Úc ở Thái Bình Dương, trong đó có chương trình thích nghi và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu trong các lĩnh vực giao thông, năng lượng, thông tin, và hệ thống cấp nước. Tuần trước tôi đã gặp bộ trưởng kinh tế và bộ trưởng tư pháp của Fiji để thảo luận những dự án và chương trình theo hướng đó.
