Sau khi hồi phục từ các vấn đề sức khỏe tâm thần, Richard Bell, 33 tuổi, không đủ khả năng để đăng ký theo học một khóa học kinh doanh. Nhưng rồi một ngày nọ, vào năm 2014, khi đang trên đường về nhà, anh được một nhân viên bán hàng trông rất sành điệu tiếp cận và khiến anh mất cảnh giác.
"Họ phát tờ rơi trước một cơ sở chăm sóc sức khỏe tâm thần ở Campbelltown. Họ đưa cho tôi một tờ quảng cáo về một khóa học kinh doanh, rồi dẫn tôi đến một tòa nhà và bảo tôi ký vào đơn" – Bell kể.
Sau 2 tuần kể từ cuộc gặp đó, Bell bắt đầu theo học tại một trường cao đẳng nghề tư nhân, vốn chẳng được mấy ai biết đến.
Bell bị khuyến dụ bằng hứa hẹn về một tấm bằng kinh tế, cùng những triển vọng về khả năng làm việc toàn thời gian, cùng chiếc máy tính xách tay miễn phí.
Vậy là Bell đã ghi danh theo học một khóa học giáo dục và đào tạo nghề - tức là VET. Nhưng chỉ sau 4 tuần, anh thấy mình học rất chật vật và đành bỏ dở.
Mãi đến tháng sau, anh mới biết mình đang nợ chính phủ một khoản nợ được gọi là VET FEE-HELP, tức là chương trình hỗ trợ về tài chính của chính phủ cho công dân Úc hoặc những thường trú nhân đáp ứng một số điều kiện nhất định, để theo học các chương trình đào tạo nghề hoặc huấn nghệ, nhằm lấy các chứng chỉ nghề.
Khoản nợ của Bill tích lũy lên tới 11 ngàn rưỡi Úc kim.
Bell nói: "Chỉ sau khi được tiếp cận và sau đó, được trợ giúp về pháp lý, tôi mới được biết rằng... tôi mới nhận ra là mình đã phải trả phí gấp đôi cho một khóa học"
Bell chỉ là một trong số hàng ngàn người được vay tiền chính phủ để trả các khoản phí trong quá trình học nghề.
Tuy nhiên,lợi dụng những lỗ hổng trong việc cho học viên vay tiền của chính phủ, các trường cao đẳng dạy nghề tư nhân đã tiếp cận và khuyến dụ sinh viên bằng những lời hứa có cánh. Qua đó, chúng dụ họ trả hàng chục ngàn đô la cho các khóa học không đạt tiêu chuẩn.
Bà Jo Evans đến từ Dịch vụ tư vấn pháp luật miễn phí của tiểu bang New South Wales vốn không lạ gì với những trường hợp sinh viên bị dính phải bẫy lừa như vậy.
Bà nói: "Vấn đề là nhiều người đã theo các khóa học như vậy nhưng họ chưa hoàn thành, họ chẳng thu nạp, hoặc thu nạp được rất ít kiến thức, nhưng lại nợ một khoản tiền lớn”.
Tin vui với những nạn nhân của các vụ lừa đảo nói trên là theo luật mới của liên bang, từ ngày 1/1 tới đây, nhiều khoản nợ như vậy trong số này sẽ bị xóa.
Tổng trưởng về Tổng trưởng Kỹ nghệ và giáo dục hướng nghiệp, bà Michaelia Cash khẳng định rằng, những người bị lừa bởi những kẻ bất lương để tham gia các khóa học không bảo đảm chất lượng như vậy sẽ được xóa nợ.
Bà Cash nhấn mạnh: "Chúng tôi bảo đảm rằng, nếu các khoản nợ được tiến hành không đúng quy định, cơ quan hữu trách có quyền bãi bỏ khoản vay đó".
Đến nay, có 8.000 sinh viên đã được hoàn trả các khoản vay này, như một phần của chương trình khắc phục.
Hiện tại, tổng khoản nợ của các trường hợp bị lừa này đã quá 90 triệu đô la. Ước tính con số này còn tăng thêm, khi hàng ngàn sinh viên khác sẽ còn nộp đơn.
Chương trình VET FEE HELP cũng đã bị hủy bỏ vào năm 2017, nhằm ngăn việc các cơ sở đào tạo không đủ tiêu chuẩn vẫn ngang nhiên hoạt động.
“Những nạn nhân thường được nhắm đến thường là những người dễ tổn thương, trong đó có cả những người mới di cư đến Úc. Chúng nhắm vào họ ngay sau khi họ bước ra từ văn phòng Centrelink, hay khi họ đang đi tìm việc làm." - Giám đốc điều hành của Trung tâm Luật Hành động vì người tiêu thụ Gerard Brody
Chương trình này sau đó đã được thay thế bởi chương trình cho học viên vay tiền chi trả chi phí huấn nghệ, gọi là Cho vay sinh viên VET, với các quy định chặt chẽ hơn.
Các nhà cung cấp các khóa học huấn nghệ trong chương trình này phải đặt ra yêu cầu đầu vào cao hơn; các khoản vay cũng được giới hạn, tùy vào các khóa học khác nhau.
Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý, chẳng hạn như Giám đốc điều hành của Trung tâm Luật Hành động vì người tiêu thụ Gerard Brody nói rằng, nhiều nạn nhân trong số những người bị lừa đảo nói trên đến từ các cộng đồng dễ bị tổn thương.
“Những nạn nhân bị các trường cao đẳng này nhắm đến thường là những người dễ tổn thương, trong đó có cả những người mới di cư đến Úc. Chúng nhắm vào họ ngay sau khi họ bước ra từ văn phòng Centrelink, hay khi họ đang đi tìm việc làm. Thậm chí, còn có cả những nạn nhân thuộc các cộng đồng Thổ dân và Người dân đảo Torres Strait" – ông Brody cho biết.
Ông nói rằng mọi người nên liên hệ ngay với các thanh tra viên nếu họ tin rằng, họ bị lừa.
Bên cạnh đó, ông cũng cho rằng, các cơ quan chính phủ như cơ quan thuế, cần nâng cao trách nhiệm hơn nữa, nhằm để bảo vệ các học viên như thế này.
"Nhiều người chỉ phát hiện ra họ đang mắc những khoản nợ này khi họ khai thuế. Vì vậy, tôi nghĩ, điều quan trọng vẫn là các cơ quan hữu trách, như cơ quan thuế vụ chẳng hạn, cần thực sự chủ động để bảo đảm là mọi người nhận thức được quyền lợi của họ và chuyển những khiếu nại đó đến các thanh tra viên về chương trình cho học viên huấn nghệ vay tiền” – ông phân tích.
