Bạn có định lập kế hoạch cho bản thân trong năm 2017 là sẽ chăm tập thể thao hay ăn ít đồ ngọt hơn không? Nếu có thì nghĩa là bạn đang tham gia vào một truyền thống đã có mặt hàng ngàn năm qua.
Quyết tâm đầu năm là một phong tục phổ biến ở Tây phương, nhưng ngày nay đã lan rộng khắp thế giới. Một người sẽ tự hứa với chính mình vào ngày đầu năm rằng sang năm sẽ phát triển ở những khía cạnh nào, để bản thân tốt hơn. Hầu hết người Tây phương đều nghiêm túc tuyên thệ về quyết tâm đầu năm, như một nghị quyết cá nhân, nhắc nhở họ phải thay đổi cuộc đời mình.
Ý niệm phải tạo ra quyết tâm đầu năm phát triển mạnh mẽ trong văn hóa Mỹ đến nỗi trang mạng của chính phủ nước này thậm chí lập ra hẳn một danh sách những quyết tâm phổ biến nhất, đồng thời cung cấp thật nhiều nguồn bên cạnh, giúp người dân có thể đạt được lời hứa (Federal Citizen Information Center).
Hơn 88% người dân Mỹ hứa ít nhất một “quyết tâm đầu năm”. Những điều quyết tâm phổ biến nhất trong dân Mỹ theo thứ tự là (1) giảm cân, (2) tiết kiệm bao nhiêu tiền hoặc kiếm được bao nhiêu tiền, (3) bỏ thuốc lá, (4) dành nhiều thời gian hơn bên gia đình, (5) bảo đảm ngân sách chi tiêu, (6) tìm một việc làm tốt hơn, (7) ăn uống khỏe mạnh hơn, (8) biết sắp xếp quản lý cuộc sống tốt hơn, (9) tập một môn thể thao, và cuối cùng (10) trở thành một người tốt hơn năm cũ.
Trong lịch sử, danh sách lời hứa của người Cơ Đốc thường bao gồm việc sẽ tuyển chọn và trọng dụng nhân tài làm việc cho mình, đối xử với hàng xóm thân thiện hơn, cũng như hứa sẽ tránh xa những thói quen xấu của bản thân.
Tuy nhiên dù cho lúc mới đặt ra quyết tâm đầu năm, ai cũng hăng hái và tích cực, thì thăm dò cho hay chỉ khoảng 20 – 30% những người có tuyên thệ đầu năm thực hiện được những gì đã hứa.
Tại sao người ta lại thất bại với lời hứa đầu năm nhiều như vậy? Tại sao những khía cạnh phổ biến để thay đổi bản thân đều khó kiểm soát đến thế, những vấn đề cá nhân chẳng hạn như nghiện rượu, nghiện thuốc lá, ăn uống vô độ, lười biếng, bài bạc, nói dối, thừa cân…? Và tại sao người ta lại thôi thúc phải đặt ra một lời cam kết vào đúng thời điểm đầu năm, để thay đổi cuộc đời mình?
Để trả lời những câu hỏi này, phải quay lại nguồn gốc khai sinh phong tục “Quyết tâm đầu năm” ở Tây phương.
Nguồn gốc truyền thống vạch ra Quyết Tâm năm mới
Theo một vài nghiên cứu lịch sử, thì nguồn gốc của lời ước vọng đầu năm bắt đầu từ những cư dân Babylon cổ đại.
Người cổ đại bắt đầu thể hiện sự quyết tâm trong năm mới, bằng việc lập lời tuyên thệ về những sự việc xảy ra ở ngoại cảnh, thay vì những lời quyết tâm hướng nội chỉ dành cho bản thân.
Hơn 4,000 năm trước, những người dân Babylon đón chào năm mới không phải vào tháng Giêng như hiện nay, mà năm mới của họ bắt đầu từ tháng Ba, vào thời điểm bắt đầu vụ thu hoạch mùa xuân. Lễ hội năm mới Akitu kéo dài đến 12 ngày.
Một hoạt động quan trọng của lễ Akitu là nghi thức trao vương miện cho tân quốc vương, hoặc thề nguyện trung thành với nhà vua đang tại vị. Những nghi lễ đặc biệt đầu năm còn có việc lập giao ước giữa con người và thần linh.
Trong những giao ước lập ra, phổ biến nhất là một ước muốn rất giản dị, đó là họ sẽ hoàn trả dụng cụ canh nông như cầy cuốc mà họ đã mượn của hàng xóm hoặc trang chủ. Đối với nông dân, các dụng cụ canh tác thời đó rất quý giá.
Năm mới La Mã
Trải qua thêm nhiều thế kỷ, người La Mã cổ đại có truyền thống tương tự là sẽ trao vương miện vào đầu năm mới, cũng bắt đầu vào tháng Ba. Trong giai đoạn khai sinh của đế chế La Mã, tên tuổi những nhà lãnh đạo thành phố sẽ được xướng lên trong ngày đầu năm. Vào ngày 1 tháng Ba, những nguyên thủ đang tại vị sẽ xác nhận, trước Thượng Viện La Mã, rằng trong năm qua họ có thực hiện nhiệm vụ đúng theo luật pháp đặt ra hay không. Sau đó các nguyên thủ của năm mới sẽ tuyên thệ để chính thức nắm quyền.
Sau khi La Mã phát triển thành đế chế vào năm 27 trước Công Nguyên, ngày đầu năm là lúc các lãnh đạo thành phố và binh sĩ tuyên thệ trung thành với Hoàng đế. Ngoài ra, quyết tâm đầu năm phổ biến nhất là họ tìm kiếm sự tha thứ từ đối phương cho các lỗi lầm đã gây ra trong khi bành trướng.
Cho đến thời kỳ Cơ đốc giáo, khoảng thế kỷ thứ 17, những tín hữu Cơ Đốc thường thúc giục con cái trong dịp này đừng quá say mê chè chén mà hãy dành thời gian phản ảnh một năm qua, cũng như đề ra dự định trong năm mới. Bằng cách này, những người Cơ đốc giáo đã chuyển tiếp tập quán “Quyết tâm đầu năm” sang một cách thức đời thường và gần gũi. Danh sách lời hứa của người Cơ Đốc thường bao gồm sẽ tuyển chọn và trọng dụng những nhân tài làm việc cho mình, đối xử với hàng xóm thân thiện hơn, cũng như hứa sẽ tránh xa những thói quen xấu của bản thân.
Truyền thống thời hiện đại
Nếu bạn nản chí vì trong quá khứ đã từng thất bại, khi cố gắng sống theo những quyết tâm của bạn, thì năm nay hãy chọn duy nhất một hay hai khía cạnh để tập trung vào thôi. Nói cho cùng thì Quyết Tâm Đầu Năm chính là những hy vọng cho một sự khởi đầu mới mẻ. Và sẽ luôn luôn là như vậy. ý nghĩa của nó chỉ là mọi người đặt ra cho mình một niềm hy vọng mà thôi.
Vậy làm sao để giữ được hy vọng “mong manh” này? Đơn giản không chỉ có ước muốn thay đổi là đủ, mà cần phải kiên trì thực hiện nó. Một cách dễ nhất là hãy chia sẻ với người khác kế hoạch đầu năm của bạn.
Các thành viên ban phát thanh SBS Việt ngữ cũng có riêng cho bản thân những dự định trong năm 2017, đa số các ước vọng của Ban Việt Ngữ là sẽ dành thời gian cho gia đình, cũng như mong muốn chương trình mới mà mình đảm nhận sẽ thu hút nhiều thính giả hơn nữa. Sau đây là sự chia sẻ của chúng tôi.
Trang mạng finder.com.au đã thực hiện một cuộc thăm dò lớn nhất về Quyết tâm Đầu Năm của người Úc. Kết quả cho thấy 15% người Úc tham gia thăm dò đã phá vỡ lời hứa đầu năm chỉ trong ba tháng sau khi lập ra. Và đến 9 tháng sau năm mới thì có tới 40% phá vỡ những gì đã hứa.Quyết tâm phổ biến nhất của người Úc trong năm 2016 là những mục tiêu liên quan đến sức khỏe và tiền bạc.
Kết quả “Quyết Tâm Đầu Năm” tại Úc theo tiểu bang
Kết quả thăm dò về “Quyết Tâm Đầu Năm” tại Úc năm 2016 cho thấy những người Tasmania có tỷ lệ đạt mục tiêu đầu năm cao nhất, đến 46%.
Người dân thủ đô Canberra giữ lời hứa đầu năm tệ nhất, đến 74% thất hứa với quyết tâm của mình, nhưng người Canberra là dân thích công khai quyết tâm đầu năm nhất (25%).
Người Queensland ít muốn chia sẻ quyết tâm đầu năm với người khác nhất, chỉ có 12% số người được hỏi công khai chuyện này. Tuy nhiên, người dân Queensland cũng là những người thích lập quyết tâm liên quan đến tiền bạc và tài sản.
Người Nam Úc và người thủ đô ACT đều có nhiều ước vọng liên quan đến sức khỏe, 63% dân Nam Úc tham gia trả lời phỏng vấn nói họ thường lập quyết tâm về sức khỏe và hạnh phúc.
Ngược lại, đến 47% người Tây Úc không quan tâm đến các mục tiêu về sức khỏe khi tuyên thệ đầu năm.
Tại sao Quyết Tâm Đầu Năm của người Úc bị phá vỡ?
Tôi không theo dõi và đánh giá quá trình tiến bộ của những quyết tâm: 25.23%
Tôi lập ra quá nhiều điều sẽ thay đổi: 21.59%
Tôi quên mất chúng là gì: 14.77%
Những quyết tâm của tôi không thực tế chút nào: 12.05%
Những nguyên nhân khác: 26.36%
Quyết Tâm Đầu Năm kéo dài bao lâu?
Nghiên cứu cho thấy quyết tâm đầu năm của người Úc năm 2016 bị phá vỡ:
Trong vòng một tháng: 13.18%
Trong vòng 3 tháng: 24.09%
3-6 tháng: 20.00%
6-9 tháng: 12.05%
Sau 9 tháng: 30.68%
Một tác giả đã viết quyết tâm đầu năm là sự chiến thắng của niềm hy vọng trước kinh nghiệm sống. Đây là cách người ta ước nguyện cho bản thân, là phương tiện giúp mọi người phân loại những điều không hài lòng. Có lẽ, quan trọng nhất, đây là biện pháp giúp con người xóa bỏ những lỗi lầm trong năm cũ. Vậy còn quý vị thì sao? Thính giả SBS sẽ có những quyết tâm gì đầu năm 2017?
