Đảng ANC mất đa số trong kỳ tổng tuyển cử ở Nam Phi

Đảng Đại hội Dân tộc Phi ANC đã thống trị nền chính trị Nam Phi trong 30 năm qua, kể từ khi đảng này nắm quyền sau khi chế độ phân biệt chủng tộc kết thúc.

Nhưng giờ đây, kết quả cuối cùng của cuộc tổng tuyển cử mới nhất đã mang lại một kết quả mang tính bước ngoặt: Đảng Đại hội Dân tộc Phi mất đa số, cử tri quay lưng vì kinh tế trì trệ, mức độ bất bình đẳng thu nhập cao, mất điện thường xuyên và tham nhũng trong đảng.

Tổng thư ký ANC Fikile Mbalula nói rằng đảng này đã giảm xuống còn 40% số phiếu bầu, giảm từ mức 57,5% vào năm 2019.

"Mặc dù ANC giành được nhiều phiếu bầu nhất trong cuộc bầu cử này, nhưng kết quả cho thấy sự ủng hộ dành cho ANC đã giảm đáng kể so với các cuộc bầu cử trước. Mặc dù có một số yếu tố góp phần làm giảm sự ủng hộ, nhưng kết quả này gửi một thông điệp rõ ràng tới ANC. Chúng tôi muốn cam kết với người dân Nam Phi rằng chúng tôi đã lắng nghe những lo lắng, sự thất vọng và sự bất mãn của họ."

Ủy ban bầu cử độc lập (IEC) cho biết ANC đã giành được 159 trên 400 ghế trong Quốc hội trong cuộc tổng tuyển cử năm 2024 của đất nước.

Đảng đối lập chính là Liên minh Dân chủ (DA) đứng thứ hai với 87 ghế.

Kết quả có nghĩa là ANC nay phải chia sẻ quyền lực, có thể là với Liên minh.

Ongama Mtimka là một nhà phân tích chính trị.

"ANC đang ở thế yếu đáng kể nhưng vẫn là bên chiếm ưu thế và về cơ bản sẽ không có liên minh nào được thành lập bền vững nếu không có họ. Họ ở vị trí tốt nhất để thành lập liên minh."

Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa đang kêu gọi tất cả các bên tìm ra “điểm chung” để thành lập chính phủ liên minh quốc gia đầu tiên trong nền dân chủ non trẻ của đất nước.

"Người dân của chúng ta đã lên tiếng, dù chúng ta muốn hay không thì họ cũng đã lên tiếng. Với tư cách là những người lãnh đạo các đảng phái chính trị, với tư cách là tất cả những người nắm giữ các vị trí có trách nhiệm trong xã hội, chúng tôi đã nghe thấy tiếng nói của người dân mình và chúng tôi phải tôn trọng sự lựa chọn và mong muốn của họ."

ANC được thành lập vào năm 1912 như một phản ứng đối với chủ nghĩa phân biệt chủng tộc.

Cánh bán quân sự của nó, Umkhonto we Sizwe, thường được gọi là MK, được thành lập vào năm 1961 để phát động một cuộc kháng chiến vũ trang chống lại hệ thống phân biệt chủng tộc.

Họ đã thực hiện một số cuộc tấn công, bao gồm vụ đánh bom năm 1983 ở trung tâm Pretoria, một vụ đánh bom xe khiến 19 người thiệt mạng và hơn 200 người khác bị thương.

MK hiện đang thề thốt sẽ "lấy lại quyền lực" cho cựu tổng thống và lãnh đạo đảng là ông Jacob Zuma.

Người đứng đầu cơ quan an ninh của đảng ở tỉnh KwaZulu-Natal, ông Sizwe Zungu nói rằng đảng sẽ không bị kích động bạo lực mà sẵn sàng chiến đấu cho đất nước mà họ đã giúp giành độc lập.

“Đây là đất của tổ tiên chúng ta. Chúng ta sẽ chiến đấu và chết vì nó. Nhưng chúng tôi đã nói với tư cách là MK, chúng tôi là một tổ chức hòa bình. Chúng tôi muốn thấy hòa bình và chúng tôi sẽ không rơi vào bẫy của họ vì họ muốn thấy đất nước bị đốt cháy. Chúng tôi sẽ không đốt cháy đất nước này. Chúng tôi yêu đất nước của chúng tôi. Và chúng tôi sẽ không rơi vào bẫy của họ vì họ muốn ban bố tình trạng khẩn cấp để quá trình này không thể tiếp tục. Người dân của chúng tôi, họ sẽ không rơi vào cái bẫy đó. Và chúng tôi sẽ nói với người dân của mình, 'Đừng làm điều gì đó khiến họ (đảng Đại hội Dân tộc Châu Phi) hạnh phúc. Chúng ta sẽ tranh đấu bằng luật pháp.”

Nhưng ông Mbaula đang kêu gọi người dân Nam Phi giữ bình tĩnh khi ANC tham gia các cuộc đàm phán liên minh để cố gắng duy trì quyền lực.

"Chúng tôi kêu gọi tất cả người dân Nam Phi chống lại nỗ lực của những thế lực muốn làm suy yếu nền dân chủ của chúng ta, những kẻ muốn phá hoại quá trình bầu cử của chúng ta và những kẻ muốn coi thường ý chí của người dân. Với tư cách là một quốc gia, chúng ta sẽ sát cánh cùng nhau chống lại những kẻ đe dọa bạo lực và bất ổn, như họ đã thể hiện trong quá khứ, sẽ không tha thứ cho bất kỳ mối đe dọa nào đối với nền dân chủ của chúng ta."