Năm 2018 đánh dấu 100 năm kể từ khi nước Áo lần đầu tiên trở thành quốc gia Cộng hòa. Điều mà công dân nước này gọi là "nền cộng hòa đầu tiên", được thiết lập sau sự sụp đổ của chế độ quân chủ lâu đời nhất Châu Âu vào cuối Thế chiến thứ nhất.
Trên một màn hình lớn trong nhà hát kịch ở Viên, những tinh hoa của nền chính trị và xã hội Áo được khắc họa và tôn vinh qua những thăng trầm của thế kỷ trước.
Trong vòng một thập niên kể từ khi thành lập nền Cộng hòa đầu tiên, đã có giấc mơ về nội chiến và chế độ dân chủ sơ khai. Thời điểm đó, ngay cả cái tên nước Áo, đã biến mất khi Adolf Hitler và chủ nghĩa phát xít lên nắm quyền.
Ký ức về sự thất bại đó và hậu quả thảm khốc với nước Áo vẫn còn tươi mới và đó là nguyên do cho nhiều bài phát biểu cảnh báo về sự nguy hiểm của những người theo chủ nghĩa dân túy và cực đoan.
Các đảng theo chủ nghĩa dân tộc nói với những người dân bất an của mình rằng họ sẽ thay thế cho tinh thần đang hoảng loạn của cộng đồng bằng việc mang đến cho người dân một bản sắc dân tộc - sau đó cuộc khủng hoảng lại càng lún sâu.
Tổng thống nước Áo Alexander van der Bellen cũng đã có một bài phát biểu như vậy.
"Chế độ dân chủ phải cảnh giác - không khoan nhượng đối với kẻ cố chấp nhưng cởi mở và rộng lượng trong việc chia sẻ quan điểm giữa những người thuộc chế độ dân chủ. Và điều đó đòi hỏi một phương tiện truyền thông độc lập và tự do."
Đó là một sự ám chỉ rõ ràng cho những cuộc tấn công gần đây nhắm vào giới truyền thông nhà nước gây ra bởi phe cánh hữu của Đảng Tự do Áo - hiện là một phần của chính phủ liên minh.
Buổi lễ kỷ niệm một trăm năm này bao trùm bởi sự ảm đạm đáng chú ý, mang không khí tưởng niệm nhiều hơn là kỷ niệm, mặc dù dựa theo hầu hết các tiêu chuẩn, nền dân chủ hiện đại của Áo là một thành công.
Reinhard Heinisch, một nhà khoa học chính trị từ Đại học Salzburg phát biểu rằng sự hiện diện của chính phủ cực hữu đã phá vỡ không khí của buổi lễ.
"Thật là khó xử khi một trong các đảng của chính phủ phải chính thức đại diện cho nước Áo tại những lễ kỷ niệm tốt lành này và đồng thời họ lại thường bị buộc tội chia rẽ và đại diện cho tinh thần của thời kỳ đen tối trong lịch sử Áo . Điều đó giải thích tại sao không khí trong buổi lễ lại ảm đạm như vậy."
Đây là buổi lễ giới thiệu âm nhạc ở Áo nhưng người trình diễn trên kia lại là ca sĩ opera người Úc, Margaret Plummer, người nhận được rất nhiều sự tán thưởng trong buổi lễ tại Áo.
Người ta cho rằng có lẽ công cụ đoán chữ của google gõ đã gây ra sai sót khi các nhà tổ chức gõ tìm kiếm một nghệ sĩ Mezzo Soprano của Áo - và ra kết quả là Margaret Plummer. Và nếu như vậy thì đó là một sai sót may mắn.
Một nghệ sĩ khác tham dự trong buổi lễ kỷ niệm này là nhà văn người Áo gốc Slovenia , Maja Haderlap. Bà đã đưa ra một bài phát biểu quan trọng.
Bà chào đón những vị khách bằng cả tiếng Đức và tiếng Slovenia - một lời nhắc nhở trong ngày thành lập này , rằng nước cộng hòa Áo là một quốc gia đa sắc tộc đa ngôn ngữ.
Bà phát biểu về những gì xảy ra trong lịch sử, và giống như những diễn giả khác, bà gửi một thông điệp cho nền cộng hòa thứ hai.
''Khi mà trên khắp châu Âu, các đảng theo chủ nghĩa dân tộc nói với những người dân bất an của mình rằng họ sẽ thay thế cho tinh thần đang hoảng loạn của cộng đồng bằng việc mang đến cho người dân một bản sắc dân tộc - sau đó cuộc khủng hoảng lại càng lún sâu. Điều này ít rõ ràng, như cuộc khủng hoảng hồi đầu thế kỷ 20 nhưng lại căn bản hơn.''
Tinh thần vì cộng đồng này chắc chắn có thể làm được và Margaret Plummer làm điều đó với một lời nhắc nhở về những gì người Áo xem trọng nhất trong nền cộng hòa thứ hai của họ. Đó chính là Friede -có nghĩa là hòa bình.
