Đây là hiệp định được sự hậu thuẫn nhiệt tình của Trung Quốc, dự kiến sẽ được thông qua vào tháng 2 sang năm. Đây là thỏa thuận có thể tạo ra một trong những thị trường tự do mậu dịch lớn nhất thế giới khi nó bao trùm cho gần một nửa dân số của toàn cầu và sẽ là hậu phương vững chắc mà Trung Quốc dùng để đối kháng trong cuộc chiến thương mại với Hoa Kỳ. Các lãnh đạo các quốc gia tại cuộc họp Thượng Đỉnh ASEAN tại Bangkok hy vọng nó sẽ được thông qua.
Sau bảy năm đàm phán, các nhà đàm phán cho 16 quốc gia đang gặp nhau tại hội nghị thượng đỉnh ASEAN tại Bangkok nhằm thúc đẩy tiến trình thỏa thuận thương mại tự do.
rung Quốc từ lâu đã cố gắng ký kết hiệp ước, bao gồm 10 quốc gia ASEAN và sáu quốc gia mà khối này đã có các hiệp định thương mại tự do cùng bao gồm: Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản, Úc, New Zealand và Hàn Quốc.
Tổng trưởng Thương mại của Úc Simon Birmingham cho biết những gì đang được đàm phán là rất lớn.
"Thỏa thuận Khu vực về Đối tác Kinh tế Toàn diện RCEP có quy mô vô song (unparalleled) so với các hiệp định thương mại đã từng được đàm phán trên thế giới. Thỏa thuận này bao gồm 16 quốc gia, chiếm gần một nửa dân số thế giới, với khoảng một phần ba GDP toàn cầu. Điều đó có nghĩa là nó là một thỏa thuận rất khó khăn để đàm phán. Tuy nhiên quy mô của thỏa thuận quan trọng này. Và chúng tôi cam kết thông qua quy trình RCEP để công nhận những lợi ích nó đem lại bằng cách thể hiện khả năng phán quyết của lãnh đạo."
Người ta đã hy vọng rằng thỏa thuận này sẽ đạt được vào cuối năm nay.
Một bản thỏa thuận chung đã được thống nhất tại cuộc họp của các Bộ trưởng Thương mại tại Bangkok vào tháng trước, nhưng vào phút chót, Ấn Độ đã đưa ra những phản đối.
Các điểm then chốt đạt được bao gồm thuế quan, dịch vụ thương mại, tiếp cận thị trường và đầu tư.
Ấn Độ cảnh giác về việc mở cửa một cách mạnh mẽ thị trường của các nước cũng như những tác động có thể có đối với các ngành công nghiệp trong nước.
Trong những tháng gần đây, các cuộc đàm phán đã đạt được sự cấp bách hơn sau khi Hoa Kỳ rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương và khởi động một cuộc chiến thương mại với Trung Quốc.
Những quyết định này của Hoa Kỳ có một tác động không nhỏ đến hoạt động kinh tế ở khu vực châu Á.
Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha kêu gọi các nhà lãnh đạo tại hội nghị thượng đỉnh vượt qua những thách thức toàn cầu về những gì ông gọi là tính ma sát của thương mại (trade friction) hiểu như là sự đối kháng hay cản trở lẫn nhau của các quy định thương mại quốc tế.
"Ngày nay, ASEAN và thế giới phải đối mặt với những thách thức và bất ổn đang ngày gia tăng. Cho dù đó là suy thoái kinh tế toàn cầu, mà theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF cho thấy nền kinh tế toàn cầu đang ì ạch, và tốc độ tăng trưởng chậm nhất trong mười năm trở lại. Sự cạnh tranh có tính chiến lược trên toàn cầu và khu vực, có thể nhìn thấy từ các sự đối nghịch về các quy định thương mại và các vấn đề khác giữa một số quốc gia."
Cụ thể, Ấn Độ tỏ ra lo lắng về mối đe dọa hàng nhập khẩu giá rẻ từ Trung Quốc.
Cũng có những lo ngại về ngành sản xuất công nghiệp ở Ấn Độ sẽ phải vật lộn khi thuế quan được hạ xuống, khiến cho nông dân không sử dụng công nghệ cho sản xuât của nước này khó cạnh tranh.
Nông dân ở Ấn Độ đã kêu gọi các cuộc biểu tình trên toàn quốc, yêu cầu chính phủ Ấn Độ rút khỏi thỏa thuận.
Đối với thị thị trường Úc thì cũng đã có những lo lắng về sự cạnh tranh giữa các nhà sản xuất sữa của Úc và New Zealand.
Tổng trưởng Thương Mại Úc Birmingham cho biết ông vẫn hy vọng thỏa thuận tiến triển, bất chấp những thách thức kể trên.
"Các vấn đề nổi cộm đó là một số bên vẫn còn đang đàm phán về việc tiếp cận thị trường giữa họ bao gồm mức thuế quan thấp nhất mà họ có thể hạ xuống là bao nhiêu, hạn ngạch mở họ dành cho nhau là bao nhiêu. Tôi tin rằng chúng ta có thể tin tưởng vào cái mốc thời gian mà cuộc họp năm ngoái đã đề ra để hy vọng là rằng thỏa thuận sẽ được xem xét, ký kết, và có hiệu lực vào một thời điểm nào đó trong năm tới."
Bộ trưởng Thương mại Philippine Ramon Lopez nói rằng mục tiêu là để cả 16 quốc gia cùng ký vào thỏa thuận.
"Cái cần xác định trong đầu bây giờ là tất cả mọi bên cùng ký vào. Mọi nỗ lực đang được mở rộng và đang được thực hiện để mọi người đều có thể cùng đồng ý tham gia. Chúng tôi tin rằng ngay cả Ấn Độ -quốc gia đang nỗ lực để đánh giá, giải quyết tất cả các vấn đề vướng mắc cũng sẽ đạt được kết quả cuối cùng. Vì vậy, cái cần xác định cho tất cả chúng ta lúc này là cùng ký vào Thỏa thuận Khu vực về Đối tác Kinh tế Toàn diện RCEP"
Bộ trưởng Lopez cho biết ông tin rằng thời hạn như dự kiến cho thỏa thuận có thể được ký là vào tháng 2 năm sau.
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi nói với Bangkok Post, đất nước ông muốn có những điều khoản tốt hơn.
Ông nói rằng các đề xuất được đưa ra để cho phép một sự dịch chuyển lớn hơn về lực lượng lao động và dịch vụ từ Ấn Độ sang các nước khác, đổi lại Ấn Độ sẽ mở cửa thị trường của mình với hơn một tỷ người cho một số loại hàng hóa nhất định.
Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh ASEAN, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tránh đề cập đến chủ đề của thỏa thuận thương mại do Trung Quốc hậu thuẫn.
Thay vào đó, ông chỉ nói về việc xem xét thỏa thuận thương mại hiện có giữa ASEAN và Ấn Độ.
"Tôi hoan nghênh quyết định đưa ra gần đây để xem xét thỏa thuận tự do thương mại FTA giữa ASEAN và Ấn Độ. Điều này sẽ không chỉ giúp tăng cường mối quan hệ kinh tế của chúng ta, mà thương mại của chúng ta cũng sẽ cân bằng hơn. Chúng tôi cũng muốn tăng cường quan hệ đối tác trong các lĩnh vực như an ninh hàng hải, nền kinh tế xanh và lĩnh vực hỗ trợ nhân đạo."
Hai tháng nữa mới kết thúc trước năm nay, một quan chức chính phủ Nhật Bản cho biết các cuộc đàm phán sẽ vẫn tiếp tục diễn ra ngay cả sau khi tuyên bố chung hay thỏa thuận sơ bộ được công bố tại hội nghị thượng đỉnh ASEAN khi nó kết thúc kỳ họp.
Mời vào phần audio để nghe toàn bộ nội dung
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
