Quyết định của Donald Trump loại CNN, MS NOW và Politico khỏi Tòa Bạch Ốc đang làm dấy lên những câu hỏi mới về quyền tự do báo chí tại Hoa Kỳ. Ba cơ quan truyền thông này đã kiện chính quyền Trump, trong khi các hệ thống truyền hình lớn đồng loạt lên tiếng ủng hộ họ. Vụ kiện có thể góp phần xác định một vị tổng thống có thể đi xa đến mức nào trong việc hạn chế quyền tiếp cận thông tin của giới truyền thông.
Tổng Thống Donald Trump nói, ba cơ quan truyền thông đã bị cấm vào khuôn viên Tòa Bạch Ốc ,vì cách họ đưa tin về ông và chính quyền của ông.
“Bởi vì đó là tin giả. Người ta quá mệt mỏi, khi cứ phải đọc và xem những tin giả. Khi xem CNN, toàn là tin giả. Đó là lý do tại sao mức khán giả của họ chẳng cao", Donald Trump.
Kể từ đó, các phóng viên của CNN, MS NOW và Politico đã không còn được phép vào Tòa Bạch Ốc, sau khi thẻ hành nghề báo chí của họ bị vô hiệu hóa.
Ba cơ quan truyền thông này hiện đang kiện chính quyền Trump, cho rằng lệnh cấm đã “gây trở ngại nghiêm trọng cho khả năng” của họ, trong việc đưa tin về ông Trump và chính quyền của ông.
Phó Tổng thống JD Vance bác bỏ ý kiến cho rằng, ba cơ quan này đã bị cấm. Theo ông, họ chỉ bị mất điều mà ông gọi là “quyền tiếp cận đặc biệt”.
“Như vậy, ông ấy không cấm các cơ quan truyền thông. Điều ông ấy đang làm là nói rằng:,‘Chúng tôi sẽ không dành cho các anh quyền tiếp cận đặc biệt tại Tòa Bạch Ốc, nếu các anh làm điều mà trên thực tế chẳng khác nào tuyên truyền.’ Chúng ta phải nhớ rằng, đối với ba cơ quan này, khoảng 92 phần trăm những bài họ đưa về Tổng thống Hoa Kỳ và chính quyền, đều mang tính tiêu cực", JD Vance.
Được biết chính quyền Trump viết trên X. “Quyền vào Tòa Bạch Ốc là một đặc ân, chứ không phải một quyền đương nhiên”.
Các hệ thống truyền hình lớn sau đó, đã đồng loạt đứng về phía CNN.
ABC, CBS, NBC và Fox đều từ chối thay thế CNN, trong nhóm truyền hình, luân phiên làm nhiệm vụ đưa tin tại Tòa Bạch Ốc.
Cựu phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Pete Seat nói, các hệ thống truyền hình thường đoàn kết với nhau, khi một trong số họ bị nhắm riêng.
“Các hệ thống truyền hình này, thường đứng cùng nhau khi họ bị nhắm tới, đặc biệt là bị nhắm riêng theo cách như thế này. Và đó là một vấn đề đối với Tòa Bạch Ốc. Tổng thống Trump đã tổ chức một sự kiện tại Bãi Cỏ Phía Nam, vào đầu ngày hôm nay. Không có âm thanh. Không có máy vi âm. Không thu được tiếng nói nào cả, bởi vì nhóm phóng viên luân phiên đã không có mặt, để tường thuật sự kiện đó", Pete Seat.
Ông Trump đã giảm nhẹ tầm quan trọng của sự việc.
“Họ nói rằng, à, họ sẽ tẩy chay tôi, nhưng rồi họ chẳng bao giờ tẩy chay tôi cả, vì vậy tôi không lo lắng gì lắm về chuyện đó. Hãy nhìn xem, báo chí đông thế kia", Donald Trump.
Đằng sau sự gián đoạn trong việc đưa tin, là một câu hỏi rộng lớn hơn về giới hạn quyền lực của Tổng thống và những bảo đảm dành cho một nền báo chí tự do.
Pete Seat tin rằng, ba cơ quan truyền thông này sẽ thắng kiện.
“Họ đáng lẽ phải thắng vụ kiện này, bởi vì Tòa Bạch Ốc không thể từ chối quyền tiếp cận, chỉ vì cách một cơ quan truyền thông đưa tin. Nếu họ muốn lập luận rằng, quyết định đó dựa trên lý do an ninh, hoặc sức chứa của phòng họp báo Tòa Bạch Ốc, Phòng Bầu Dục hay những khu vực khác bên trong Tòa Bạch Ốc, thì đó lại là một chuyện khác. Nhưng nếu nói rằng, quyết định đó dựa trên cách họ đưa tin, thì rất có thể lập luận ấy sẽ không đứng vững, trước sự cứu xét về mặt Hiến pháp hoặc pháp lý", Pete Seat.
Ba cơ quan truyền thông nói, những hạn chế này vi phạm quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí, được Tu chính án Thứ nhất của Hiến pháp Hoa Kỳ bảo vệ. Họ đang yêu cầu tòa án ban hành một lệnh khẩn cấp, để phục hồi quyền ra vào Tòa Bạch Ốc.
Tuy nhiên, luật sư truyền thông Hoa Kỳ Ken Turkel cho rằng, vấn đề không hoàn toàn rõ ràng như vậy.
“Tôi không nghĩ, mình sẽ xem sự việc nghiêm trọng đến mức đó. Xét cho cùng, không có một quyền hiến định hay quyền pháp lý nào, buộc người ta phải cho phép bất kỳ một phóng viên cụ thể nào, vào phòng báo chí. Trên thực tế tại đất nước này, chúng ta vẫn cho báo chí vào, bất kể họ đồng ý hay bất đồng. Điều đó trước nay không thành vấn đề. Liệu đây có phải là một mối đe dọa đối với tự do báo chí hay không? Tôi không nghĩ vậy. Tôi cũng không biết, vụ kiện này sẽ đi được bao xa. Ông ấy đã từng làm những chuyện như thế trước đây, và tôi không nghĩ đây là chuyện đe dọa tự do báo chí. Tôi nghĩ ông ấy muốn vạch ra một ranh giới, đối với giới truyền thông", Ken Turkel .
Tuy nhiên Tổng thống Trump vẫn giữ nguyên lập trường. Trên Truth Social, ông viết rằng: “Tòa Bạch Ốc không mở một cuộc tấn công vào nền Báo chí Tự do, một điều mà tôi trân trọng... mà đang mở một cuộc tấn công vào TIN GIẢ".
Cuộc tranh luận này cũng đã lan tới Liên Hiệp Quốc.
Phát ngôn viên Liên Hiệp Quốc, Stephane Dujarric, nói các nhà báo phải được tự do làm công việc của mình.
“Chúng tôi không tin rằng, nên đặt ra bất cứ hạn chế nào, về việc những nhà báo nào có thể tham dự cuộc họp báo này. Do bản chất công việc, đôi khi quan hệ giữa hai bên có thể trở nên đối nghịch. Chúng tôi sẽ không bao giờ làm bất cứ điều gì, nhằm hạn chế quyền tự do của báo chí, trong việc tường thuật những gì diễn ra tại tòa nhà này", .
Trước mắt, vấn đề quyền ra vào Tòa Bạch Ốc, đang được đưa ra trước tòa án trong tuần này.
Nhưng cuộc tranh luận rộng lớn hơn, về việc ai có quyền quyết định những nhà báo nào, được phép chất vấn những người đang nắm quyền, có lẽ sẽ chưa dừng lại ở đó.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
