Chính phủ Úc bày tỏ sự thất vọng trước hành động tiếp tục săn bắt cá voi ở Nam Đại Dương của Nhật Bản.
Một số hình ảnh được công bố bởi nhóm chống săn cá voi Sea Shepherd (Mục đồng của Biển cả) cho thấy một con cá voi lưng xám bị câu móc đang nằm trên boong cảu một tàu cá Nhật Bản, chiếc Nisshin Maru, thuộc vùng biển Nam Đại Dương.
Nhóm này cho biết tàu cá Nhật Bản đang đánh bắt trong vùng biển thuộc chủ quyền của Úc.
Cơ trưởng Wyanda Lublink, chỉ huy chiếc trực thăng mang tên Steve Irwin giám sát chiếc tàu cá Nhật Bản, cho biết thủy thủ đoàn Nhật Bản đã tìm cách che giấu xác con cá voi.
"Ngay sau khi chiếc trực thăng phát hiện lò mổ trên tàu Nisshin Maru, chúng tôi bắt đầu chụp hình con cá voi bị chết. Và ngay khi họ phát hiện ra chiếc trực thăng Steve Irwin, họ bắt đầu giấu xác con cá voi đi.
"Chiếc trực thăng cũng rảo quanh hai khẩu súng phóng lao - khi đó cả hai khẩu súng phóng lao lẫn tàu chở súng đều để hở. Khi chiếc trực thăng tiến lại gần, họ liền che khẩu súng đi. Lý do duy nhất là bởi họ biết họ đang phạm tội.
"Họ biết hành động của họ là phạm pháp, chứ nếu không họ không có lý do gì để che giấu cả."
Tổng trưởng Môi sinh Josh Frydenberg nói rằng chính phủ Úc thất vọng sâu sắc trước hành động trở lại săn bắt ở Nam Đại Dương của Nhật Bản.
Trong bài phát biểu của mình, ông nói nước Úc chống lại mọi hành động săn bắt cá voi, dù là thương mại hay khoa học, và rằng không cần thiết phải giết hại cá voi để nghiên cứu chúng.
Ông Frydenberg nói thêm rằng, không một quốc gia nào nỗ lực chấm dứt việc săn bắt cá voi nhiều như Úc.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực làm việc với Ủy ban Cá voi Quốc tế (International Whaling Commission), nhằm phản đối mạnh mẽ việc đánh bắt cá voi vì mục đích thương mại hoặc "khoa học" nửa mùa, phát huy lệnh cấm đánh bắt cá voi vì mục đích thương mại, và thúc đẩy việc bảo tồn cá voi."
Tuy nhiên, giám đốc điều hành Sea Shepherd, Jeff Hansen, lại cho rằng chính phủ Úc hành động chưa đủ mạnh mẽ.
"Mặc cho những bằng chứng hiển nhiên, chính quyền Tokyo vẫn phớt lờ.
"Chúng tôi đã thực hiện một cuộc khảo sát hồi năm ngoái, và 80% người Úc mong muốn chính phủ Úc điều động một chiếc tàu chống săn cá voi ra khơi."
Nhật Bản bắt đầu săn bắt cá voi vì mục đích khoa học kể từ năm 1987, một năm sau khi lệnh cấm đánh bắt cá voi quốc tế đi vào hiệu lực.
Nước Úc từ lâu đã phản đối hành động săn bắt cá voi của Nhật Bản.
Tranh chấp trên đã được đề cập trong các buổi thảo luận giữa Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull và người đồng nhiệm Nhật Bản Shinzo Abe, tại Sydney vào cuối tuần qua.
Vào năm 2014, Tòa án Công lý Quốc tế yêu cầu Nhật Bản chấm dứt việc săn bắt cá voi tại biển Nam Đại Dương.
Phán quyết trên khiến Nhật Bản ngừng các hoạt động của mình trong một mùa săn bắn.
Nhưng đến năm 2015, Nhật Bản lại phát triển một chương trình mới mang tên NEWREP-A, viết tắt của New Scientific Whale Research Program in the Antarctic Ocean, tức chương trình nghiên cứu khoa học về cá voi mới ở Nam Đại Dương.
Nhật cho rằng chương trình mới này đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của Tòa án Công lý Quốc tế về việc săn bắt cá voi có giới hạn cho mục đích khoa học.
Giáo sư Luật quốc tế Donald Rothwell đến từ Đại học Quốc gia Úc giải thích.
"Chúng tôi biết rằng, Nhật Bản đang thực hiện chương trình nghiên cứu khoa học về cá voi mới ở Nam Đại Dương (gọi tắt là NEWREP-A), bao gồm những vùng biển nằm trong Lãnh thổ châu Nam Cực thuộc Úc.
"Nước Nhật bắt đầu chương trình này vào thời điểm 2015-2016, và trong khoản thời gian 2016-2017, họ tiếp tục những hoạt động đánh bắt, mà chính phủ Úc hoàn toàn nhận thức được việc này.
"Và đó là lý do Sea Shepherd đến vùng biển Nam Đại Dương, nhằm giám sát các hoạt động săn bắt cá voi của Nhật."
Về tính hợp pháp của chương trình NEWREP-A, Giáo sư Rothwell cho biết nước Nhật tuyên bố các hoạt động của họ là hoàn toàn tuân theo luật pháp quốc tế hiện hành.
"Quan điểm của Úc là hoàn toàn phản đối tất cả những hoạt động săn bắt cá voi, dù là mục đích thương mại hay khoa học. Tuy nhiên, nước Úc cũng cần nhận thức được rằng quyết định ủng hộ Úc trong tranh chấp với Nhật Bản của Tòa án Công lý Quốc tế vào năm 2014 không hề loại bỏ quyền săn bắt cá voi vì mục đích nghiên cứu khoa học của bất cứ quốc gia nào.
"Tranh chấp thực sự giữa Úc và Nhật Bản nằm ở chỗ, liệu các hành vi đánh bắt cá voi của Nhật Bản có thực sự là vì mục đích khoa học, và liệu họ có đáp ứng các quy định của công ước bảo tồn cá voi, cũng như các phán quyết của Tòa án Công lý Quốc tế."
Cùng với Nhật Bản, thì Na-Uy và Iceland cũng săn bắt cá voi trong giới hạn vì mục đích khoa học, tuân theo Công ước Quốc tế về Quản lý Cá voi (International Convention for the Regulation of Whaling).
