Đây là chương trình World Cup Daily của SBS News, podcast The 90+, nơi chúng tôi mang đến cho bạn những câu chuyện trong và ngoài sân cỏ. Từ những khoảnh khắc khó quên, những cầu thủ chủ chốt và những tài năng mới nổi, cũng như những tranh cãi trong trận đấu, chúng tôi sẽ mang đến cho bạn những điểm đáng chú ý nhất mỗi ngày của FIFA World Cup 2026. Xuyên suốt các trận đấu, bạn sẽ được nghe quan điểm từ các chuyên gia và người hâm mộ, và được tìm hiểu sâu hơn về các trận đấu dự kiến sẽ được hàng tỷ người theo dõi. Hôm nay, chúng ta sẽ xem xét một số tranh cãi xung quanh giải đấu đó là sự phát triển của VAR, liệu giá vé tăng cao có khiến người hâm mộ không muốn đến xem hay không và một số lo ngại được nêu ra về nhân quyền.
Từ những khoảnh khắc khó quên, những cầu thủ chủ chốt và những tài năng mới nổi, cũng như những tranh cãi trong trận đấu, chúng tôi sẽ mang đến cho bạn những điểm đáng chú ý nhất mỗi ngày của FIFA World Cup 2026.
Hãy bắt đầu với chính trận đấu.
World Cup lần này đã được mô tả, là giải đấu tiên tiến nhất về công nghệ từng được tổ chức.
Và trọng tâm của sự phát triển đó là trí tuệ nhân tạo - hay AI - và những tranh cãi xung quanh hệ thống Trọng tài Hỗ trợ Video, hay còn gọi là hệ thống VAR.
Chúng ta đang nói về các hệ thống trọng tài thông minh hơn, những quả bóng được trang bị cảm biến và phân tích dữ liệu dựa trên AI được thiết kế, để thay đổi cách chơi, điều hành và theo dõi trận đấu.
"Như chúng ta đã biết - sẽ có sự hỗ trợ của camera việt vị bán tự động và sau đó là toàn bộ chip bên trong quả bóng để theo dõi mọi cú chạm, mọi chuyển động. Và điều đó sẽ tạo ra toàn bộ phân tích, xung quanh trải nghiệm xem cho người hâm mộ và cho các đài truyền hình, vì hơn 45 camera sẽ được sử dụng”, Shaji Prabhakaran.
Đó là lời của ông Shaji Prabhakaran, thành viên ủy ban điều hành của Liên đoàn bóng đá châu Á và Liên đoàn bóng đá Nam Á.
Ông ấy đang đề cập đến hệ thống trọng tài, mà chúng ta có thể mong đợi, sẽ thấy tại World Cup.
Nhưng điều này có nghĩa là gì?
FIFA đang giới thiệu công nghệ việt vị bán tự động, được nâng cấp.
Rồi công nghệ việt vị, sẽ giúp trọng tài quyết định xem một cầu thủ có việt vị hay không, vào thời điểm bóng được chạm vào.
Tại World Cup này, các hệ thống này sẽ hoạt động cùng với một cảm biến, được cài đặt bên trong quả bóng thi đấu chính thức.
Cảm biến đó có thể phát hiện chính xác thời điểm bóng được chạm vào, cung cấp cho các trọng tài thêm một lớp dữ liệu, khi đưa ra quyết định việt vị.
Nói một cách đơn giản, trọng tài sẽ có nhiều thông tin hơn bao giờ hết.
Đúng vậy, điều đó cũng có nghĩa là quả bóng thi đấu, sẽ không chỉ cần không khí trước khi trận đấu bắt đầu.
Nó cũng cần năng lượng pin, công nghệ này không chỉ giới hạn ở công tác trọng tài.
FIFA cũng đang giới thiệu các công cụ hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích cầu thủ, mô hình cầu thủ ảo, cũng như đồ họa phát sóng được nâng cao, nhằm mang đến cho người hâm mộ cái nhìn sâu sắc hơn, về các trận đấu khi chúng diễn ra.
Chủ tịch FIFA Gianni Infantino trước đây đã nói rằng, những đổi mới này sẽ dẫn đến các quyết định rõ ràng hơn và sự hiểu biết sâu sắc hơn về trận đấu, cho tất cả mọi người đang xem.
"Với hình đại diện 3D của cầu thủ được hỗ trợ bởi AI. Chúng tôi đang giới thiệu khả năng nhận diện và theo dõi cầu thủ chính xác, điều này có nghĩa là hình ảnh tuyệt vời, quyết định nhanh hơn từ trọng tài và sự hiểu rõ ràng hơn cho mọi người”, Gianni Infantino.
Liệu người hâm mộ có đồng ý hay không, lại là một câu hỏi khác.
VAR vẫn là một trong những chủ đề gây tranh cãi nhất của bóng đá, kể từ khi được giới thiệu.
Một số người hâm mộ hoan nghênh độ chính xác được tăng cường - và những người khác lập luận rằng nó làm gián đoạn nhịp độ của trận đấu.
Và trong khi công nghệ tiếp tục phát triển, cuộc tranh luận xung quanh nó có lẽ sẽ không đi đến đâu.
Chuyển sang một chủ đề khác, tập trung vào bản quyền phát sóng...
SBS đã phát sóng World Cup tại Úc - trong bốn thập niên qua - kể từ năm 1986.
Nhưng ở những nơi khác, câu chuyện lại khác đối với người hâm mộ ở hai quốc gia đông dân nhất - Ấn Độ và Trung Quốc.
Cho đến một tuần trước và hai tuần trước khi giải đấu bắt đầu, người hâm mộ ở Ấn Độ thậm chí không biết liệu họ có thể xem các trận đấu hay không.
Một cuộc đàm phán kéo dài nhiều tháng về bản quyền phát sóng đã kết thúc, với việc Zee Entertainment của Ấn Độ giành được quyền phát sóng. quyền phát sóng 39 sự kiện của FIFA trong vòng 8 năm.
Và Trung Quốc cũng ở trong tình trạng tương tự…
Tập đoàn Truyền thông Trung Quốc đã mua được quyền phát sóng bốn kỳ World Cup tiếp theo đến năm 2031 - với giá chỉ bằng một phần năm, so với giá ban đầu do FIFA đề xuất.
Ông Prabhakaran cho biết, đây là tin vui cho hàng triệu người hâm mộ bóng đá.
"Quyền phát sóng World Cup cho Ấn Độ mất khá nhiều thời gian, nhưng sau khi thông báo được đưa ra, người hâm mộ đã hoàn toàn thở phào nhẹ nhõm và tôi chắc chắn rằng sự hợp tác này, những gì FIFA đã tìm thấy ở Zee (đài truyền hình của Ấn Độ) chắc chắn sẽ mang lại giá trị cho bóng đá Ấn Độ”, Shaji Prabhakaran.
Ông cho biết sự chậm trễ là do một loạt các yếu tố.
Trong lịch sử, các đài truyền hình ở Ấn Độ đã ưu tiên cricket, trong khi bóng đá không phải lúc nào cũng có sự cạnh tranh thương mại tương tự về bản quyền.
Nhưng giờ điều đó đang thay đổi.
Theo ông Prabhakaran, sự quan tâm đến bóng đá trong giới trẻ Ấn Độ đang tăng nhanh chóng.
Ông cho biết hiện có khoảng 300 triệu người trẻ theo dõi World Cup, và thói quen xem đang chuyển dịch khỏi… từ truyền hình truyền thống chuyển sang các nền tảng kỹ thuật số.
Ông nói rằng niềm đam mê vẫn không thay đổi.
Chỉ có cách người hâm mộ thưởng thức trận đấu, là đang thay đổi.
"Tại World Cup gần nhất ở Qatar, Ấn Độ là quốc gia mua vé nhiều thứ hai, sau Ả Rập Xê Út. Và đội tuyển Ả Rập Xê Út đã thi đấu, và họ đã có một khởi đầu rất tuyệt vời khi đánh bại Argentina. Và họ là quốc gia đầu tiên không tham gia World Cup”, Shaji Prabhakaran.
Nhưng vé World Cup năm nay đắt hơn nhiều, so với World Cup Qatar 2022 trước đó.
Đó là bởi vì giải đấu này, là kỳ World Cup nam đầu tiên của FIFA, sử dụng định giá vé linh hoạt.
Vậy, định giá linh hoạt là gì?
Đó là một hệ thống trong đó, giá vé tăng và giảm dựa trên nhu cầu, và nó đã trở thành một trong những yếu tố lớn nhất, đẩy chi phí lên cao đối với người hâm mộ.
Tính đến tháng 6, vé rẻ nhất cho trận đấu của đội tuyển Úc (Socceroos) với Thổ Nhĩ Kỳ là khoảng 529 đô la Úc, trong khi vé cho trận đấu với Hoa Kỳ, được bán với giá hơn 1.000 đô la.
Đó là một bước nhảy vọt đáng kể ,so với giá vé FIFA của Qatar năm 2022, khi giá vé vòng bảng để xem Socceroos thường dao động từ khoảng 100 đến 320 đô la Úc.
Mô hình định giá này, hiện đang bị xem xét kỹ lưỡng tại Mỹ.
Với giải đấu đang đến gần, giá vé dự kiến sẽ tiếp tục biến động và trong một số trường hợp, chúng đã bắt đầu giảm.
FIFA đã phản hồi lại sự phản đối về giá vé, bằng cách giới thiệu một số lượng ghế rẻ hơn có hạn, nhưng những ghế đó nằm ở những góc cao nhất của sân vận động.
Chủ tịch FIFA Gianni Infantino cho biết, sự tăng giá phản ánh cung và cầu, cũng như thị trường thể thao và giải trí Bắc Mỹ.
"Nếu một số người bán lại vé trận chung kết, trên thị trường thứ cấp với giá 2 triệu đô la. Thứ nhất, điều đó không có nghĩa là vé có giá 2 triệu đô la. Thứ hai, điều đó không có nghĩa là, sẽ có người mua những vé này. Nhưng thực tế, nếu ai đó mua vé trận chung kết với giá 2 triệu đô la, tôi sẽ đích thân mang cho người đó một chiếc xúc xích và một lon Coca, để bảo đảm người đó có một trải nghiệm tuyệt vời”, Gianni Infantino.
Cơ quan quản lý bóng đá cũng cho biết, số tiền thu được từ giải đấu, được tái đầu tư vào sự phát triển của bóng đá trên toàn thế giới.
Mặc dù ông Prabhakaran nói rằng, người hâm mộ - giống như ông và mạng lưới của ông - sẵn sàng đi du lịch và chi tiền nhưng giá vé tăng vọt, chi phí đi lại và chỗ ở, có thể là rào cản đối với nhiều người.
Tuy nhiên ông Prabhakaran vẫn kỳ vọng, sẽ nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ.
"Sẽ có người đi. Chắc chắn con số này, có thể không gần bằng những gì chúng ta đã chứng kiến ở Qatar, vì ở đó có hơn 55.000 người, từ Ấn Độ đến xem World Cup. Chắc chắn đây không phải là một con số nhỏ, tôi biết sẽ có khá nhiều người đến đó, bởi vì chi phí chắc chắn rất cao, nhưng người dân ở đó có thu nhập khả dụng cao”, Shaji Prabhakaran.
Ngoài sân cỏ, một cuộc thảo luận khác đang diễn ra.
Các tổ chức nhân quyền muốn sử dụng World Cup, để nêu bật các vấn đề khác, đang xảy ra ở các quốc gia đăng cai.
Zaki Haidari là một nhà hoạt động, của Tổ chức Ân xá Quốc tế Úc.
Ông cho rằng, các cuộc truy quét nhập cư quy mô lớn trên khắp nước Mỹ và việc bắt giữ hàng loạt người, bao gồm cả công dân và cư dân hợp pháp, tạo ra rủi ro về an ninh cần được giải quyết.
"Lời kêu gọi của chúng tôi, gửi đến chính phủ Mỹ và FIFA là, trong khi các trận đấu này đang diễn ra, cần phải chấm dứt việc bắt giữ tùy tiện của cơ quan ICE (Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ). Mọi người cần có quyền cảm thấy tự do và được bảo vệ, trong khi tham gia các trận đấu này”, Zaki Haidari .
Ông cũng nêu lên, những lo ngại về sự an toàn của các nhóm nhân quyền và nhà báo, tham dự World Cup tại Mỹ.
Điều này diễn ra, sau chiến dịch trấn áp nhập cư quy mô lớn của Donald Trump, sau khi nhậm chức vào ngày 20 tháng 1, trong đó chính quyền có thể trục xuất những người nhập cư, không có tư cách pháp lý tại quốc gia này.
Theo Reuters, mặc dù chính quyền đã nhấn mạnh việc bắt giữ, những người bị buộc tội hoặc bị kết án về tội phạm, việc thực thi mạnh mẽ cũng đã bắt giữ những người phạm tội nhẹ, vợ/chồng và con cái là công dân Mỹ, và thậm chí một số người có giấy tờ bảo vệ trục xuất hợp lệ.
Điều này đã làm dấy lên lo ngại, về các cuộc đột kích nhập cư, có thể nhắm vào du khách đến World Cup và người dân địa phương.
Zaki Haidari chia sẻ hy vọng của mình về giải đấu.
"Để những người trong giới truyền thông, có quyền tiếp cận các cơ sở vật chất, đồng thời có quyền bày tỏ ý kiến và quyền đưa tin, về tình hình nhân quyền thực tế và tình hình hiện tại ở các nước chủ nhà”, Zaki Haidari .
Nhưng ông Haidari nói rằng, FIFA có khả năng thực hiện những thay đổi, có tác động lớn đến giải đấu.
"FIFA có quyền lực, cũng như các nước chủ nhà và các thành phố chủ nhà, để biến trận đấu sắp tới này thành một nơi, mà mọi người không nên sợ hãi khi đến xem và ăn mừng trận đấu vì chủng tộc, bản dạng giới hoặc tình trạng thị thực của họ”, Zaki Haidari .
FIFA đã công khai tuyên bố rằng, chính sách không khoan nhượng của họ - như được phản ánh trong Điều lệ FIFA, các tài liệu chính sách như, Chính sách Nhân quyền của FIFA, Chính sách Bảo vệ của FIFA, Tuyên bố Bảo vệ Trẻ em FWC26 và các quy định và quy tắc liên quan khác, nhằm ngăn chặn mọi hình thức phân biệt đối xử, quấy rối và lạm dụng.
Từ tác động của công nghệ VAR ,đến quyền lợi của người dân sinh sống tại các quốc gia đăng cai, World Cup 2026 đang dần trở thành một sự kiện, vượt xa phạm vi bóng đá thông thường.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
