Đợt bùng phát hiện nay tập trung chủ yếu tại Bắc Úc và vùng Kimberley của Tây Úc, đồng thời đã lan sang Queensland và Nam Úc. Giới chức y tế cho rằng sự sụt giảm tỷ lệ tiêm vaccine trong cộng đồng là nguyên nhân quan trọng khiến căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm này tái xuất.
Sau nhiều thập niên gần như biến mất khỏi đời sống cộng đồng nhờ chương trình tiêm chủng quốc gia, bệnh bạch hầu đang quay trở lại tại Úc với tốc độ khiến giới y tế đặc biệt lo ngại.
Tây Úc lần đầu tiên ghi nhận các ca bạch hầu thể hô hấp sau khoảng 50 năm, trong khi số ca trên toàn quốc đã vượt quá 220 trường hợp mức cao nhất từng được ghi nhận trong nhiều thập niên.
Đợt bùng phát hiện nay tập trung chủ yếu tại Bắc Úc và vùng Kimberley của Tây Úc, đồng thời đã lan sang Queensland và Nam Úc. Giới chức y tế cho rằng sự sụt giảm tỷ lệ tiêm vaccine trong cộng đồng là nguyên nhân quan trọng khiến căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm này tái xuất.
Theo số liệu mới nhất được công bố hôm thứ Tư, Úc ghi nhận 226 ca bạch hầu tại Lãnh thổ Bắc Úc, Queensland, Nam Úc và Tây Úc, tăng so với 223 ca của ngày trước đó. Riêng Tây Úc hiện chiếm khoảng 40% tổng số ca bệnh trên toàn quốc, với ổ dịch tập trung tại khu vực Kimberley xa xôi ở phía bắc tiểu bang.
Bộ trưởng Y tế Liên bang Úc, ông Mark Butler, mô tả đây là “đợt bùng phát cực kỳ đáng lo ngại”, lớn gấp khoảng 30 lần số ca trung bình mà Úc ghi nhận trong 5 năm gần đây.
Ông nói với ABC News:
“Chúng tôi đã ghi nhận số ca bệnh trên toàn quốc trong khoảng 35 năm qua, và đây là đợt bùng phát lớn nhất từng được chứng kiến với khoảng cách rất xa so với trước đây.
Nó lớn gấp khoảng 30 lần số ca trung bình trong 5 năm gần nhất, vì vậy đây là một đợt bùng phát cực kỳ đáng lo ngại.Bộ trưởng Y tế Liên bang Úc, Mark Butler
Ông Butler cho biết khoảng 60% số ca hiện nằm ở Bắc Úc, trong khi phần lớn số còn lại tập trung ở miền bắc Tây Úc. Theo ông, phần lớn bệnh nhân mắc bạch hầu thể hô hấp, dạng nguy hiểm nhất của bệnh và khoảng một phần tư số ca phải nhập viện điều trị.
“Đa số các ca hiện nay là bạch hầu thể hô hấp, đây là dạng bệnh rất nghiêm trọng, và khoảng một phần tư bệnh nhân đang phải nhập viện.”
Bạch hầu là bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae gây ra. Bệnh có thể ảnh hưởng đến da, mũi, cổ họng và đường hô hấp. Trong những trường hợp nặng, độc tố do vi khuẩn tiết ra có thể gây tắc nghẽn đường thở, tổn thương tim, thần kinh và thậm chí tử vong.
Giáo sư dịch tễ học Adrian Esterman từ Đại học Adelaide cho biết đợt bùng phát hiện tại bao gồm cả hai dạng bệnh: bạch hầu ngoài da và bạch hầu hô hấp.
“Có hai loại bạch hầu. Một loại tấn công da và một loại ảnh hưởng đến phổi và cổ họng, đó là bạch hầu thể hô hấp. Đợt bùng phát hiện nay là sự kết hợp của cả hai dạng bệnh.”
Điều khiến giới chức đặc biệt lo ngại là Tây Úc hiện đã ghi nhận lại bạch hầu thể hô hấp lần đầu tiên sau khoảng nửa thế kỷ. Bộ trưởng Y tế Tây Úc Meredith Hammat cho biết số ca tại tiểu bang đã tăng từ 79 lên 82 chỉ sau một đêm.
“Chúng tôi đang xem đợt bùng phát trong cộng đồng này một cách rất nghiêm túc.”
Bà Hammat cho biết các nhóm y tế công cộng hiện đang trực tiếp đến các khu vực có ca bệnh để truy vết tiếp xúc, triển khai tiêm vaccine và ngăn dịch lan rộng.
“Chúng tôi đang làm mọi cách không chỉ để hạn chế mà còn để chấm dứt hoàn toàn đợt bùng phát này.”
Theo giới chức y tế, gần như tất cả các ca bệnh được ghi nhận đều liên quan đến người Aboriginal và Torres Strait Islander. Điều này khiến các cơ quan y tế liên bang và tiểu bang phải phối hợp với các tổ chức y tế cộng đồng Thổ dân nhằm tăng tốc chương trình tiêm chủng và hỗ trợ y tế tại các vùng xa.
Hiệp hội Y khoa Úc, Australian Medical Association, cho rằng đợt dịch hiện nay là lời cảnh báo rõ ràng về nguy cơ khi tỷ lệ tiêm chủng giảm xuống.
Chủ tịch hiệp hội, Tiến sĩ Danielle McMullen, nói:
“Khi tỷ lệ tiêm chủng giảm, những căn bệnh nghiêm trọng mà chúng ta từng gần như loại bỏ được có thể quay trở lại.”
Bà nhấn mạnh: “Hiện nay chúng ta đang chứng kiến chính xác nguy cơ đó xảy ra với bệnh bạch hầu.”
Theo Sổ tay Tiêm chủng Quốc gia Úc, vaccine bạch hầu được khuyến nghị tiêm từ giai đoạn sơ sinh, sau đó tiêm nhắc lại trong tuổi thiếu niên và ở người lớn trong một số trường hợp nhất định. Vaccine thường được tiêm kết hợp với vaccine uốn ván và ho gà trong chương trình tiêm chủng định kỳ.
Các chuyên gia y tế cho biết vaccine vẫn là biện pháp bảo vệ hiệu quả nhất trước căn bệnh có thể phòng ngừa này.
Bạch hầu từng là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ em trước khi vaccine được đưa vào sử dụng rộng rãi từ giữa thế kỷ 20. Nhờ tỷ lệ tiêm chủng cao, số ca bệnh tại Úc đã giảm mạnh trong nhiều thập niên, đến mức nhiều bác sĩ trẻ hiện nay gần như chưa từng gặp ca bệnh thực tế nào.
Tuy nhiên, sự sụt giảm tỷ lệ tiêm vaccine sau đại dịch COVID-19, cùng với khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế tại các cộng đồng hẻo lánh, đang tạo điều kiện cho bệnh quay trở lại.
Giới chức y tế đang kêu gọi người dân kiểm tra lịch sử tiêm chủng của bản thân và con em mình, đặc biệt tại các khu vực miền bắc và cộng đồng có nguy cơ cao.
Các triệu chứng của bạch hầu có thể bao gồm đau họng, sốt, sưng tuyến cổ và khó thở. Ở thể hô hấp, bệnh có thể tạo ra một lớp màng dày trong cổ họng gây cản trở hô hấp nghiêm trọng. Người mắc bệnh cần được điều trị khẩn cấp bằng kháng sinh và thuốc kháng độc tố.
Chính phủ Liên bang cho biết đang hoàn thiện một gói hỗ trợ bao gồm tăng cường nhân lực y tế và đẩy mạnh tiêm vaccine tại các vùng bị ảnh hưởng nặng.
Trong bối cảnh số ca tiếp tục tăng và các ổ dịch mới có nguy cơ xuất hiện, giới chuyên môn cảnh báo Úc không nên xem nhẹ một căn bệnh từng được cho là đã nằm trong quá khứ.
Đợt bùng phát hiện nay không chỉ là vấn đề y tế công cộng, mà còn phản ánh khoảng cách tiếp cận chăm sóc sức khỏe giữa các cộng đồng tại Úc, đặc biệt là ở những khu vực xa xôi và người dân bản địa, nơi tỷ lệ tiêm chủng và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế vẫn còn nhiều thách thức.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
