Bổ nhiệm này diễn ra chỉ ba ngày sau khi ông Trump tuyên bố tái tranh cử tổng thống 2024. Người được bổ nhiệm là Jack Smith, công tố viên điều tra tội ác chiến tranh của Hoa Kỳ. Ông Smith sẽ giám sát các cuộc điều tra của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ liên quan đến cựu tổng thống Donald Trump.
Tổng chưởng lý Hoa Kỳ Merrick Garland đã chỉ định một cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra của Bộ Tư pháp về nhiều vụ việc khác nhau liên quan đến Donald Trump.
Một trong những vụ mà Bộ Tư Pháp đang tiến hành điều tra là sự hiện diện của các tài liệu mật tại nhà của cựu Tổng thống Trump ở Florida; và một cuộc điều tra riêng biệt khác về các yếu tố trong cuộc nổi dậy ngày 6 tháng 1 năm 2021 liên quan đến nỗ lực loại bỏ kết quả cuộc bầu cử năm 2020.
Công tố viên tội phạm chiến tranh Jack Smith đã được chỉ định làm cố vấn đặc biệt để giám sát các cuộc điều tra khác nhau của Bộ Tư pháp liên quan đến Donald Trump.
"Bộ Tư pháp từ lâu đã nhận ra rằng vì lợi ích công chúng, cần thiết để bổ nhiệm một công tố viên đặc biệt, nhằm quản lý độc lập một cuộc điều tra và truy tố dựa trên những diễn biến gần đây, bao gồm cả thông báo của cựu tổng thống rằng ông ra ứng cử tổng thống trong cuộc bầu cử tiếp theo và Tổng thống đương nhiệm cũng tuyên bố ý định trở thành ứng cử viên. Tôi đã kết luận rằng việc bổ nhiệm một công tố viên đặc biệt là vì lợi ích chung. Việc bổ nhiệm như vậy nhấn mạnh cam kết của bộ đối với tính độc lập và trách nhiệm giải trình trong các vấn đề đặc biệt nhạy cảm. Nó cũng cho phép các công tố viên và các thanh tra tiếp tục công việc của họ một cách nhanh chóng và đưa ra quyết định chỉ dựa trên sự thật và luật pháp một cách không thể chối cãi."
Thông báo của ông Garland được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Trump tuyên bố sẽ tái tranh cử tổng thống vào năm 2024.
Các công tố viên đặc biệt thường được chỉ định để điều tra các vụ án nhạy cảm về chính trị và họ thực hiện công việc của mình với mức độ độc lập với lãnh đạo Bộ Tư pháp.
"Công tố đặc biệt sẽ tiến hành các phần của cuộc điều tra mà tôi vừa đề cập đến. Đầu tiên, đó là cuộc điều tra xem liệu có bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức nào can thiệp bất hợp pháp vào việc chuyển giao quyền lực sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 hay không; tiếp đến, đó cuộc bỏ phiếu xác nhận của Đại cử tri đoàn được tổ chức vào khoảng tháng 1; và cuối cùng là ở sự kiện Quận Columbia. Luật sư đặc biệt sẽ tiến hành các phần của cuộc điều tra sắp tới và truy tố các cá nhân vì các tội đã phạm khi họ xông vào trụ sở Điện Capitol vào ngày 6 tháng 1. Những cuộc điều tra và truy tố đó sẽ vẫn thuộc thẩm quyền của Chưởng lý Hoa Kỳ ở Quận Columbia (thủ đô Washington). Luật sư đặc biệt cũng sẽ tiến hành cuộc điều tra liên quan đến các tài liệu mật và các hồ sơ khác của tổng thống cũng như khả năng cản trở cuộc điều tra đó."]
Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karine Jean-Pierre nói rằng Tòa Bạch Ốc không liên quan đến quyết định bổ nhiệm Smith.
"Không, ông ấy không biết. Chúng tôi đã không được cho biết. Như bạn đã biết, Bộ Tư pháp đưa ra các quyết định về điều tra tội phạm một cách độc lập. Chúng tôi không liên quan. Chúng tôi không biết về cuộc điều tra này hoặc bất kỳ cuộc điều tra tội phạm hình sự nào. Tôi đề nghị bạn nên liên lạc với Bộ Tư pháp cho có bất kỳ câu hỏi nào về vấn đề này. Nhưng xin nhắc lại là chúng tôi đã không được thông báo trước. Chúng tôi đã không được biết về việc bổ nhiệm này của cuộc điều tra. Nó tùy thuộc vào tổng chưởng lý, vào Bộ Tư pháp vì có liên quan đến một cuộc điều tra hình sự. Nhưng tôi có thể nói với bạn rằng tổng thống không biết. Chúng tôi đã biết gì về điều này. Chúng tôi không được thông báo trước. Và tôi đề nghị bạn nên đến Bộ Tư pháp."
Smith, một người độc lập về chính trị, cho đến gần đây từng là công tố viên trưởng của tòa án đặc biệt ở The Hague, được giao nhiệm vụ truy tố các tội ác chiến tranh ở Kosovo.
Trước đó, ông giám sát bộ phận liêm chính công khai của Bộ Tư pháp và từng là công tố viên liên bang và tiểu bang ở New York.
Donald Trump đã tố cáo động thái này.
"Đây là một thỏa thuận gian lận, giống như cuộc bầu cử năm 2020 đã bị gian lận. Và chúng ta không thể để họ thoát tội. Chúng ta không thể để điều đó xảy ra. Chúng ta không thể để điều này xảy ra với đất nước mình. Tôi đã trải qua những cuộc điều tra này và những trò lừa bịp và lừa đảo kể từ ngày tôi đi xuống thang cuốn ở Tháp Trump và thấy thực sự cần nói, thế là đủ rồi. Phải quay lại làm việc. Phải một lần nữa chứng minh rằng chúng ta có một đất nước tuyệt vời, bởi vì ngay bây giờ nó không tuyệt vời. Ngay bây giờ nó là một trò cười trên toàn thế giới. Và hầu như tất cả chúng ta đã bị cười. Người dân của đất nước đã bị cười. Còn tôi thì đã không làm gì sai cả."
Đây là lần thứ hai trong vòng 5 năm Bộ Tư pháp chỉ định một cố vấn đặc biệt để điều tra hành vi của Trump.
Cựu giám đốc FBI Robert Mueller được bổ nhiệm làm công tố đặc biệt vào năm 2017.
