Có nhiều quan ngại về căng thẳng gia tăng ở Trung Đông, sau khi một Bộ trưởng cực hữu của Israel đến thăm một trong những địa điểm tôn giáo gây tranh cãi nhất trên thế giới. Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben-Gvir đã đến thăm khu phức hợp Nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa, được người Do Thái gọi là Núi Đền, nơi đã nhanh chóng bị người Palestine và các quốc gia Ả Rập láng giềng lên án.
Chen chúc trên những con đường chật hẹp của trại tị nạn Dheisha, ngay phía nam Bethlehem ở Bờ Tây, hàng trăm người tham dự một đám tang.
Khi đoàn người di chuyển, các cậu bé tuổi thiếu niên dán những tấm áp phích lên tường, có khuôn mặt của một cậu bé Palestine 15 tuổi, bị quân đội Israel bắn chết.
Quân đội cho biết, đã bắn vào những người Palestine ném đá và bom xăng vào họ, dẫn đến cái chết của thiếu niên tên là Adam Ayyad.
Người mẹ của Adam hôn một trong những tấm áp phích và ấp vào ngực mình, là bà Wafa Ayyad.
“Cháu từng nói với tôi rằng, cháu muốn chết và trở thành một người tử vì đạo".
"Tôi hỏi cháu tại sao và cho biết, tôi không có ai khác ngoài cháu cả".
"Cháu thường nói, các anh hùng hy sinh đều là con một của cha mẹ, còn tôi thì nói đời tôi chẳng còn ai ngoài con tôi cả".
"Tôi hỏi cháu, liệu có định giải phóng Palestine theo cách này không?".
"Cháu trả lời và nói rằng sẽ chết vì quê hương, nhưng tôi bảo cháu ngừng nói về điều này”, Wafa Ayyad.
Được biết thi thể của thiếu niên được đám đông khiêng trên đường, với nhiều người mang cờ của Mặt trận Bình dân Giải phóng Palestine, vốn bị Israel và các đồng minh Tây phương xếp vào danh sách khủng bố.
Chỉ cách đó 5 kí lô mét khi tang lễ của Adam đang diễn ra, Bộ trưởng An ninh Quốc gia cực hữu mới của Israel, ông Itamar Ben-Gvir đã có chuyến viếng thăm tới một trong những địa điểm tôn giáo, gây tranh cãi gay gắt nhất trên thế giới.
Trong 15 phút, ông Ben-Gvir đi vòng quanh Al-Haram Al-Shareef, được người Do Thái gọi là Núi Đền.
Các viên chức Israel nói rằng, ông đã tuân thủ thỏa thuận cho phép những người không theo đạo Hồi đến thăm địa điểm này, nhưng không được cầu nguyện.
Trong một đoạn video ghi hình, ông Ben-Gvir được nhìn thấy đang đi bộ với nhà thờ Hồi giáo ở phía sau, bao quanh là các nhân viên an ninh.
“Chính phủ Israel sẽ không đầu hàng một tổ chức giết người, một tổ chức khủng bố hèn hạ".
"Núi Đền là nơi quan trọng nhất đối với người dân Israel và mở cửa cho tất cả mọi người".
"Người Hồi giáo và Cơ đốc giáo đến đây, rồi cả người Do Thái nữa".
"Trong một chính phủ mà tôi là thành viên, sẽ không có sự phân biệt đối xử và người Do Thái sẽ lên thăm Núi Đền".
"Chúng tôi nói rõ với Hamas rằng, chúng tôi không đầu hàng, cũng như chúng tôi không nao núng”, Ben-Gvir.
Bất kỳ hành động đơn phương nào gây nguy hiểm cho hiện trạng, đều không thể chấp nhận được, chúng tôi sẽ tiếp tục kiên định và rất rõ ràng về điều đó, Karine Jean-Pierre.
Được biết chuyến viếng thăm diễn ra không có trở ngại nào, nhưng với sự gia tăng bạo lực ở Bờ Tây, phản ứng đối với diễn biến này là rất quyết liệt.
Theo một tuyên bố do Thông tấn xã WAFA của Palestine đăng tải, Tổng thống của vùng lãnh thổ này cho biết, ông sẽ yêu cầu Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc lên án chuyến viếng thăm nói trên.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Trung Quốc, được cho là đã yêu cầu Hội đồng Bảo An họp công khai, để thảo luận về vấn đề này.
Thủ tướng Palestine Mohammad Shtayyeh cho biết, chuyến viếng thăm là dấu hiệu rõ ràng cho thấy chính trị gia cực hữu, người nắm giữ vị trí trung tâm trong chính phủ mới, muốn thay đổi hiện trạng.
“Việc ngang nhiên xông vào nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa của Bộ trưởng Israel Ben-Gvir hôm nay, là một thách thức nguy hiểm đối với người dân Palestine".
"Chúng tôi kêu gọi tất cả người dân của chúng tôi đối đầu với cuộc đột kích này, với mục đích biến ngôi đền thành một ngôi đền của người Do Thái".
"Đây là hành vi vi phạm tất cả các chuẩn mực, giá trị, thỏa thuận, luật pháp quốc tế và cam kết của Israel với Hoa Kỳ”, Mohammad Shtayyeh.
Trong một nỗ lực rõ ràng để làm dịu tình hình, văn phòng của Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết, chính phủ hoàn toàn cam kết giữ nguyên hiện trạng hàng chục năm qua, vốn chỉ cho phép người Hồi giáo thờ phượng trong khuôn viên.
Tuy nhiên, Sheikh Ekram Sabri lãnh tụ Hồi giáo của Nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa cho biết, chuyến viếng thăm của Bộ trưởng mâu thuẫn với những nỗ lực của Israel, nhằm cải thiện hợp tác với các quốc gia Ả Rập.
“Tôi lo sợ rằng vào năm 2023, mọi thứ sẽ trở nên nóng hơn nhiều so với năm trước".
"Đối với những căng thẳng này, chúng tôi đặt trách nhiệm lên vai chính phủ Israel".
"Nếu người Hồi giáo nổi lên, thì áp lực này sẽ tạo ra một vụ nổ và người dân sẽ không im lặng về những vi phạm này”, Ekram Sabri.
Trong khi đó nhóm Hồi giáo Palestine Hamas, từ chối cùng tồn tại với Israel và kiểm soát Dải Gaza.
Phát ngôn nhân của Hamas là ông Hazem Qassem cho biết,việc tiếp tục hành vi này sẽ làm tăng khả năng xảy ra đụng độ bạo lực.
“Việc Bộ trưởng cực đoan Ben-Gvir xông vào khu phức hợp Nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa sáng nay là một tội ác, xảy ra trong bối cảnh quân chiếm đóng tiếp tục gây hấn với thành phố Jerusalem và Nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa".
"Hành vi khiêu khích này sẽ mở rộng cánh cửa cho những làn sóng leo thang thực sự, sẽ gây ra hậu quả cho toàn bộ khu vực”, Hazem Qassem.
Còn Thủ lãnh Phong trào Hezbollah của Lebanon, ông Hassan Nasrallah đã cảnh báo về một cuộc chiến tranh thứ hai trong khu vực, cùng với cuộc chiến Nga-Ukraine, nếu cái mà ông gọi là 'những kẻ cực đoan điên rồ' không bị ngăn chặn.
“Tôi muốn thêm tiếng nói của phe kháng chiến Lebanon vào tiếng nói của các phe phái Palestine để nói rằng, việc xâm phạm Nhà thờ Hồi giáo cũng như các thánh địa Hồi giáo và Thiên chúa giáo ở Jerusalem, bởi những người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái, sẽ không chỉ thổi bùng tình hình ở Palestine, nhưng có thể làm nổ tung khu vực".
"Người dân của chúng tôi sẽ không tha thứ, cho một cuộc xâm lược ở cấp độ này bởi những kẻ điên rồ, chống lại các thánh địa Hồi giáo và Kitô giáo”, Hassan Nasrallah.
Trong khi đó Ai Cập và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nằm trong số ít các quốc gia Ả Rập đã công nhận Israel, nhưng họ cùng với Ả Rập Saudi đã lên án chuyến thăm của ông Ben-Gvir.
Thổ Nhĩ Kỳ cũng lên án chuyến viếng thăm, là hành động khiêu khích.
Trong khi đó đồng minh lớn nhất của Israel là Hoa Kỳ, sẽ không bị lôi kéo vào việc chỉ trích trực tiếp ông Bộ trưởng.
Thư ký Báo chí Tòa Bạch Ốc là bà Karine Jean-Pierre chỉ đơn giản nói rằng, Hoa Kỳ ủng hộ hiện trạng.
“Hoa Kỳ giữ vững lập trường và chúng tôi đã rất rõ ràng, để bảo tồn hiện trạng đối với các thánh địa ở Jerusalem".
"Bất kỳ hành động đơn phương nào gây nguy hiểm cho hiện trạng, đều không thể chấp nhận được, chúng tôi sẽ tiếp tục kiên định và rất rõ ràng về điều đó”, Karine Jean-Pierre.
Với việc Al-Haram Al-Shareef là biểu tượng cho hy vọng bảo vệ nhà nước của người Palestine, mục tiêu đó có vẻ xa vời hơn bao giờ hết, sau chuyến viếng thăm của ông Ben-Gvir.
