Vào hôm Chủ Nhật 30/9, người dân Macedonia đã đi bỏ phiếu để quyết định họ có muốn đổi tên nước họ từ Macedonia thành Bắc Macedonia hay không, và kết quả không đủ quá bán để Macedonia đổi tên nước. Đây là một cuộc bỏ phiếu gây ra nhiều tranh cãi và chia rẻ giữa những người dân Macedonia và giữa Macedonia với nước láng giềng của họ Hy lạp.
Kết quả ban đầu cho thấy chỉ có hơn 1/3 cử tri Macedonians đi bầu trong cuộc trưng cầu dân ý đổi tên nước, trong khi cần đến hơn 50% dân số của Macedonia đi bầu để cuộc bỏ phiếu được xem là hợp lệ.
Tuy vậy thì trong số những người tham gia bỏ phiếu thì có đến 90% là bỏ phiếu đồng ý với việc thay đổi.
Cuộc bỏ phiếu này là nhằm chấm dứt sự tranh cãi kéo dài bấy lâu giữa Macedonia và Hy Lạp láng giềng của Macedonia cũng có một khu vực được gọi tên là Macedonia.
Athens đồng ý sẽ không phản đối Macedonia gia nhập liên minh Châu Âu và Nato nếu như macedonia chịu đổi tên.
Cuộc trưng cầu dân ý là để nhân dân Macedonia quyết định họ có muốn đổi tên nước thành Cộng Hòa Bắc Macedonia để được gia nhập và trở thành thành viên của hai tổ chức quan trọng này.
Để hiểu rõ hơn sự trùng tên và giành tên này qua lại thời điểm ban đầu.
Macedonia tuyên bố độc lập sau khi Liên bang Nam tư cũ hay còn gọi là Yugoslavia tan rã vào năm in 1991.
Tuy nhiên Hy lạp phản đối tên gọi này của nước láng giềng mới của mình.
Lý do là vì tại từ thời lịch sử xa xưa thì quốc gia Macedonia ngày nay và khu vực phái bắc Hy lạp là thuộc một tỉnh của Đế quốc La Mã cũ có tên gọi là Macedonia.
Và cả hai vùng Macedonia lẩn Hy lạp đểu nói rằng mình có lịch sử 200 năm trước khi vị vua huyền thoại Alexander Đại đế thống lĩnh vùng đất.
Hy Lạp phản đối những nỗ lực của Liên Hiệp Quốc khi gọi quốc gia mới thành lập láng giểng của mình là "Macedonia của Cộng Hòa Nam Tư Cũ".
Athens bỏ phiếu chống lại việc Macedonia gia nhập Nato vào năm 2008 - cũng như ngăn cản việc nước này gia nhập vào Liên Minh Châu Âu.
Hy Lạp khăng khăng cho rằng Macedonia là tên của vùng đất phía bắc của họ và họ chống bất cứ nỗ lực nào của nước láng giềng dưới tên gọi là Macedonia.
Thông điệp của Hy Lạp rất rõ đổi tên hoặc đứng ngoài sân chơi chung của EU và NATO.
Từ năm 1991 dã có rất nhiều cuộc tranh cãi diễn ra ở đất nước Macedonia, rất nhiều để nghị và cũng rất nhiều bác bỏ.
Thế nhưng vào vào ngoái thì sự thay đổi trong chính phủ Macedonia đã mở đường cho một sự thương thảo.
Quốc hội Macedonia đã chia ra làm hai trong cuộc tranh cãi đổi tên hay không đổi tên và cuối cùng đã có sự nhượng bộ.
Họ đồng ý sẽ thêm từ Bắc vào tên Macedonia và nếu dân chúng thuận thì sẽ thêm vào Hiến Pháp để hợp hiến tên gọi mới.
Mục đích là để chấm dứt việc Hy lạp bỏ phiếu chống lại tiến trình gia nhập vào Nato và EU của Macedonia.
Những người phản đối thì tức giận về vấn đề này.
Họ nói rằng đất nước của họ đang bị Hy lạp và cả EU ăn hiếp qua cái việc mà như họ chỉ ra, rằng một số chính khách Châu âu cũng thúc giục dân chúng Macedonia ủng hộ việc đổi tên.
Lãnh đạo của đảng đối lập chính Hristijan Mickoskiđược dẫn lời cho rằng sự nhượng bộ đổi tên là "một sự sĩ nhục Macedonia".
Đã có một chiến dịch tẩy chay ngày trưng cầu dân ý này do những người theo chủ nghĩa dân túy phát động, trong đó có cả tổng thống của Macedonia và có vẻ chiến dịch này góp phần tạo nên kết quả chỉ có 36% cử tri tham gia cuộc bỏ phiếu.
Dù kết quả trưng cầu dân ý chưa tới 50 dân số đi bầu, thì Thủ tướng Macedonia, Zoran Zaev cũng thề rằng sẽ tiếp tục thúc đẩy đất nước đổi tên để đưa đất nước tham dự vào khối NATo và EU.
Ông dọa rằng sẽ kêu gọi bầu cử sớm nếu như quốc hội không ủng hộ đề nghị và đứng ra ngoài kết quả của cuộc trưng cầu.
Ông Zaev cũng kêu gọi đảng đối lập ủng hộ việc đổi tên.
"Tôi biết, phe đối lập biết, tất cả các công dân đều biết - rằng sẽ không có thỏa thuận nào tốt hơn với Hy Lạp. Và sẽ không có cách nào khác để Macedonia trở thành thành viên của NATO và EU. Hãy ngưng cái trò chơi đùa trên sự thống nhất của đất nước chúng ta cũng như sự phát triển của Macedonia của chúng ta. ”
Tổng thống Gjorge Ivanov là một trong số những người tẩy chay cuộc bỏ phiếu. Ông mô tả sự nhượng bộ này như là một cú "tự tử lịch sử". Tại Úc, có khoản 100 ngàn người Macedonia sinh sống nhưng họ không được tham gia bỏ phiếu.
Trong số những người quyền bỏ phiếu thì chỉ có 200 người đăng ký tham gia.
Nhà hoạt động người Macedonian Doctor Chris Popov, sống ở Melbourne gọi cuộc trưng cầu dân ý là một bước quá dài.
"Vần đề được đặt ra theo một cách rất là giựt dây, rất là phản lại Macedonian, rât là bất hợp hiến. Chúng tôi sẽ tích cực đẩy mạnh áp lực chống lại việc mà danh tính của nước chúng tôi được đem ra để nhảy mùa theo ý muốn của Hy Lạp."
Người mẹ hai con ở Canberra Biljana Petrova là một trong số người bỏ phiếu đồng ý và là số ít ỏi chịu trả lời báo đài.
"Nó giống như một viên thuốc khó nuốt. Tuy nhiên tôi tin rằng nó sẽ giải quyết những căng thẳng, và bằng cách giải quyết những căng thẳng đó nó sẽ cho phép Macedonia trở thành một phần của cộng đồng châu Âu."
Trong khi đó thì Nga bị cho là đứng đằng sau phe đối lập chông lại việc đổi tên nhằm chậm bước Macedonia tham gia vào quỹ đạo phương tây.
Moscow bác bỏ lời buộc tội này.
Mời vào phần audio để nghe toàn bộ nội dung
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
