Cho dù đó là 'Beatlemania' hay 'Bieber Fever', việc thần tượng hóa những người nổi tiếng và ngôi sao nhạc pop từ lâu đã trở thành một phần trong xã hội chúng ta.
Đối với nhiều người, việc trở thành fan của một người nổi tiếng có thể tạo ra cảm giác cộng đồng và tình bạn lâu dài có thể được hình thành giữa các fan hâm mộ, thế nhưng nó cũng đi kèm với sự phán xét gay gắt.
Nhóm nhạc nam Hàn Quốc BTS là nhóm nhạc K-pop có hơn 28 triệu người nghe hàng tháng trên Spotify, và được nhiều người xem là một nhóm nhạc đã góp phần phổ biến nhạc pop Hàn Quốc ra thế giới.
Một báo cáo năm 2018 của Viện nghiên cứu Hyundai ước tính BTS đóng góp hơn 3,6 tỷ đô la cho nền kinh tế Hàn Quốc mỗi năm.
Barbara Dela Pena là một trong những quản trị viên của một nhóm Facebook có tên ‘BTS tại Úc, đội quân chính thức của Úc’, nay đã có hơn 15.000 thành viên.
Cô cho biết, việc khám phá âm nhạc của BTS từ bảy năm trước đã có tác động tích cực đến cuộc sống của cô.
“Tôi đã trải qua một khoảng thời gian khó khăn, vì tôi mới chuyển đến Úc khoảng bảy năm trước, nên việc phát hiện ra BTS là đúng thời điểm, vì điều đó khiến tôi nhận ra mình thực sự đang làm gì với cuộc đời mình. Lời bài hát và thông điệp trong âm nhạc của họ, thực ra, nó gợi lên điều gì đó trong tôi, mà tôi đoán là nó luôn ở đó, nhưng tôi chưa bao giờ thực sự thừa nhận.”
Thông qua việc tương tác với các nhóm người hâm mộ và cộng đồng trực tuyến, cô Dela Pena cho biết cô đã tìm thấy ý thức cộng đồng,
“Và sau đó tôi bắt đầu hình thành các tình bạn trên mạng, và từ việc quen nhau trên mạng, chúng tôi bắt đầu hình thành những tình bạn thực sự. Và sau đó tôi phát hiện ra rằng có những người hâm mộ, giống như tôi, đã trải qua hoàn cảnh tương tự, trong vòng kết nối bạn bè ngoài đời của họ, họ không có ai để chia sẻ tình yêu của họ dành cho BTS.”
Làm việc trong một tập đoàn kinh tế, cô nói cô đã phải đối mặt với rất nhiều sự phán xét vì là một người hâm mộ cuồng nhiệt của BTS, nhưng cô so sánh điều đó với việc là một người hâm mộ thể thao cuồng nhiệt.
Cô Dela Pena nói rằng bất chấp những quan niệm sai lầm, việc trở thành fan hâm mộ cuồng nhiệt của một ban nhạc có thể mang lại những lợi ích về văn hóa và xã hội.
“Các nhóm fan hâm mộ không giới hạn độ tuổi, không giới hạn lý lịch, không giới hạn quốc tịch. Chúng tôi theo đuổi âm nhạc hơn là vẻ ngoài. Chúng tôi theo dõi các thông điệp, sau đó thông điệp được chuyển tiếp và chuyển sang những nội dung khác chẳng hạn như tiếp xúc với văn hóa Hàn Quốc.”
Ailsa Lipscombe là nghiên cứu sinh hậu tiến sĩ tại trường Đại học Victoria ở Wellington, New Zealand, và tự nhận mình là một fan của Taylor Swift.
Tiến sĩ Lipscombe chuyên nghiên cứu về sự tương tác giữa âm thanh và văn hóa, đồng thời đang nghiên cứu lý do tại sao âm nhạc của các ngôi sao nhạc pop như Taylor Swift lại gây được tiếng vang với nhiều người đến vậy, bao gồm cả chính cô.
“Vì vậy, tôi thực sự quan tâm đến việc tìm hiểu mối liên hệ được tạo ra với các nghệ sĩ cụ thể, các bài hát và âm thanh, các loại câu chuyện và trải nghiệm được liên kết với những âm thanh đó và với những bản nhạc đó. Tôi luôn quan tâm đến Taylor với tư cách là một người hâm mộ, nhưng gần đây tôi cũng bắt đầu thực sự tìm hiểu và cố gắng hiểu điều gì cô ấy làm đã khiến người hâm mộ hào hứng với âm nhạc của cô ấy đến vậy. Khi đó, tôi không chỉ hiểu được mối liên hệ của chính tôi với âm nhạc của cô ấy, mà còn hiểu được lý do tại sao những người khác lại bị thu hút bởi cô ấy trong tư cách là một nghệ sĩ biểu diễn.”
Cô cho biết có nhiều yếu tố xã hội khác nhau góp phần tạo nên sự cường điệu xung quanh những người nổi tiếng như Swift.
“Tôi chắc chắn rằng có cảm giác hoài niệm ở đó. Nếu bạn nhìn vào sự hiện diện trên mạng xã hội của chuyến lưu diễn ERAS, có rất nhiều người đăng những câu như, ồ, tôi đã đến buổi hòa nhạc đầu tiên của Taylor vào năm 2008, và bây giờ tôi đang dẫn theo con gái mình.”
Tiến sĩ Lipscombe mô tả âm nhạc của Swift đã có ảnh hưởng đến cuộc sống của cô khiến nó trở nên tốt đẹp hơn.
“Năm 2022, tôi bịnh nặng, bị nhiễm trùng máu. Tôi đang ở trong bệnh viện và mọi thứ có vẻ không ổn, nhưng tôi nhớ rõ khi album mới được tung ra, tôi nằm trên giường bệnh với headphone và đắm mình trong một album mới, và cảm thấy thật biết ơn vì tôi vẫn còn ở đây, để có thể nghe và trải nghiệm. Đeo headphone lên và quên đi những gì đang diễn ra xung quanh đã giúp tôi lành bịnh vào thời điểm đó.”
Đối với Tiến sĩ Lipscombe, trở thành fan của Taylor Swift không chỉ đơn thuần là nghe nhạc của cô ấy. Cô nhớ lại sự hỗ trợ mà cộng đồng trực tuyến đã dành cho cô khi cô đến Melbourne vào đầu năm nay để xem buổi hòa nhạc của Swift.
“Tôi đã tham gia một nhóm nhỏ trong nhóm fan trên Facebook lớn hơn, dành cho những Swifties khuyết tật, nhóm này thực sự quan trọng, và đã làm được một số công việc thực sự đáng kinh ngạc, tôi nghĩ không chỉ cho tôi mà còn cho những người tham dự khác, những người không quen thuộc với MCG hoặc Sân vận động Accor, bởi vì sau đó chúng tôi có thể nói chuyện với những người khuyết tật khác đang tham dự buổi biểu diễn, những người biết địa điểm đó.”
Cô thừa nhận những lời chỉ trích mà cô và những người hâm mộ cuồng nhiệt khác của các ngôi sao nhạc pop như Taylor Swift nhận được, nhưng không tin rằng điều đó là chính đáng.
“Nói chung, ý tôi là, đừng hét ầm lên. Ngoài kia có đủ âm nhạc để mọi người có thể tìm thấy thứ âm nhạc khiến họ phấn khích và mang lại niềm vui. Không làm tổn thương bất cứ ai. Việc họ tìm thấy niềm vui trong âm nhạc của cô ấy không phủ nhận niềm vui mà người khác có thể tìm thấy ở một nghệ sĩ khác.”
Giám đốc điều hành của Hiệp hội Tâm lý học Úc, Zena Burgess cho biết có lý do khiến mọi người tiếp tục thần tượng những người nổi tiếng và tham gia các nhóm fan, đồng thời có thể thấy những mặt tích cực đến từ điều đó.
“Có cảm giác như thuộc về một cộng đồng mà bạn là thành viên và có chung sở thích, đồng thời đó là cách kết nối với những người khác, về điều mà tất cả các bạn đều đam mê. Theo một cách nào đó, một lần nữa, trong một thế giới nơi mọi người có thể cảm thấy rất mất kết nối, họ có hình thức kết nối xã hội đó, và cảm giác trở thành một phần của điều gì đó lớn lao hơn đối với bản thân họ, và ý thức về mục đích của cộng đồng chung, và đối với một số người, điều đó thực sự là chỉ là cảm giác như cuối cùng họ cũng được hiểu bởi âm nhạc, bởi con người hoặc bởi cả hai.”
Với cơn cuồng Swift đang lan rộng khắp các tiểu bang miền đông nước Úc vào đầu năm nay, Tiến sĩ Burgess giải thích lý do tại sao có thể có nhiều sự cuồng loạn đến vậy.
“Taylor Swift bao trùm rất nhiều lĩnh vực. Bao gồm âm nhạc, thời trang, biễu diễn sân khấu, còn bao gồm một cuộc sống bị tra tấn, bao gồm việc cố gắng phát triển những nỗ lực giành độc lập, và nỗ lực giành được sự tôn trọng của một người, bao gồm những mối quan hệ tan vỡ. Nó bao gồm rất nhiều khía cạnh của cuộc sống mà con người có thể gặp phải. Tôi nghĩ mọi người rất dễ nhận ra Taylor Swift.”
Tiến sĩ Burgess cho biết, mặc dù việc ngưỡng mộ những người nổi tiếng hầu như là một trò vui vô hại nhưng đôi khi nó có thể vượt quá tầm kiểm soát.
“Nếu nhân vật truyền thông hoặc người nổi tiếng của họ làm điều gì đó mà họ không tán thành hoặc rút lui khỏi cuộc sống công chúng, điều đó có thể dẫn đến họ khá đau khổ và cảm giác bị bỏ rơi, nhưng đó là mặt tiêu cực. Đối với hầu hết mọi người, fan hâm mộ là một thứ khá tích cực và cũng có thể chỉ là nhất thời.”
