Các ngành nghề lo ngại về việc cắt giảm nhập cư của đảng One Nation

Đề nghị của đảng One Nation nhằm cắt giảm mạnh lượng di dân tạm thời đã vấp phải sự phản đối từ các nhà lãnh đạo trong các lãnh vực nông nghiệp, thương mại và giáo dục. Nhiều ý kiến cho rằng chính sách này có nguy cơ biến vấn đề di dân thành một công cụ tranh đấu chính trị, đồng thời có thể đẩy nước Úc vào suy thoái kinh tế.

Giới chức nông nghiệp và thương mại cảnh báo rằng, đề nghị cắt giảm di dân tạm trú có thể làm tình trạng thiếu nhân công thêm trầm trọng, đẩy chi phí sinh hoạt lên cao và gây tổn hại cho nền kinh tế quốc gia.

Hôm thứ Hai, đảng One Nation công bố kế hoạch giảm 750.000 người trong thành phần di dân tạm trú trong vòng ba năm bằng cách siết chặt số lượng visa du học, visa sau tốt nghiệp, visa lao động tay nghề tạm thời và visa bắc cầu, đồng thời trục xuất những người cư trú bất hợp pháp.

Lãnh đạo đảng, bà Pauline Hanson, nói rằng mục tiêu của chính sách là “Khôi phục quyền kiểm soát và bảo đảm rằng chính sách di dân phục vụ quyền lợi của nước Úc.”

Tuy nhiên, nhiều ngành nghề hiện đang phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhân lực từ nước ngoài đã bày tỏ sự quan ngại sâu sắc.

Lãnh vực Nông nghiệp lo thiếu nhân công và tăng giá thực phẩm.

Ông Michael Guerin, Tổng Giám đốc Liên đoàn Nông dân Quốc gia (National Farmers’ Federation), cho biết tổ chức của ông chưa được tiếp cận đầy đủ các chi tiết của kế hoạch, nhưng cảnh báo rằng những thay đổi quá mạnh có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các vùng quê.

Ông nhắc lại rằng trong thời kỳ đại dịch COVID-19, tình trạng thiếu lao động từng khiến giá nông sản tăng tới 25 phần trăm.

“Chính sách di dân không nên trở thành quả bóng bị đá qua đá lại trên chính trường. Đây là vấn đề an ninh lương thực, duy trì hoạt động của các nông trại và bảo đảm thực phẩm vẫn nằm trong khả năng chi trả của các gia đình Úc", Michael Guerin.

Theo ông, chỉ riêng lực lượng du khách mang visa lao động kết hợp du lịch (backpackers) đã đảm nhận khoảng một trong bảy công việc nông nghiệp trên toàn quốc.

Ông cũng nhấn mạnh rằng những lao động tạm thời này chi tiêu hàng triệu đô-la tại các cộng đồng vùng quê, cư trú trong nhà trọ, công viên xe caravan hoặc khu lưu trú xây dựng riêng tại nông trại.

“Họ không phải là nguyên nhân của cuộc khủng hoảng nhà ở tại Úc. Bất cứ sự thay đổi nào trong chính sách di dân, cũng cần có sự tham khảo ý kiến của các ngành nghề chịu ảnh hưởng trực tiếp”, Michael Guerin.

Tuy nhiên, One Nation cho biết chương trình Working Holiday Maker cùng chương trình Pacific Australia Labour Mobility (PALM), vốn cho phép tuyển dụng lao động từ các quốc đảo Thái Bình Dương khi địa phương thiếu nhân công, sẽ không bị ảnh hưởng.

Trong khi đó giới doanh nghiệp lo ngại tăng trưởng kinh tế bị tổn thương.

Giới thương mại Úc cũng lên tiếng phản đối kế hoạch nói trên.

Ông Bran Black, Tổng Giám đốc Hội đồng Doanh nghiệp Úc (Business Council of Australia), cảnh báo rằng việc cắt giảm quá mạnh nguồn di dân có thể gây tác động tiêu cực đáng kể lên tăng trưởng kinh tế.

Ông dẫn dự báo của Ngân khố Liên bang cho biết mức thâm thủng ngân sách dự kiến đạt 31,5 tỷ đô-la trong niên khóa 2026-2027 và nhiều khả năng sẽ còn gia tăng trong những thập niên tới do dân số ngày càng lão hóa.

“Hiện nay cứ ba ngành nghề thì có một ngành đang thiếu nhân lực có tay nghề. Úc không thể vừa phát triển nền kinh tế vừa thu hẹp khoảng cách giữa thu và chi ngân sách nếu chỉ dựa vào đào tạo nhân lực trong nước. Trong quá khứ cũng như trong tương lai, nước Úc vẫn cần những người di dân có kỹ năng chuyên môn”, Bran Black.

Trong khi đó các trường đại học cũng lên tiếng.

Bà Vicki Thomson, Tổng Giám đốc Nhóm G8, tổ chức đại diện cho các trường đại học hàng đầu của Úc, cũng bày tỏ quan điểm tương tự.

Theo bà, giáo dục quốc tế không nên bị biến thành công cụ phục vụ các mục tiêu chính trị ngắn hạn.

“Úc dĩ nhiên cần những tiêu chuẩn nghiêm ngặt và những quy định rõ ràng. Nhưng việc liên tục đề nghị cắt giảm số lượng sinh viên quốc tế, đang gửi đi một thông điệp sai lầm đến chính những người mà chúng ta muốn thu hút”, Vicki Thomson.

Bà cảnh báo rằng việc thu hẹp quy mô giáo dục quốc tế có thể làm suy yếu một trong những ngành xuất cảng quan trọng nhất của đất nước, đồng thời giảm sức cạnh tranh của các công trình nghiên cứu khoa học.

“Những quốc gia biết thu hút nhân tài sẽ phồn thịnh. Những quốc gia để mất nhân tài sẽ phải trả giá”, Vicki Thomson.

Trong khi đó cũng có các cảnh báo về nguy cơ suy thoái.

Ông Andrew McKellar, Tổng Giám đốc Phòng Thương mại và Công nghiệp Úc, cho rằng cuộc tranh luận về di dân không nên được điều khiển bởi những chỉ tiêu mang tính áp đặt.

“Nếu kết quả được xây dựng trên những con số tùy tiện và những mục tiêu không thực tế, đòi hỏi phải cắt giảm trên mọi loại thị thực, thì nền kinh tế Úc sẽ gánh chịu những tổn thất lâu dài. Nguy cơ là chúng ta có thể rơi vào một cuộc suy thoái sâu rộng. Đối với nền kinh tế Úc, đây sẽ là một cú sốc tương đương với COVID, nhưng không có bất kỳ yếu tố bù đắp nào đi kèm”, Andrew McKellar.

Ngoài ra ngành xây dựng và chăm sóc sức khỏe cũng lo ngại.

Hiệp hội Công nghiệp Nhà ở (Housing Industry Association) cho biết nước Úc hiện đã thiếu hơn 83.000 lao động lành nghề trong ngành xây dựng nhà ở, trong lúc các chính quyền các cấp đang thúc đẩy những chương trình xây dựng nhà với quy mô kỷ lục.

Tổ chức này cảnh báo rằng việc hạn chế thêm nguồn lao động tay nghề từ nước ngoài sẽ khiến cuộc khủng hoảng nhân lực vốn đã nghiêm trọng càng trở nên khó giải quyết hơn.

Luật sư di trú Mona Khadour cũng cho rằng, chính sách của One Nation có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền đối với doanh nghiệp.

Theo bà, những ngành phụ thuộc nhiều nhất vào nguồn lao động có tay nghề từ nước ngoài gồm: Khai khoáng, Nhà hàng và khách sạn, Xây dựng, Y tế, Chăm sóc người cao niên.

“Đây là điều đáng lo ngại. Chúng tôi chứng kiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt tại các vùng nông thôn và địa phương, đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm nhân viên”, Mona Khadour.

Đáp lại những chỉ trích, One Nation cho rằng kế hoạch của họ chỉ đưa mức di dân trở lại tương đương với giai đoạn năm 2017.

Dân biểu Barnaby Joyce của đảng này phát biểu:

“Tôi không nghĩ năm 2017 là một năm thảm họa đối với nước Úc. Đối với sinh viên quốc tế thì mức này tương đương năm 2015. Nếu muốn đánh giá chính sách, có lẽ nên nhìn lại thực tế của thời kỳ ấy", Barnaby Joyce .

Trong khi đó Viện Chính sách Công cộng (Institute of Public Affairs), một tổ chức nghiên cứu có khuynh hướng bảo thủ, cũng ủng hộ chủ trương này.

Phó Giám đốc điều hành Daniel Wild cho rằng việc giảm mạnh di dân sẽ không dẫn tới suy thoái kinh tế.

“Úc hiện đã rơi vào tình trạng tăng trưởng kinh tế bình quân đầu người suy giảm, và việc giảm bớt áp lực dân số sẽ góp phần cải thiện mức sống cũng như giảm gánh nặng lên cơ sở hạ tầng. Trường hợp Canada, quốc gia đã bắt đầu siết chặt số lượng sinh viên quốc tế và visa lao động từ đầu năm 2025. Chính sách này giúp giảm áp lực lên thị trường nhà ở, nhưng đồng thời cũng làm chậm lại tốc độ tăng trưởng kinh tế”, Daniel Wild .

Truy cập sbs.com.au/vietnamese để cập nhật tin tức, các câu chuyện cộng đồng, và podcast mới nhất.

Nghe SBS Tiếng Việt mọi lúc trên ứng dụng SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play. 

Theo dõi SBS Vietnamese trên Facebook, Instagram và YouTube để khám phá thêm.